I1 C 995/22
Common courts2022-11-29
Case number
I1 C 995/22
Judgment date
2022-11-29
Type
SENTENCE
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->I 1 C 995/22 upr.</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 29 listopada 2022 roku</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja ds. rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym</strong> w składzie:<br/>Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk<br/>po rozpoznaniu dnia 29 listopada 2022 roku w <span class="anon-block">G.</span>
</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa<strong>
<!-- --> <span class="anon-block">J. M.</span> </strong>przeciwko <strong>
<!-- -->Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. <span class="anon-block">F. S.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span>
</strong>
</p>
<p>o zapłatę i ustalenie</p>
<p>I.
oddala powództwo,</p>
<p>II.
zasądza od powódki <span class="anon-block">J. M.</span> na rzecz pozwanej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. <span class="anon-block">F. S.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 3.617,00 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>STAN FAKTYCZNY</p>
<p>Pomiędzy stronami w dniu 18 sierpnia 2016 r. doszło do zawarcia umowy pożyczki (kredyt konsumencki) nr <span class="anon-block"> (...)</span>/2016 r. W dniu 1 sierpnia 2016 r. powódka złożyła deklarację członkowską w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. <span class="anon-block">F. S.</span> w <span class="anon-block">G.</span> (nr członkowski <span class="anon-block"> (...)</span>), zobowiązując się m.in. do comiesięcznych wpłat na Indywidualne Konto Spółdzielcze (IKS) w wysokości 15 zł (minimalna suma wynikająca z uchwały zarządu <span class="anon-block"> (...)</span>) oraz zawierając w tym samym dniu umowę o prowadzenie IKS.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Okoliczności bezsporne</em>
</p>
<p>OCENA DOWODÓW</p>
<p>Stan faktyczny był bezsporny. Treść stosunków prawnych łączących strony wynika z treści umowy z załącznikami, deklaracji członkowskiej, statutu pozwanego, regulaminów i tabel, uchwały pozwanego z 8 sierpnia 2016 r. Należy podkreślić już w tym momencie, że były to dwa stosunki prawne – jeden wynikający z członkostwa w Kasie, drugi (czysto obligacyjny) – wynikający z umowy pożyczki.</p>
<p>KWALIFIKACJA PRAWNA</p>
<p>Sąd uznał oświadczenie powódki o skorzystaniu z tzw. sankcji kredytu darmowego za <strong>
<!-- -->bezskuteczne</strong> w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 (art. 45;art. 45 ust. 1)">art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim</a> (ze zm.). Strona powodowa powoływała się na nieujęcie w umowie pożyczki obowiązku zapłaty po 15 zł miesięcznie tytułem „składki członkowskiej”. Z tej okoliczności wywodzono naruszenie zarówno art. 30 ust. 1 pkt 10, jak i art. 30 ust. 1 pkt 7 w/w ustawy – źródło postulowanych naruszeń jest to samo. Należy przypomnieć, że składka członkowska po 15 zł pojawia się w harmonogramie spłat pożyczki jako wyodrębniona (przedostatnia) kolumna (<em>
<!-- -->vide</em> k. 10-11), natomiast w tekście samej umowy pożyczki nie występuje.</p>
<p>Z kolei strona pozwana stała na stanowisku, że obowiązkowa płatność po 15 zł miesięcznie wynika z <strong>
<!-- -->innego stosunku prawnego niż pożyczka</strong> (kredyt konsumencki), a mianowicie stosunku członkostwa w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, a konkretnie – skutków statutowych zapisów dotyczących obligatoryjnego posiadania przez członków Kasy rachunku IKS (i obowiązku prawnego zasilania go systematycznymi oszczędnościami – w danym przypadku na minimalnym poziomie 15 zł miesięcznie). Zbędne jest w tym miejscu cytowanie <em>
<!-- -->in extenso</em> rozwiniętej wypowiedzi pełnomocnika pozwanej zawartego w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew (oraz dołączonej doń prywatnej opinii prawnej). Sąd uznaje tę argumentację strony pozwanej za w pełni słuszną ze wszelkimi wynikającymi tego konsekwencjami dla niniejszego postępowania, ujmując konkluzję prawną w sposób następujący: <strong>
<!-- -->systematyczne oszczędności członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej nie są objęte obowiązkową treścią umowy o kredyt konsumencki i nie muszą być wymienione w umowie, w tym jako składnik zagregowanych parametrów kredytu. </strong>Wynikają one ze specyficznego modelu „samofinansowania” Kas, jednego z – historycznie rzecz biorąc – ideowych filarów tego sektora. Nie doszło więc w ocenianej sytuacji do naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7 i 10 ustawy o kredycie konsumenckim.</p>
<p>Należy podkreślić, że pożyczkobiorczyni – będąca jednocześnie członkiem spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej – miała przed zawarciem umowy pożyczki pełną wiedzę, że jest obowiązana gromadzić oszczędności na IKS po 15 zł miesięcznie; w danym więc wypadku nieujęcie tego faktu w umowie pożyczki nie prowadziło więc do ukrycia lub zniekształcenia informacji o jej ciężarach finansowych. W pewnym sensie – choć nie było takiego formalnego obowiązku – „przypomnieniem” tego faktu był omówiony wcześniej harmonogram (przedostatnia kolumna).</p>
<p>Jeżeli chodzi o powództwo o ustalenie, było ono bezzasadne nie tylko z powyżej wyłuszczonych przyczyn merytorycznych, ale też z uwagi na <strong>
<!-- -->brak interesu prawnego</strong> z ustaleniu, gdyż powódce (gdyby sankcja kredytu darmowego odniosła skutek) służyłoby w danym przypadku roszczenie dalej idące – o świadczenie (zapłatę) – zresztą zgłoszone w tym samym postępowaniu obok powództwa o ustalenie. Należy zauważyć, że nie istniałyby w takim przypadku przeszkody tamujące możliwość wniesienia pozwu o świadczenie (zapłatę). Z tych przyczyn powództwo o ustalenie było niezasadne w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>
</p>
<p>Powództwo o zapłatę było niezasadne z uwagi na bezskuteczność oświadczenia konsumenta w świetle art. 45 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 i 10 ustawy o kredycie konsumenckim – <em>
<!-- -->a contrario</em>.</p>
<p>Oba zakresy oddalonych powództw są objęte <strong>
<!-- -->punktem I</strong>. sentencji.</p>
<p>Analiza pozostałych argumentów stron jest w powyższym kontekście zbędna.</p>
<p>KOSZTY</p>
<p>Powódka w całości przegrała proces, jest więc obowiązana zwrócić wygrywającej pozwanej koszty z odsetkami, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> Na koszty te składa się: opłata za czynności radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600 zł, § 2 pkt 5 rozp. MS z 22/10/2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych, ze zm.), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).</p>
</div>