III SAB/Gd 53/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. P. w S. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wyrażenia zgody na budowę schroniska dla osób [...] postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Organizacja [...] w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wyrażenia zgody na budowę schroniska dla osób [...]. Zarządzeniem z dnia 20 października 2015 r. Przewodniczący Wydziału wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu określającego status prawny strony skarżącej (odpis KRS, ewentualnie innego rejestru oraz statutu) i określenie z imienia i nazwiska osoby, która podpisała skargę w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie doręczono adresatowi w dniu 23 października 2015 r. (k. 14 akt). W piśmie procesowym z dnia 5 listopada 2015 r. występujący w imieniu Organizacji [...] S. K. odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi wyjaśnił, że jego umocowanie do działania w imieniu organizacji wynika z regulaminu działalności stowarzyszenia zwykłego [...]. Zarządzeniem z dnia 18 listopada 2015 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia [...] (wraz z imienną listą członków Stowarzyszenia) upoważniającą S. K. do reprezentowania Stowarzyszenia [...] przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie zostało doręczone stronie skarżącej, w trybie art. 73 p.p.s.a. ze skutkiem doręczenia na dzień 7 grudnia 2015 r. (k. 40). Tym samym termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał dla strony skarżącej z dniem 14 grudnia 2015 r. i jak wynika z akt sądowych, brak ten nie został uzupełniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z art. 46 § 3 p.p.s.a. wynika, że do pisma wnoszonego przez pełnomocnika należy dołączyć pełnomocnictwo. Instytucję prawną stowarzyszenia zwykłego regulują przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). Art. 40 ust. 1 tej ustawy stanowi, że uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe, nie posiadające osobowości prawnej. Zgodnie z art. 40 ust. 2 powołanej ustawy osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Oznacza to, że stowarzyszenie takie tworzą wszyscy członkowie, a sposób ich działania reguluje regulamin. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie może być regulamin jako dokument statuujący powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2525/12, Lex nr 1488169, z dnia 5 czerwca 2014 r., II OSK 714/14, Lex nr 1511167 oraz z dnia 14 maja 2014 r., II OSK 2966/12, dostępny na stronie http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe jedynie wówczas, gdy pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej prawnej formie. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. II OSK 714/14, w świetle dyspozycji art. 25 § 2 p.p.s.a. stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa czyli zdolność do występowania w postępowaniu, jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdolność sądowa organizacji społecznych, posiadających osobowość prawną, jak i niemających takiej osobowości, w zakresie ich statutowej lub regulaminowej – działalności, wynika również z przyznania takim organizacjom w prawie publicznym prawa do udziału w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, co oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia określonej działalności niezarobkowej, zaś regulamin takiego stowarzyszenia reguluje tylko sposób działania tych osób fizycznych, gdyż nie mają tu zastosowania przepisy art. 10 i 11 Prawa o stowarzyszeniach, jak w odniesieniu do stowarzyszeń zarejestrowanych w KRS. Dlatego też, w świetle dyspozycji art. 2 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, taka grupa osób może działać w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem o czym jednoznacznie stanowi art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach. Skutkiem prawnym braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest brak zdolności do czynności prawnej jak i brak własnego majątku. Ze względu na nieprzysługiwanie stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych, nie są same stowarzyszenia zwykłe tylko ich członkowie. Oznacza to, że to właśnie wszyscy członkowie stowarzyszenia zwykłego mogą stać się podmiotami określonych praw i obowiązków w razie dokonania czynności prawnej przez nich wszystkich lub przez ustanowionego przez nich przedstawiciela, działającego w granicach umocowania. Ponieważ stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej to, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela zaprezentowany wyżej pogląd i w sytuacji, w której pomimo wezwania nie przedłożono dokumentu umocowania dla osoby, która podpisała skargę w imieniu Stowarzyszenia [...] uznał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, co uniemożliwia jej rozpoznanie. Art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.