II OZ 1006/20

SENTENCJA Dnia 26 listopada 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. V. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2547/19 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A. V. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2547/19, odmówił przywrócenia na wniosek skarżącego A. V. terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z 7 lipca 2020 r., którym oddalono skargę skarżącego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że z uwagi na brak możliwości wypełniania przez pełnomocnika skarżącego obowiązków w kancelarii z powodu pozostawania na zwolnieniu lekarskim od 22 czerwca do 27 lipca br. oraz z uwagi na brak informacji, że na posiedzeniu w dniu 7 lipca 2020 r. zostanie wydane orzeczenie kończące sprawę, niezłożenie wniosku o uzasadnienie wyroku nie można uznać za zawinione przez stronę. Wyjaśniono także, że przyczyna uchybienia w postaci przebywania pełnomocnika skarżącego na zwolnieniu lekarskim ustała dopiero w dniu 27 lipca 2020 r. W ocenie Sądu, skarżący – wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a. – nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, którym oddalono skargę. Zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącego ograniczył się jedynie do przedłożenia zwolnienia lekarskiego, nie uprawdopodobnił jednak, braku możliwości skorzystania z pomocy innych osób (np. aplikanta, pracownika gminy, czy też innego pełnomocnika). Nie wskazał żadnych okoliczności, które uniemożliwiały – w sposób obiektywny – złożenie przez niego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie. W ocenie Sądu profesjonalny pełnomocnik dochowując należytej staranności powinien tak zorganizować pracę, aby czynności procesowe, jakie ma podjąć, były wykonane prawidłowo i terminowo. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim, nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu. W zażaleniu na postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 86 § 3 p.p.s.a., wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podtrzymując fakt pozostawania pełnomocnika z urzędu na zwolnieniu lekarskim w okresie biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący wyjaśnił, że jego adwokat prowadzi kancelarię w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, nie zatrudnia żadnego pracownika na stałe, gdyż go na to nie stać. Częściowa utrata możliwości zarobkowania spowodowana COVID-19 spowodowała, iż pełnomocnika skarżącego nie stać na poniesienie kosztów jednorazowej substytucji, zwłaszcza w sprawie prowadzonej z urzędu. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej. Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną, czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony, co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy NSA uznał, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające przywrócenie stronie uchybionego terminu. Wystąpiła bowiem niezawiniona przyczyna uchybienia terminowi. Z okoliczności sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego w trakcie biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przebywała na zwolnieniu lekarskim. Z przedłożonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego wynika jednoznacznie fakt choroby pani adwokat w okresie ciąży (kod B). Wynikające z zaświadczenia lekarskiego okoliczności uzasadniają, zdaniem NSA, wniosek o przywrócenie terminu, zwłaszcza w sytuacji, gdy pełnomocnik z urzędu prowadzi kancelarię w formie jednoosobowej działalności gospodarczej i nie zatrudnia żadnego pracownika na stałe. W sprawie uprawdopodobniony zatem został brak winy strony w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił skarżącemu termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.