II GZ 318/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 27 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 246/20 w zakresie odrzucenia skarg w sprawie ze skargi W. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2019 r., nr od [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 88 (osiemdziesiąt osiem) skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2019 r., o numerach od [...] do [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji zezwalającej na zajęcia pasa drogowego. Zgodnie z zarządzeniami Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2020 r. skarżący wezwany został do usunięcia braku formalnego skarg poprzez wskazanie swojego numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skarg. Skarżący, mimo doręczenia mu w dniu 11 maja 2020 r. stosownych wezwań, nie uzupełnił braków formalnych skarg. W związku z powyższym zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 246/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) skargi odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie, w imieniu skarżącego wniósł jego pełnomocnik ustanowiony z urzędu, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, a także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W piśmie stanowiącym uzupełnienie zażalenia wskazał także na fakt, że skarżący jest osoba starszą i schorowaną, a pismo stanowiące wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skarg zawierało niezrozumiałe pouczenie niespełniające standardów dotyczących jasności i klarowności pism kierowanych do stron nie korzystających z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna przede wszystkim czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 - 4 powołanego przepisu. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 31 maja 2019 r., nadanym przez art. 5 pkt 2 i art. 8 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 934), pierwsze pismo wniesione w danej sprawie po 31 maja 2019 r. powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Ponadto od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (do których należą: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Wskazane w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b oraz art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. elementy pisma (skargi) mają charakter obligatoryjny, a ich brak, w szczególności brak numeru PESEL oraz uiszczenia wpisu, co do zasady stanowią istotne braki formalne skargi uniemożliwiające nadanie jej dalszego biegu. Wnoszący pismo ma jednakże gwarancję ochrony swojego interesu prawnego, gdyż brak każdego z wymaganych składników treści pisma podlega uzupełnieniu w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 49 p.p.s.a. Jeżeli bowiem pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania chyba, że ustawa stanowi inaczej. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, a jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie go bez rozpatrzenia. W odniesieniu do skargi ustawa przewiduje w takiej sytuacji skutek w postaci jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie jest przedmiotem sporu, że skarżący nie podał swojego numeru PESEL w zakreślonym w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych terminie. Jednakże przechodząc do oceny prawidłowości postanowienia wydanego przez Sąd I instancji, należy zaznaczyć w pierwszej kolejności, że numer PESEL skarżącego znajdował się w aktach administracyjnych. Należy przy tym podzielić pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z 3 czerwca 2020 r., sygn. akt I FZ 96/20, w zgodzie z którym nie można przyjąć, iż niepodanie tego numeru w skardze, będące naruszeniem art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu (analogicznie: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I GZ 366/19, dostępne – CBOSA). W realiach rozpoznawanej sprawy, skoro numer PESEL skarżącego znajdował się w aktach administracyjnych sprawy, odrzucenie skargi wyłącznie z powodu niepodania numeru PESEL bezzasadnie zamknęłoby skarżącemu drogę do sądu. Należy też zwrócić uwagę, że wezwania do uzupełnienia braku formalnego skarg, zawierające dodatkową informację o terminach w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID jest niejasne i mogło wprowadzić skarżącego w błąd co do terminu uzupełnienia braku formalnego skargi. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach dla pełnomocnika z urzędu nie leży natomiast w kompetencjach Naczelnego Sądu Administracyjnego, a do właściwego w sprawie Sądu I instancji, do którego pełnomocnik skarżącego powinien zwrócić się ze stosownym wnioskiem.