III AUz 195/22

<p>Sygnatura akt III AUz 195/22</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 19 grudnia 2022 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska</p> <p>Protokolant: Emilia Wielgus</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale : <span class="anon-block">J. W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o podstawę wymiaru składek</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek zażalenia <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 20 lipca 2022 r. sygn. akt III AUa 461/21</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala zażalenie, </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. </strong> </p> <table> <colgroup> <col width="251"/> <col width="251"/> <col width="251"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> <p>sędzia Marta Sawińska</p> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem zawartym w pkt 2 wyroku z dnia 20 lipca 2022 r. w sprawie III AUa 461/21 Sąd Apelacyjny w Poznaniu zasądził od odwołującej <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> (jako strony przegrywającej) na rzecz organu rentowego kwotę 4050 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym (w pkt 1 wyroku oddalono apelację ww. spółki).</p> <p>W uzasadnieniu postanowienia o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny wskazał, iż orzekł zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018r., poz. 265 j.t.) zasądzając od odwołującej na rzecz organu rentowego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym kwotę odpowiadającą wartości przedmiotu sprawy - zaskarżenia 4050 zł (5400 zł x 75%) – pkt 2 wyroku.</p> <p>Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego złożyła odwołująca <span class="anon-block"> spółka (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> zarzucając mu:</p> <p>1.  naruszenie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez jego niezastosowanie przy rozstrzyganiu o kosztach procesu;</p> <p>2.  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> poprzez ich niezastosowanie pomimo tego, że zachodził w sprawie wypadek szczególnie uzasadniony przemawiający za nieobciążaniem strony kosztami zastępstwa procesowego.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o:</p> <p>1.  zmianę zaskarżonego postanowienia oraz odstąpienie od obciążenia odwołującej kosztami procesu;</p> <p>2.  zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</span> </strong> </p> <p>Zażalenie podlega oddaleniu.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, zarzuty odwołującej nie są zasadne, a tym samym nie mogą skutkować zmianą zaskarżonego postanowienia w zakresie wysokości zasądzanych kosztów czy też odstąpienia od obciążenia odwołującej kosztami procesu.</p> <p>Przyjęty w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych mechanizm wyliczenia wysokości kosztów zastępstwa prawnego opiera się na zasadzie, że stawki minimalne w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych, uzależnione są od wartości przedmiotu sprawy (§ 2). Jednak w odniesieniu do określonej kategorii spraw, to jest spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w spraw dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym, stawki zostały określone w sposób sztywny (§ 9 ust. 2).</p> <p>W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot sporu wyznaczany jest przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie jest to decyzja ustalająca podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne a zatem nie należąca do kategorii spraw wymienionych § 9 ust. 2 rozporządzenia.</p> <p>W tej sytuacji zastosowanie znajduje przywołany przez Sąd Apelacyjny § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia, co oznacza, że wysokość opłaty jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia.</p> <p>Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 3 października 2019 r. III UZP 9/19 orzekł, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o należności z tytułu składek i wysokość zadłużenia stawkę wynagrodzenia radcy prawnego ustala się na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> <p>W uzasadnieniu wskazano m.in., że sprawy rozpoznawane według przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> dzielą się na majątkowe (o prawa majątkowe) i niemajątkowe (o prawa niemajątkowe). Odrzucenie możliwości ustalenia stawki minimalnej wynagrodzenia radcy prawnego według wartości przedmiotu sprawy wymagałoby przesądzenia, że - jeśli chodzi o sprawę niewyodrębnioną rodzajowo w przepisach rozporządzenia a zaliczoną do spraw cywilnych, ze stosunku pracy lub ubezpieczeń społecznych - mamy do czynienia ze sprawą o prawa niemajątkowe, a tak przecież nie jest, skoro sporna pozostaje określona suma pieniężna.</p> <p>Z kolei w postanowieniu z 10 października 2017 r. sygn. akt II UZ 59/17 Sąd Najwyższy uznał, że w sprawach w których przedmiotem sporu nie jest wysokość zobowiązania składkowego, ale wysokość samej podstawy wymiaru - wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica między deklarowaną przez płatnika składek podstawą wymiaru składek a podstawą wymiaru określoną przez organ rentowy za sporny okres - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 22)">art. 22</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398(2);art. 398(2) § 1)">art. 398^{<!-- -->2} § 1 k.p.c.</a> (por. np. postanowienia SN z 8 listopada 2013 r., II UZ 61/13 w LEX nr 1396417; z 24 listopada 2016 r., I UZ 41/16, LEX nr 2191449 i powołane tam orzecznictwo; z 19 kwietnia 2017 r., I UZ 63/16, LEX nr 2309618; postanowienie SN z 10 października 2017 r., II UZ 59/17, LEX nr 2397614).</p> <p>W tych okolicznościach uznać należało, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.</p> <p>Nieskuteczne okazały się także zarzuty dotyczące naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> </p> <p>Sposób skorzystania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu rozpoznającego sprawę i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążania kosztami procesu strony przegrywającej spór. (por. postanowienia SN z 28 lutego 2020 r., V CSK 485/19 z dnia 22 lutego 2011 r. II PZ 1/11).</p> <p>Zastosowanie art. 102 ze względu na sytuację majątkową strony, może występować jedynie wówczas, gdy znajduje się ona w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, a wytaczając powództwo, była subiektywnie przeświadczona o słuszności dochodzonego roszczenia (postanowienia SN: z 3.02.2011 r., I CZ 171/10, LEX nr 738386; z 11.08.2010 r., I CZ 51/10, LEX nr 737252; z 19.09.2013 r., I CZ 183/12, LEX nr 1388472; z 5.07.2013 r., IV CZ 58/13, LEX nr 1396462; z 17.04.2013 r., V CZ 124/12, LEX nr 1341727).</p> <p>Sąd Najwyższy przyjmuje jednak, że przesłanka subiektywnego przekonania strony o jej racjach, uzasadniająca zastosowanie art. 102, z reguły ustaje, gdy stronie znane jest już negatywne rozstrzygnięcie jej żądań przez sąd pierwszej instancji (tak np. SN w postanowieniach: z 23.05.2013 r., I CZ 161/12, LEX nr 1353087; z 18.01.2013 r., IV CZ 149/12, LEX nr 1293825; z 26.09.2012 r., II CZ 103/12, LEX nr 1232762).</p> <p>Podkreślić też należy, że kontrola instancyjna zastosowania przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> z reguły wtedy może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia o kosztach procesu, gdy dokonana przez sąd ocena okaże się oczywiście dowolna, a z taką oceną nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.</p> <p>Reasumując podniesione przez skarżącą argumenty nie prowadzą do skutecznego zakwestionowania rozstrzygnięcia o kosztach Sądu drugiej instancji.</p> <p>Z powyższych względów, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 394(2);art. 394(2) § 1(1);art. 394(2) § 1(1) pkt. 3;art. 394(2) § 2)">art. 394^{<!-- -->2} § 1^{<!-- -->1} pkt 3 i § 2 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 k.p.c.</a> oddalił zażalenie jako bezzasadne.</p> <p>O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Apelacyjny orzekł zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 2)">§ 2</a> w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasądzając od <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym (punkt 2 postanowienia).</p> <p>sędzia Marta Sawińska</p> </div>