II SA/Gl 549/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotyczącej wymeldowania oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz R. po rozpoznaniu wniosku R. S. orzekł o odmowie wymeldowania skarżącego M. S. z pobytu stałego przy ul. [...] w R. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że skarżący przebywa, nocuje, stołuje się i posiada swoje rzeczy w przedmiotowym lokalu, co potwierdziły oględziny, przeprowadzone w dniu [...] r. Pismem z dnia 5 lutego 2018 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji jako wydanej w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny i z naruszeniem przepisów kpa, gdyż nie wiedział o toczącym się postępowaniu. Wniosek ten następnie sprecyzował jako żądanie wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r., organ I instancji wznowił postępowanie, a kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. odtworzył przedmiotową decyzję w brzmieniu określonym w załączniku. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ I instancji orzekł o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Jednakże wskutek odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Śląski orzekł o uchyleniu decyzji odmownej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem zbadania terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania i ustalenia kręgu stron. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] r. powtórnie odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. Jako podstawę prawną decyzji odmownej organ powołał art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że skarżący oświadczył, iż wiedzę o wydanej decyzji uzyskał w dniu [...] r. W toku sprawy cywilnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W., przesłuchano w charakterze świadka B. K., H. K. i K. S., którzy zgodnie zeznali, że skarżący w [...] r. mieszkał z nimi w R. przy ul. [...], a wcześniej bo w [...] r. wyprowadził się z matką do R. Zeznania te świadkowie ci potwierdzili w toku niniejszego postępowania. Brat skarżącego D. S. zeznał zaś, że skarżący wyprowadził się wraz z matką, lecz w [...] r. na okres około 3 miesięcy powrócił do mieszkania w R. Sąsiedzi E. W. i A. W. zeznali, że skarżący nie wprowadził się z lokalu razem z matką i młodszym bratem. Pozostał w lokalu z ojcem i bratem D. Dopiero po jakimś czasie wyprowadził się, lecz nie wiadomo dokąd. Potem pojawiał się jedynie sporadycznie. Matka skarżącego K. R. zeznała, że nie utrzymuje kontaktów z synem od początku [...] r. Z lokalu wyprowadziła się z synami M. i L. Organ I instancji stwierdził też, że w dniu [...] r. została wydana druga decyzja – o wymeldowaniu matki skarżącego i brata L. Pracownicy organu nie pamiętali okoliczności sprawy, lecz zeznali, iż zawsze powiadamiali strony o czynnościach i doręczali decyzje. Zdaniem organu, w świetle zeznań matki skarżącego, należało odmówić wiarygodności zeznaniom świadków H. K., B. K. i A. K. oraz skarżącego. Stąd też brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7 kpa – z powodu pominięcia interesu skarżącego i pominięcia materiału dowodowego zgromadzonego w toku procesu cywilnego w W. sygn. akt [...], podważającego ustalenia zawarte w pierwotnej decyzji, 2) art. 7a w zw. z art. 81a kpa – poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony, 3) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem skarżącego okoliczności jego wyprowadzenia się z przedmiotowego lokalu mają potwierdzenie w wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] r. Skarżący wyprowadził się w [...] r. z powodu znęcania się ojca nad rodziną. W tej sytuacji skarżący domagał się uchylenia decyzji jako wydanej w oparciu o pobieżną i błędną ocenę zeznań świadków. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania, Wojewoda ustalił, że w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego otrzymał pismo "A.", do którego dołączono kopię przedmiotowej decyzji. Jednak z tego faktu nie można wywodzić, aby sam skarżący powziął wówczas wiedzę o wydanej decyzji. Zatem należało przyjąć, że podanie o wznowienie złożono w terminie z art. 148 § 2 kpa, co uzasadniało wznowienie postępowania, w którym bada się, czy przesłanka wznowieniowa rzeczywiście występuje. W postępowaniu wznowieniowym brak zaś podstaw do zastosowania art. 7a kpa z uwagi na charakter decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego. Jednakże zdaniem Wojewody, brak podstaw do przyjęcia, aby skarżący został pozbawiony udziału w postępowaniu. Wniosek taki wyprowadzono z faktu, że w dniu [...] r. organ I instancji wszczął dwa postępowania meldunkowe wobec skarżącego oraz jego matki i małoletniego wówczas brata. Dla matki skarżącego ustanowiono kuratora, gdyż miejsce jej pobytu nie było znane. Kuratora nie ustanowiono zaś dla skarżącego, co pozwala przyjąć, że nie pominięto go w czynności doręczenia. Jest to też spójne z uzasadnieniem decyzji o odmowie wymeldowania. W sprawie matki skarżącego wydano zaś decyzję o wymeldowaniu. Żadna ze stron nie wniosła odwołania od decyzji. Istotne jest też, że skarżący wymeldował się z przedmiotowego lokalu dopiero w [...] r. Zatem nie ma dowodu, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co dopiero powoduje konieczność uchylenia decyzji dotychczasowej. Stąd też organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. W skardze do sądu administracyjnego skarżący ponawiając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, domagał się uchylenia decyzji organów obydwu instancji oraz umorzenia postępowania i zasądzenia zwrotu kosztów. Podkreślił, że ustalenia organów stają w sprzeczności z wyrokiem sądu cywilnego, który ustalił, że skarżący nie mieszkał pod wskazanym adresem. Zdaniem skarżącego, bez znaczenia jest fakt, że dla matki ustanowiono kuratora. W lokalu tym cały czas zamieszkiwał zaś brat D. S., do którego należały rzeczy osobiste i ubrania. Nieistotne jest też, że ojciec nie odwołał się od decyzji odmownej. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania ewentualnie wymeldowania skarżącego, kwestionując prawidłowość przesłuchania świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie uchybiły regułom procedury w stopniu skutkującym jego wznowieniem, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 149 § 2 kpa, postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera drogę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzenie w toku postępowania braku przesłanek z art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b kpa, obliguje organ do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 kpa). W niniejszej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło na żądanie skarżącego, oparte na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Mianowicie, skarżący zarzucił, że nie brał udziału w postępowaniu o jego wymeldowaniu, a o wydanej decyzji dowiedział się dopiero w toku sprawy cywilnej o zapłatę zaległości czynszowych. Jego zdaniem, fakt oddalenia powództwa dowodzi, że nie mieszkał w przedmiotowym lokalu, zaś wydana decyzja o odmowie wymeldowania była niezgodna z prawem. Tymczasem istotą niniejszego postępowania było w pierwszym rzędzie zbadanie, czy przesłanka wznowieniowa w postaci pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu, rzeczywiście wystąpiła. Z powodu braku akt sprawy administracyjnej (ich zniszczenia po upływie okresu archiwizacji), nie jest możliwe zbadanie, czy i w jakim trybie skarżącemu doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania o jego wymeldowanie i powiadomiono go o podejmowanych czynnościach, w tym oględzinach lokalu i wreszcie, doręczono mu decyzję o odmowie wymeldowania. Brak akt sprawy uzasadniał odtworzenie decyzji na podstawie dokumentu, doręczonego innej stronie, a mianowicie "A.". Skarżący figuruje jako adresat decyzji. Taki stan rzeczy obligował organy administracji do przeprowadzenia postępowania dowodowego, gdyż samo twierdzenie skarżącego z braku akt postępowania, nie uzasadnia przyjęcia, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, rzeczywiście wystąpiła. W toku postępowania organy administracji dysponowały odpisami akt sprawy cywilnej, w tym protokołami zeznań świadków oraz zeznaniami świadków przesłuchanych w sprawie wznowieniowej. Wbrew zarzutom skargi, wyrok sądu powszechnego o oddaleniu powództwa "A." o zapłatę czynszu, nie przesądzał wystąpienia przesłanki wznowieniowej w świetle art. 365 § 1 i art. 366 kpc. Inny był bowiem przedmiot rozstrzygnięcia sporu w sprawie cywilnej. Organy administracji należycie zebrały i rozważyły materiał dowodowy, nie naruszając reguł z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Wobec sprzeczności zeznań świadków, w tym dwukrotnego przesłuchania matki skarżącego, która zmieniła pierwotne zeznania, organy administracji zobligowane były do ustalenia, czy dana okoliczność została udowodniona na zasadzie swobodnej oceny dowodów, zawartej w art. 80 i art. 81 kpa. W motywach decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa, przytoczono argumentację, dla których odmówiono wiarygodności zeznaniom niektórych świadków. Sąd administracyjny nie czyni zaś własnych ponownych ustaleń faktycznych, lecz jedynie bada dochowanie reguł procedury przez organy administracji. W świetle motywów decyzji, brak zaś podstaw do ferowania zarzutu dowolności ustaleń faktycznych, gdyż w niniejszej sprawie nie miały zastosowania art. 7a i art. 81a § 1 kpa, które dotyczą nałożenia obowiązku lub ograniczenia uprawnienia. Organy administracji logicznie wskazały na fakt równoległego prowadzenia postępowań o wymeldowaniu z przedmiotowego lokalu na żądanie ojca skarżącego, obecnie już nieżyjącego, odmienność trybu i różne rozstrzygnięcia, co ich zdaniem przeczy tezie, aby skarżący wyprowadził się z lokalu razem z matką i młodszym bratem i nie powrócił do niego. Należy postawić pytanie, jaki cel miałoby ustanowienie kuratora dla nieznanej wówczas z pobytu matki skarżącego i wydanie decyzji o jej wymeldowaniu wraz z małoletnim synem, podczas gdy takiego trybu nie zastosowano wobec skarżącego jako osoby pełnoletniej (PESEL [...]). Działania organu I instancji są zgodne z zeznaniami świadków W. (sąsiadów), którzy zeznali, że skarżący nie wyprowadził się z przedmiotowego lokalu razem z matką i młodszym bratem lecz nadal tam mieszkał z ojcem i starszym bratem. Dopiero po jakimś czasie opuścił lokali i pojawiał się tam sporadycznie. Zdaniem sądu administracyjnego, skoro skarżący wymeldował się z lokalu w drodze czynności materialno-technicznej dopiero w dniu [...] r., czyli ponad dwa lata po wydaniu decyzji o odmowie wymeldowania, stanowisko organów jest logiczne. Skarżący podał, że do urzędu udał się wówczas razem z ojcem, co dowodzi, że nie był z nim skonfliktowany. Jego starszy brat cały czas zamieszkiwał z ojcem w przedmiotowym lokalu, co jest poza sporem. Nie sposób więc podzielić stanowiska skarżącego, że pracownicy organu w toku oględzin pomylili rzeczy osobiste i ubrania braci. Pomyłki takiej musieliby się wszak dopuścić także sąsiedzi, przesłuchani w charakterze świadków, którzy zeznali, że skarżący pozostał w lokalu z ojcem i starszym bratem. Być może skarżący przebywał chwilowo u innych osób, ale wracał do lokalu i nie zrezygnował z zamieszkiwania do czasu wymeldowania w [...] r. Nie można też wykluczyć, że korespondencja nie była przez niego odbierana i została uznana za doręczoną po awizowaniu przesyłek, lecz zastosowanie trybu doręczeń zastępczych (art. 43 i art. 44 kpa), nie uzasadnia przyjęcia, że wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organy administracji nie działały na niekorzyść skarżącego, gdyż o ile rzeczywiście opuścił lokal jeszcze w [...] r., jak obecnie utrzymuje, mógł sam dopełnić czynności materialno-technicznej wymeldowania z pobytu stałego, bądź też zameldowania się na pobyt czasowy w innym lokalu, czego nie uczynił, a dopiero na użytek sprawy cywilnej zainicjował postępowanie wznowieniowe. Wreszcie, wyjaśnić należy, że nawet gdyby podzielić stanowisko skarżącego, że opuścił lokal w [...] r. i już do niego nie powrócił, brak byłoby podstawy prawnej do uchylenia decyzji dotychczasowej i wymeldowania go z pobytu stałego. W niniejszej sprawie wystąpiła bowiem negatywna przesłanka w postaci upływu 5 lat od odręczenia decyzji dotychczasowej (art. 146 § 1 kpa). Upływ tego terminu stanowi prawną przeszkodę uchylenia decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Bieg terminu 5-letniego należy zaś liczyć od daty doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Tymczasem data takiego doręczenia "A." wynika z adnotacji poczynionej na przedłożonej przez nią decyzji, na której odnotowano wpływ w dniu [...] r. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. ec