VII SAB/Wa 53/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić J. W. uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 (słownie: sto) złotych. UZASADNIENIE J. W. pismem z [...] marca 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) postępowania w sprawie zainicjowanej jej wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia GINB z [...]grudnia 2011 r. znak: [...] utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody [...]z [...] listopada 2011 r. znak: [...] odmawiające wszczęcia na wniosek J. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z [...]listopada 2004 r. nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. H. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (wolnostanowiskowej bezściółkowej obory o obsadzie [...]), zamkniętego szczelnego zbiornika na płynne odchody zwierzęce i dwukomorowego szczelnego zbiornika na ścieki socjalno-bytowe na działce nr ew. [...], położonej we wsi [...], gmina [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 sierpnia 2019 r. sygn. VII SAB/Wa 53/19, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe, które następnie podjął postanowieniem z [...]września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 cyt. ustawy, a więc na bezczynność organu lub przewlekłość w sprawie załatwianej decyzją lub postanowieniem. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w powołanym wyżej przepisie (art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.) może zostać złożona w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca pismem z [...]marca 2019 r., złożyła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez GINB postępowania administracyjnego wszczętego jej wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia GINB z [...]grudnia 2011 r. znak: [...]. W sprawie tej GINB, jak wynika z akt postępowania, postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. znak: [...]utrzymał w mocy własne postanowienie z [...]czerwca 2018 r. znak: [...], odmawiające stwierdzenia nieważności wskazanego postanowienia z [...]grudnia 2011 r., co oznacza, że wnosząc skargę, jak i wcześniej pismo z [...]marca 2019 r. traktowane przez skarżącą jako ponaglenie, swoje zarzuty dotyczące zwłoki zaistniałej w postępowaniu strona zgłosiła, gdy to postępowanie formalnie już nie toczyło się, albowiem zostało wcześniej zakończone postanowieniem kończącym tok instancji w sprawie. Sytuacja ta rodzi konsekwencję tego rodzaju, że w kontrolowanej sprawie nie można mówić o skutecznym wniesieniu skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez GINB jako organ nadzoru, jeżeli skarga ta nie została poprzedzona, jak tego wymaga art. 53 § 2b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., ponagleniem. Złożonemu przez skarżącą pismu z [...]marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nadał kwalifikację prawną odmawiającą mu wskazanego charakteru, kierując się oceną prawną wyrażoną przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z 22 czerwca 2020 r. sygn. II OPS 5/19, jak i w postanowieniu składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 września 2020 r. sygn. II OSK 3732/18. W przywołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. We wskazanym natomiast postanowieniu z 2 września 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z niezaistnieniem warunków do podjęcia uchwały w sprawie o sygn. II OPS 3/19 dotyczącej tego, czy wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po jego zakończeniu i wydaniu ostatecznej decyzji stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., po przejęciu sprawy do rozpoznania uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i odrzucił skargę. Wspólnym mianownikiem stanowiska wyrażonego w obu orzeczeniach było uznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a. jest wniesienie ponaglenia w toku postępowania, którego prowadzenie w sposób przewlekły kwestionuje się w skardze lub w którym, jak zarzuca strona, organ pozostaje bezczynny. Stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności lub prowadził postępowanie przewlekle następuje w wyniku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowanie, której przedmiot jest określony zdefiniowanymi w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stanami bezczynności lub przewlekłości, zakwestionowanymi złożonym uprzednio ponagleniem. Wyjaśnienia sformułowane w obu orzeczeniach podjętych przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, z czym Sąd w pełni się zgadza, każą odrzucić koncepcję nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość, skoro istotą tego rodzaju skargi jest inicjowany na drodze sądowej "protest" wobec stanu zastoju postępowania. Jego skuteczne uruchomienie jest uzależnione od wniesienia ponaglenia, stąd tenże środek prawny, poprzedzając etap postępowania sądowego, musi zostać złożony do organu, o którym mowa w art. 37 § 3 pkt 1 i 2 k.p.a., w trakcie prowadzonego przez ten organ postępowania administracyjnego. Nie może budzić wątpliwości, że zasadniczą funkcją ponaglenia jest doprowadzenie do zakończenia trwającego postępowania, wobec czego pismo określone ponagleniem, jeżeli zostało złożone - tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie - po zakończeniu postępowania administracyjnego, czego formalnym wyrazem było doręczenie J. W. postanowienia z [...] sierpnia 2018 r. znak: [...], co nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2018 r. (k. 23 akt) w istocie nie może być za tenże środek prawny uważane. Stan ten powoduje, że niewyczerpanie środka zaskarżenia przewidzianego w ustawie, który służył skarżącej przed organem właściwym w sprawie, tj. GINB (art. 52 § 1 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny był zobowiązany uwzględnić, stwierdzając równocześnie, że jego konsekwencją jest odrzucenie wniesionej w sposób nieprawidłowy skargi. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od skargi Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.