II SAB/Wa 288/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. o udzielenie konsultacji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. M. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. UZASADNIENIE Pan M. M. (dalej skarżący) wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału IPN w [...] (dalej organ). Skarżący przygotowując publikację o L. B., uczestniku podziemia drukarskiego lat 80-tych na terenie [...], zwrócił się wnioskiem do Pana M. L. o konsultację nt. udziału L. B. w konspiracji. Według twierdzeń skarżącego Pan M. L. opisał tę postać w publikacji IPN. Wskazał, że na trzy wystąpienia otrzymał jedną arogancką odpowiedź, zwrócił się do Prezesa IPN z ponagleniem w trybie art. 37 Kpa. W odpowiedzi [...] z [...] marca 2020 r. wywiedziono, że pracownicy Oddziału Biura Edukacji Narodowej w [...], w zakresie wykonywanych zadań służbowych, nie są ani zobligowani, ani uprawnieni do udzielania konsultacji naukowych klientom zewnętrznym. Jak podał w treści skargi na bezczynność, w związku z faktem, że organ rażąco przekroczył terminy do załatwienia sprawy w postępowaniu i nadal nie daje możliwości przeprowadzenia konsultacji, wnosi o: 1. zobowiązanie Dyrektora Oddziału IPN w [...] do udzielenia odpowiedzi na złożony wniosek o udzielenie konsultacji w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2. zobowiązanie Dyrektora Oddziału IPN w [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 3. w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu, 4. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 par. 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 par. 6 p.p.s.a, 5. zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wnosi o odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie wnosi o oddalenie skargi. Wskazał, że pracownicy Biur w ramach czynności służbowych nie wykonują czynności (konsultacji), jakich dotyczy postawiony przez skarżącego zarzut bezczynności. Wyjaśnił, że z uwagi na określony podział zadań pomiędzy wskazane w odpowiedzi na skargę Biura, pracownicy w zakresie wykonywanych zadań służbowych, nie są ani zobligowani, ani uprawnieni do udzielania konsultacji naukowych klientom zewnętrznym. Ponadto podniósł, że pracownik Biura Badań Historycznych IPN (dalej IPN) – Pan M. L. artykuł naukowy o wydawnictwie "Krąg" opublikował w periodyku "Pamięć i Sprawiedliwość" nie będąc jeszcze pracownikiem IPN. Publikacja ta nie stanowi wyniku badań naukowych pracownika IPN, prowadzonych w ramach jego obowiązków służbowych. Nadto organ nadrzędny w odpowiedzi na pismo skarżącego zatytułowane "ponaglenie", stwierdził, że wydanie postanowienia w trybie art. 37 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), jest prawnie niedopuszczalne, ponieważ w sprawach udzielania konsultacji naukowych przez uprawnionych pracowników Biura Badań Historycznych IPN i biur oddziałowych nie wszczyna się i nie prowadzi postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów Kpa.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi jest bezczynność organu w zakresie udzielenia konsultacji nt. udziału L. B. w konspiracji. Przed dokonaniem kontroli legalności działania organu, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), konieczne jest uprzednio zbadanie dopuszczalności samej skargi z punktu widzenia zakresu kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, o której mowa w art. 3 § 2 cyt. ustawy. Przedmiotem żądania skarżącego są konsultacje historyczne, których miałby udzielić w zakresie swoich służbowych analiz, pracownik IPN Pan M. L. Konsultacje wg twierdzeń skarżącego miały dotyczyć udziału osoby L. B. w konspiracji. Czynności ewentualnej konsultacji naukowej w świetle ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (t.j. Dz.U.2019 poz. 1882; dalej ustawa o IPN), nie są wszczynane i prowadzone w trybie postępowania administracyjnego. Zgodnie z powołaną ustawą o IPN, organ nie jest zobowiązany ustawowo do prowadzenia badań prywatnych dla osób zewnętrznych, aby wyjaśnić ich wątpliwości. IPN udostępnia jedynie wyniki swoich prac, które były przedmiotem badań naukowych. Próby wymuszenia na organie przeprowadzenia badań na zlecenie osób fizycznych, które są im potrzebne do artykułów, prac magisterskich itp. nie mają podstaw prawnych. Organ nie jest zobowiązany do przeprowadzania konsultacji historycznych na indywidualne żądania i nie jest możliwe zobowiązanie organu do prowadzenia badań historycznych w zakresie, w jakim organ badań takich nie prowadzi. Z uwagi na treść art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., Sąd stwierdza, że sprawa, której zakres wyznaczył wniosek skarżącego, nie należy do zakresu właściwości sądów administracyjnych i w związku z tym skarga na bezczynności organu w takiej sprawie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi, o zwrocie wpisu sądowego od skargi orzekł w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a..