II OZ 860/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 2 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia (...) w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 400/07 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K., K. K. i Stowarzyszenia (...) w B. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 lipca 2007 r. odmówił Stowarzyszeniu (...) w B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że Stowarzyszenie wykazało na koncie bankowym środki w wysokości [...] zł, zaś w 2006 r. osiągnęło zysk w wysokości ok. [...] zł. W tej sytuacji nie można uznać, że Stowarzyszenie wykazało brak możliwości poniesienia kosztów postępowania. Sąd uznał, że twierdzenie Stowarzyszenia, iż nie może środków ze składek przeznaczać na pojedyncze sprawy swoich członków, nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy. Skoro bowiem w zakresie działalności Stowarzyszenia pozostaje wnoszenie skarg na niekorzystne dla jego członków decyzje organów administracji, to środki uzyskane ze składek członkowskich powinno przeznaczać również na koszty sądowe. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie (...) w B., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu stwierdziło, że zaskarżone postanowienie nie zawiera w zasadzie żadnego uzasadnienia. Ponadto, Sąd nie wspomniał nawet o możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Stowarzyszenie podtrzymało podnoszone wcześniej argumenty, iż jest organizacją non-profit i nie posiada żadnych nadwyżkowych środków. Podkreśliło także, że B. i K. K., którzy razem ze Stowarzyszeniem wnieśli skargę w niniejszej sprawie, są członkami Stowarzyszenia i uregulowali już należny wpis, zatem w przypadku uiszczenia wpisu ze środków Stowarzyszenia zostaliby narażeni na poniesienie podwójnej opłaty sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stowarzyszenie czerpie środki na prowadzenie działalności ze składek członkowskich i innych źródeł. Środki te powinny pokryć koszty wszelkich podejmowanych przezeń działań, pozostających w zakresie działalności statutowej. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, jeżeli wnoszenie skarg do sądu administracyjnego w sprawach dotyczących interesów pojedynczych członków mieści się w zakresie działalności Stowarzyszenia, nie może ono twierdzić, iż działalność ta nie może być finansowana z jego majątku. Niedopuszczalna byłaby sytuacja, w której Skarb Państwa miałby finansować podejmowaną przez Stowarzyszenie aktywność, na której prowadzenie nie chce ono przeznaczyć posiadanych środków. Członkowie Stowarzyszenia, którego celem jest między innymi wspieranie ich w indywidualnych sprawach sądowych i administracyjnych, powinni mieć świadomość, że opłacane przez nich składki członkowskie mogą być przeznaczone na koszty spraw prowadzonych w interesie innych członków. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym (czyli np. zwolnienie od kosztów sądowych) może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis ten, inaczej niż regulacja dotycząca osób fizycznych, nie wskazuje na istnienie "uprzywilejowanych" wydatków, których poniesienie ma pierwszeństwo przez kosztami sądowymi. Oceniając sytuację majątkową wnioskodawcy Sąd bierze zatem pod uwagę wszelkie posiadane przezeń środki, a nie tylko te, które określi on jako "nadwyżkowe", po uregulowaniu wszelkich innych zobowiązań. Konieczność opłacenia wyjazdów służbowych członków Zarządu, opłat telefonicznych i innych kosztów bieżącej działalności nie powoduje, iż Stowarzyszenie powinno otrzymać prawo pomocy, mimo iż dysponuje kwotą [...] zł na rachunku bankowym. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż powyższa okoliczność wyklucza przyjęcie, że Stowarzyszenie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych. Skoro zaś zdaniem Sądu wnioskodawca może uiścić koszty sądowe w pełnym zakresie, to brak podstaw zarówno do zwolnienia go od kosztów sądowych w całości, jak i w zakresie częściowym. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ponadto twierdzenie Stowarzyszenia, iż nieprzyznanie mu prawa pomocy narazi B. i K. K. na konieczność podwójnego poniesienia kosztów sądowych, gdyż jako członkowie Stowarzyszenia opłacają oni składki członkowskie. Skoro skarga została wniesiona zarówno przez B. i K. K., jak i Stowarzyszenie (...) w B., którego są członkami, naturalny jest fakt, iż poniosą oni koszty własnego udziału w sprawie, jak i, pośrednio, koszty udziału w nim Stowarzyszenia. Przyjmując członkostwo Stowarzyszenia godzą się bowiem na to, iż będą partycypować w kosztach jego działalności. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.