I FSK 4/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej spółki A [sp. z o.o. w L.] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 września 2006 r. sygn. akt I SA/Po 1254/05 w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 05.09.2006 r., sygn. I SA/Po 1254/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki A [sp. z o.o. w L.] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...].08.2005 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. W motywach tego rozstrzygnięcia na wstępie wskazano na granice kognicji sądów administracyjnych. Poruszając się w ich ramach, Sąd doszedł do przekonania, że organy podatkowe zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji określającej podatek od towarów i usług, gdyż wszczęcie takiego postępowania nie było dopuszczalne W tym zakresie odwołano się do treści art. 253b pkt 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) – zwana dalej "Ordynacją podatkową". Powyższy wyrok zaskarżony został skargą kasacyjną spółki A reprezentowaną przez doradcę podatkowego, w której wniesiono o "anulowanie zaskarżonego wyroku w całości z jednoczesnym nakazaniem wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej, będącej przedmiotem skargi". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że istota sporu między skarżącą spółką a organami podatkowymi sprowadza się do wyjaśnienia sprzeczności w interpretacji przez Izby Skarbową w Poznaniu usług marketingowych wykonywanych przez spółkę. Podkreślono, że ani organy podatkowe, ani Sąd nie zajęły się kwestią sporną. Zatem w ocenie autora skargi kasacyjnej rozbieżność w interpretacji przepisów prawa podatkowego podważa możliwość tworzenia spójnej polityki podatkowej na przyszłość. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej stwierdził, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "popsa". Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Przechodząc do skargi kasacyjnej spółki A należy podkreślić, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem odwoławczym. Wymogi formalne dotyczące tego pisma procesowego zostały określone w art. 174-176 popsa. Art. 176 popsa przewiduje dwojakiego rodzaju wymagania, które powinien spełniać ten środek zaskarżenia. Po pierwsze, musi on czynić zadość wymaganiom formalnym przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, wymienionym w art. 46 oraz 47 popsa. Po drugie, skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania szczególne, materialne, właściwe tylko dla niej, a mianowicie powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, 2) wskazanie czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, 3) przytoczenie podstaw kasacyjnych, 4) uzasadnienie podstaw kasacyjnych, 5) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Art. 174 popsa wskazuje natomiast, że skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/ lub na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez Sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie zarzutu. W przypadku zarzucenia uchybień przepisom procesowym niezbędne jest również wykazanie, że podniesione uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej może on wziąć pod uwagę tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. O ile niespełnienie wymagań wymienionych w art. 176 popsa w pierwszej kolejności, przepisanych dla pism w postępowaniu sądowym, stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 popsa, o tyle niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej w art. 176 popsa po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji, co skutkuje odrzuceniem wadliwej skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej nie sformułował żadnej podstawy kasacyjnej, która mieściłaby się w granicach wyznaczonych przez art. 174 popsa. Nie wskazał bowiem żadnego przepisu prawa, który został w jego ocenie przez Sąd pierwszej instancji naruszony. Co więcej, z uzasadnienia skargi kasacyjnej również nie wynika, by takiego naruszenia dopatrzył się w zaskarżonym wyroku. Z jego wywodu można jedynie wywnioskować, że nie zgadza się on z przyjętą przez organy podatkowe interpretacją przepisów prawa podatkowe i uważa, iż "zabrakło motywacji do wykazania dobrej woli", aby dokonać odmiennej interpretacji. W świetle dotychczasowych stwierdzeń przypomnieć należy, że wskazanie podstaw i wniosków zaskarżenia to bez wątpienia najważniejsze elementy skargi kasacyjnej. W związku z tym, z powodu dopuszczenia się poważnych uchybień w formułowaniu tzw. elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej przez jej autora skarga taka staje się niedopuszczalna, uniemożliwiając Sądowi drugiej instancji rozpoznanie sprawy. Dodać również trzeba, że w celu uniknięcia powyżej opisanej sytuacji, tj. wystąpienia błędów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, w procedurze sądowoadministracyjnej przewidziano tzw. przymus adwokacko-radcowski (w sprawach obowiązków podatkowych uprawnienie to posiadają także doradcy podatkowi, a w sprawach z zakresu własności przemysłowej rzecznicy patentowi) – art. 175 popsa. Wymóg ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata, radcy prawnego i doradcy podatkowego należy bowiem oczekiwać znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym. Stwierdzenie to prowadzi do wniosku, że pełnomocnik strony nie wywiązał się z ciążących na nim w postępowaniu kasacyjnym obowiązków. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną i na podstawie art. 180 w związku z art. 193 orzekł jak w sentencji.