II GSK 2858/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Powiatu [A.] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 933/16 w sprawie ze skargi Powiatu [A.] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenie przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 933/16 oddalił skargę Powiatu [A.] (dalej: Skarżąca lub Powiat) na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: MRiF) z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Powiat wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Odrębnym pismem z dnia 27 listopada 2017 r. Powiat [A.] wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji MRiF z dnia [...] września 2016 r. określającej przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 288.787,18 zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że uiszczenie przez Powiat należności wskazanych w zaskarżonej decyzji może wywołać niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zarówno faktycznych, jak i prawnych, odczuwalnych nie tylko dla samego Powiatu, ale również, a może nawet i przede wszystkim dla poszczególnych placówek, jednostek działających na jego obszarze oraz mieszkającej w nim społeczności lokalnej. Skutki w postaci naruszenia płynności finansowej Powiatu [A.], braku zrealizowania zaplanowanego przez niego budżetu, inwestycji i programów przewidzianych na 2017 r., a także uniemożliwić działanie poszczególnych jednostek i placówek, działających na jego terenie. Skutki te mogą przyczynić się do konieczności szukania oszczędności poprzez rezygnację z części zadań — o ile oczywiście rezygnacja taka będzie możliwa — a samo uregulowanie należności może przyczynić się do powstania poważnych trudności przy realizowaniu powierzonych Powiatowi zadań publicznych, a idąc dalej odbić się głęboko na życiu poszczególnych pracowników, czy też mieszkańców samego Powiatu, wpływając na obniżeniu poziomu działalności poszczególnych podmiotów. Brak zagwarantowania należytego poziomu działania podmiotów realizujących zadania na terenie Powiatu może z kolei pociągnąć za sobą dalsze nieodwracalne bądź też trudne do przezwyciężenia i odwrócenia skutki w postaci konieczności zmniejszenia ilości pracowników, osób korzystających z ich pomocy, czy też szukania oszczędności, poprzez odsunięcie zaplanowanych na najbliższe lata zadań. W pierwszej kolejności Skarżący wskazał, że sytuacja finansowa Powiatu uległa pogorszeniu, na przełomie 2017 r. następowała istotna zmiana okoliczności faktycznych, dotyczących wykonania przez Powiat uchwały budżetowej na rok 2017. Zaplanowany budżet po stronie wydatków okazał się o wiele za mały w stosunku do potrzeb złożonych/zgłoszonych przez poszczególne jednostki organizacyjne. Pierwsze zmiany w budżecie zostały wprowadzone już w lutym 2017 r., a w kwietniu dokonano zmiany polegającej na rozdysponowaniu rezerwy budżetowej ogólnej w kwocie 100.000,00 zł z przeznaczeniem na zabezpieczenie środków na zakup materiałów biurowych, blankietów praw jazdy, tablic rejestracyjnych oraz materiałów do remontu w budynku Starostwa Powiatowego oraz wyposażenia m.in. w meble do sali konferencyjnej i pokoju socjalnego. Ponadto Skarżący wskazał, że na obecną chwilę zrealizował inwestycje w około 90%, pozostała część inwestycji jest w trakcie realizacji i będzie zakończona do końca bieżącego roku. Niemniej z uwagi na zaistniałe i opisane okoliczności Powiat był zobligowany do zmniejszenia zakresu inwestycji o łączną kwotę 256.75,00 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą Sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Trzeba przy tym wyraźnie podkreślić, że nie zawsze w przypadku decyzji nakładającej obowiązek zapłaty sumy pieniężnej automatycznie przyjąć można, iż przesłanki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków nie wystąpią ze względu na oczywistą możliwością zwrotu kwoty uiszczonej w wykonaniu decyzji. Zapłata wskazanej w decyzji sumy pieniężnej może powodować zaistnienie tych przesłanek, zwłaszcza trudnych do odwrócenia skutków, gdy w związku z wykonaniem tej decyzji dojdzie do takiego negatywnego dla strony zdarzenia, które będzie stanowiło trudno odwracalne konsekwencje. Nie chodzi zatem o samą odwracalność uiszczenia sumy pieniężnej, lecz o to, że jej uiszczenie w całokształcie okoliczności sprawy może powodować takie konsekwencje, które są przesłankami udzielenia ochrony tymczasowej, w tym trudny do odwrócenia skutek – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc powyższe do sprawy wskazać należy, że co do zasady świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty wskazanej należności tj. kwoty 288.787,18 zł. dla Powiatu jest z pewnością trudne do zrealizowania. Ponadto należy podkreślić, że Skarżąca do akt sprawy. Należy również zauważyć, że Skarżący jako specyficzna instytucja działająca na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, jest ograniczona w swobodnym dysponowaniu środkami pieniężnymi, a jej sytuacja jest odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia: 27 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 371/11, 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13, 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3305/17). Wobec ww. specyfiki Skarżącego oraz oświadczenia, iż nie dysponuje żadnymi wolnymi środkami na pokrycie należności objętej zaskarżoną decyzją Sąd uznał, że obowiązek natychmiastowego uregulowania tej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach skutkujące dokonaniem w tym zakresie istotnych przesunięć, koniecznością zaciągania zobowiązań finansowych i w konsekwencji zachwianiem płynnością finansową, co w przypadku jednostki samorządu terytorialnego ma istotne znaczenie. Nie ulega również wątpliwości, że potencjalna egzekucja należności w sytuacji skarżącego, związanego przecież dyscypliną budżetową, mogłaby pozbawić miasto środków na wykonywanie zadań oraz doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe stanowi uzasadniony powód, który jest przesłanką umożliwiającą zastosowanie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (por: postanowienia NSA dnia: z 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2092/11, 8 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 1476/14). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.