II SAB/Lu 119/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Asesor WSA Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w J. L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w J. L. dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku J. M. z dnia [...] lipca 2021 r. o udostepnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w J. L. do załatwienia wniosku wskazanego w punkcie pierwszym; IV. zasądza od Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE W dniu 19 października 2021 r. J. M. (dalej jako: skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w J. L. (dalej także jako: Dyrektor) w udostępnieniu informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 6 lipca 2021 r. zwrócił się do Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w J. L. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania lub udostępnienia elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...] Odpowiedź nie została udzielona. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor podał, że w dniu [...] października 2021 r. udzielił żądanej informacji. Wskazał, że z przyczyn technicznych, wynikających z funkcjonowania systemu ePUAP wniosek z dnia [...] lipca 2021 r. nie został odczytany oraz przedstawiony Dyrektorowi Zarządu Dróg Powiatowych w J. L. i z tego powodu sprawa nie została załatwiona w terminie. Nadto wskazał, że w okresie czerwca i lipca 2021 r. miały miejsce ulewne deszcze powodujące zalania i podtopienia, w związku z czym działania Zarządu Dróg skupiły się na zapewnieniu bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, przejezdności dróg oraz usuwaniu skutków nawałnic. Działania te ze względu na swój charakter oraz fakt, że niepodjęcie ich stanowiłoby zagrożenie dla zdrowia i życia uczestników ruchu zostały potraktowane priorytetowo. Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. skarżący potwierdził, iż uzyskał żądaną informację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. W kontrolowanej sprawie skarżący wniósł o udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej jako: u.d.i.p.). Ustawa reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej. W sprawie nie budziło wątpliwości, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, a organ do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do jej udostępnienia. Zgodnie z art. 10 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on – zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. W sprawie nie jest sporne to, że Dyrektor nie podjął reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przewidzianej w przepisach u.d.i.p. Pozostawał w stanie bezczynności i bezczynność ta trwała także w momencie wniesienia skargi – aż do udzielenia informacji w dniu 21 października 2021 r. Nie może także budzić wątpliwości, że wybór sposobu doręczenia żądania do konkretnego podmiotu należy do wnioskodawcy. Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadną szczególną formą lub wymogami formalnymi. W sprawie nie była sporna prawidłowość nadania wniosku w zakresie udzielenia informacji publicznej, która została wysłana do organu przez ePUAP. W związku z powyższym istnieje swoiste domniemanie, że wiadomość dotarła do adresata. Odmienne zapatrywania prowadziłyby do iluzoryczności wnioskowania o udzielenie informacji w formie elektronicznej. Sąd miał także w polu widzenia, że skierowanie wniosku przez ePUAP – a nie np. przez zwykłą pocztę elektroniczną – daje wyższą gwarancję, że wniosek dotrze do adresata. Wniosek skarżącego niewątpliwie był precyzyjny i zawierał niezbędne dane, aby możliwym było udzielenie żądanej informacji. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemów służących do komunikacji organem nie mogą być przerzucane na wnioskujących o udzielenie informacji w drodze poczty elektronicznej lub poprzez system ePUAP. Ryzyko nieodebrania, nieodczytania przez organ wniosku wysłanego w ten sposób obciąża tenże organ, nie zaś wnioskodawcę (por. m. in. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15, wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 344/17). Dyrektor nie może również skutecznie powoływać się na braki kadrowe, szczególne okoliczności, prowadzące do nagromadzenia się obowiązków służbowych, jako na podstawy usprawiedliwiające nieudzielenie informacji w terminie. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniego personelu należy do zadań organu (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. II OSK 541/21). Jednakże Dyrektor przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącego w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie (udostępnił wnioskowaną informację), zatem postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe – stąd kształt punktu drugiego wyroku. Odpadła bowiem przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, brak kwalifikowanego charakteru bezczynności wynika z faktu udzielenia tej odpowiedzi niezwłocznie po wniesieniu skargi. W tej sytuacji widoczny jest brak należytej staranności, nie zaś zła wola, lekceważenie obywatela czy celowe zaniechanie. Wyklucza to, w ocenie Sądu, przypisanie organowi bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę nie mogłyby bowiem usprawiedliwić bezczynności, ale przekładają się na ocenę jej charakteru. Za uznaniem braku rażącego naruszenia prawa przemawiają zwłaszcza szczególnie okoliczności atmosferyczne, występujące w czasie złożenia wniosku, których skutkiem było zaangażowanie pracowników do zapewnienia bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, przejezdności dróg, usuwania skutków nawałnic. Dyrektor wskazał, że te zadania zostały potraktowane jako priorytetowe. Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis w wysokości 100 złotych. [...]