II OSK 1427/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Bożena Walentynowicz Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 431/06 w sprawie ze skargi R. B. i G. R.-B. na uchwałę Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji zakładów leczniczych dla zwierząt 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od R. B. i G. R.-B. na rzecz Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 431/06 po rozpoznaniu skargi R. B. i G. R.-B. na uchwałę Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy uchwałę Rady [...] Izby Lekarsko-Weterynaryjnej nr [...] - uchylił zaskarżoną uchwałę oraz uchwałę ją poprzedzającą. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie zastosowano art. 39 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych i art. 17 ust. 3 oraz art. 22 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt. Wnioskujący o odmowie wpisu do ewidencji zakładów leczniczych dla zwierząt podali nazwę dla zgłaszanego zakładu "Przychodnia weterynaryjna Lecznica Zwierząt s.c. R. B., G. R.-B." zaś podana nazwa nie odpowiada rzeczywistości i jest myląca w swoim brzmieniu, bowiem zawiera dane odnoszące się do dwóch różnych kategorii zakładów leczniczych dla zwierząt określonych w art. 4 ustawy o zakładach leczniczych dla zwierząt /przychodnia i zakład/, co może doprowadzić do wprowadzenia w błąd klientów i prowadzić do zarzutu nieuczciwej konkurencji ze strony lekarzy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podnieśli, że od [...] lat używają nazwy lecznica, jednak podali, że zgłaszają do ewidencji Przychodnię Weterynaryjną "Lecznica Zwierząt", a to jest pełne oznaczenie zakładu i nie narusza art. 4 ustawy o zakładach leczniczych dla zwierząt, który nie wprowadza ograniczeń ani też przymusu dla nazewnictwa zakładów leczniczych dla zwierząt. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że odmowa wpisu do ewidencji następuje w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli wniosek o wpis nie odpowiada prawu. Wniosek złożył R. B. i podlegał on ocenie z punktu widzenia wymogów formalnych. Trafne jest stanowisko strony, że ustawa nie przewiduje możliwości odmowy wpisu do ewidencji z uwagi na niewłaściwą nazwę, nie zawiera też expressis verbis przesłanki odmowy wpisu do ewidencji. Wykładnia art. 19 i 20 prowadzi do wniosku, że odmowa wpisu może nastąpić w razie stwierdzenia, że zakład nie spełnia wymagań określonych w art. 7-11 lub narusza inne przepisy ustawy o zakładach leczniczych dla zwierząt lub ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych. Nazwa zakładu nie mieści się w kategorii tych przepisów. Z ewidencji musi jednoznacznie wynikać rodzaj zakładu leczniczego podlegającego wpisowi w rozumieniu art. 4 ustawy o zakładach leczniczych dla zwierząt. Wniosek o wpis wskazuje na rodzaj zakładu - Przychodnia Weterynaryjna. Taki wpis znajduje się w rubryce Rodzaj Zakładu Leczniczego, zaś w rubryce nazwa wpisano Lecznica Zwierząt S.C. Wpisy dokonane we wniosku w ocenie Sądu jednoznacznie wskazują, że zakładem podlegającym wpisowi do ewidencji zakładów leczniczych jest przychodnia weterynaryjna. Inne elementy zawierają się w nazwie zakładu a ustawa nie zawiera ograniczeń co do wyboru nazwy. Takich ograniczeń nie zawierają również przepisy art. 433 - 4310 kodeksu cywilnego. Firma przedsiębiorcy powinna odróżniać się dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku i tak jest w przypadku przedmiotowej firmy. Sąd miał także na uwadze, że pod taką firmą prowadzona była również wcześniej /od 8 lat/ działalność gospodarcza skarżących. Konkludując Sąd uznał, że uchwała o odmowie wpisu do ewidencji została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego to jest art. 17 i in. ustawy o zakładach leczniczych dla zwierząt, co miało wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną wniosła Krajowa Izba Lekarsko-Weterynaryjna zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a to: 1/ art. 4 pkt 2 i 3 oraz art. 33 ( 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt /Dz. U. z 2004 r. Nr 11, poz. 95/ poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 19 ust. 1 tej ustawy poprzez jego pominięcie przy wyrokowaniu, 2/ art. 433 ( 1 i ( 2 Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że proponowana przez skarżących nazwa zakładu w dostatecznym stopniu odróżnia go od innych firm prowadzących działalność na tym samym rynku i nie wprowadza klientów w błąd co do przedmiotu działalności zakładu, 3/ art. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji polegającym na pominięciu tego przepisu przy wyrokowaniu, 4/ art. 133 ( 1 i art. 141 ( 4 ppsa poprzez nieuwzględnienie podniesionego w zaskarżonych uchwałach oraz w odpowiedzi na skargę zarzutu nieuczciwej konkurencji, a więc przepisów ustawy, o której mowa w pkt 3. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej obszernie wskazuje się, że podanie w nazwie zakładu rejestrowanego jako "Przychodnia" członu "Lecznica" powoduje brak spójności pomiędzy nazwą i rodzajem zakładu, może powodować przeświadczenie klientów, że korzystają z usług lecznicy jako zakładu o wyższym standardzie niż w rzeczywistości. Skoro poza tym art. 4 wprowadza różne warunki dla każdego z rodzajów zakładów, to również nazwa powinna być odbiciem rodzaju i przedmiotu działalności zakładu. Firma powinna odróżniać się dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku i nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy i przedmiotu działalności przedsiębiorcy /art. 433/. Z art. 5 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wynika, że czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie przedsiębiorstwa, które może wprowadzić klientów w błąd co do jego tożsamości przez używanie nazwy używanej zgodnie z prawem do oznaczenia innego przedsiębiorstwa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Należy zważyć, że jak to wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz z materiału zgromadzonego w aktach sprawy administracyjnej, sprawa została wszczęta wnioskiem strony dotyczącym wpisu do ewidencji zakładów leczniczych dla zwierząt wynikającym z obowiązku określonego w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt /Dz. U. Nr 11, poz. 95/ wymagającego od osób fizycznych albo innych podmiotów, które przed dniem wejścia w życie ustawy prowadziły zakłady lecznicze dla zwierząt na podstawie dotychczasowych przepisów dostosowały te zakłady do dnia 1 stycznia 2006 r. do przepisów ustawy niniejszej. W sprawie nie jest sporne, że zakład lecznicy dla zwierząt prowadzony przez skarżących był objęty ewidencją na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów i funkcjonował od szeregu lat pod nazwą "Lecznica Zwierząt" S.C. R. B., G. R.-B.. Nie jest także kwestionowane, iż kategoria, do której zakład ten był zaliczony, to właśnie lecznica dla zwierząt. Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt wprowadziła jednakże nową, ścisłą kategoryzację tych zakładów, stanowiąc w art. 4 ust. 1, iż zakładem leczniczym dla zwierząt jest: gabinet weterynaryjny, przychodnia weterynaryjna, lecznica weterynaryjna, klinika weterynaryjna i weterynaryjne laboratorium diagnostyczne. Ustawa ta jednocześnie ustaliła wymagania charakterystyczne dla każdej z tych kategorii zakładów. Stosownie do art. 5 ust. 1 zakład leczniczy dla zwierząt mogą prowadzić osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Zakład leczniczy dla zwierząt ma posiadać stałą siedzibę spełniającą warunki ustawowe dla danego zakładu /art. 6 ust. 1/, wyposażoną odpowiednio do zakresu świadczonych usług weterynaryjnych. W myśl art. 6 ust. 1 zakłady lecznicze dla zwierząt podlegają oznaczeniu, zaś Krajowa Rada Lekarsko-Weterynaryjna określa w drodze uchwały, zasady oznaczania zakładów leczniczych dla zwierząt uwzględniając ich podział, o którym mowa w art. 4 ust. 1. Prowadzenie zakładu leczniczego dla zwierząt stanowi działalność gospodarczą w dziedzinie ochrony zdrowia i dobrostanu zwierząt w celu świadczenia usług z zakresu medycyny weterynaryjnej /art. 1 ust. 1/, przy czym do zakładów tych nie stosuje się przepisów ustawy - Prawo działalności gospodarczej. Działalność w zakresie świadczenia usług z zakresu medycyny weterynaryjnej ma więc własną, wyodrębnioną, regulację prawną. Jak to słusznie podnosi się w skardze kasacyjnej, wprowadzenie nowych kategorii zakładów leczniczych dla zwierząt połączone z ustaleniem warunków, jakim każda z tych kategorii zakładów musi odpowiadać, wymaga w myśl art. 33 ust. 2 powyższej ustawy o zakładach leczniczych dla zwierząt ujęcia w rejestrze odpowiednich danych uwzględniających zmiany w uregulowaniu określonej problematyki. Istniejący w dacie wejścia w życie ustawy zakład leczniczy dla zwierząt musi zatem także zostać odpowiednio oznaczony /zaliczony do odpowiedniej grupy zakładów/. Zaliczenie zakładu do określonej grupy zakładów /kategorii/ uwzględniające nowe wymogi ustawowe musi również znaleźć odbicie w oznaczeniu zakładu w rozumieniu art. 6 ust. 3, co ma również związek z nazwą zakładu. Jeżeli bowiem dotychczas zakład był zaliczony do zakładów będących lecznicami dla zwierząt i odpowiednio do tego oznaczony /nazwany/, to z chwilą zmiany uregulowań prawnych i zakwalifikowania zakładu do innej kategorii, w niniejszej sprawie - przychodni dla zwierząt, to również jego oznaczenie /nazwa/ musi podlegać dostosowaniu do nowej sytuacji prawnej. Jeżeli nawet przez długi czas, w sprawie podano, że przez okres [...] lat, prowadzący zakład leczniczy dla zwierząt stanowiący lecznicę, używali dla oznaczenia tego zakładu w jego nazwie wyrazu "lecznica", to nie można uznać, iż do praw nabytych należy zaliczyć dalsze używanie, nawet w zmienionych warunkach wynikających z obowiązku dostosowania prowadzenia zakładu do nowych wymogów, a w tym do nowego określenia i warunków dla kategorii zakładów, w nazwie zakładu dotychczasowego członu "lecznica". Nie jest bowiem możliwe oznaczenie /nazwanie zakładu/ przy użyciu określenia "lecznica", nawet w połączeniu z określeniem "przychodnia". Stanowiłoby to obejście nowych uregulowań ustawowych, a nawet mogłoby być potraktowane jako nadużycie prawa. Nie można w tej sytuacji podzielić stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że brak jest przeszkód prawnych do nadania zakładowi leczniczemu, który należy obecnie do grupy /kategorii/ określonej jako - "przychodnia weterynaryjna", nazwy "przychodnia, lecznica weterynaryjna" i to głównie z tej przyczyny, iż brak jest możliwości zastosowania takiej nazwy dla jednego zakładu, która obejmowałaby jednocześnie dwie grupy /kategorie/ zakładów leczniczych dla zwierząt, to jest przychodnia i lecznica. Zakład będący przychodnią weterynaryjną musi mieć stosowne do tego oznaczenie, wyróżniające go od innych kategorii zakładów leczniczych dla zwierząt, co stanowi wymóg ustawowy /art. 6 ust. 1/. Motywy, jakimi kierował się organ administracji publicznej orzekający w sprawie, a następnie wnoszący skargę kasacyjną, dotyczącymi ograniczeń prawnych w ustalaniu nazwy dla określonej działalności gospodarczej, z których wynika, iż pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czy też przepisami Kodeksu cywilnego są w sprawie istotne, aczkolwiek nie pierwszoplanowe. Niewątpliwe jest to, że nie można przyjąć założenia, że istnieje pełna swoboda w określaniu przez prowadzącego zakład leczniczy dla zwierząt jego nazwy, nazwa ta jest bowiem uwarunkowana zarówno wymogami wynikającymi z przepisów ustawy o zakładach leczniczych dla zwierząt i przepisów wykonawczych do tej ustawy, jak też przepisami Kodeksu cywilnego i ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 185 ( 1 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 ppsa.