III SA/Wa 985/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za lipiec 2016 r. oddala skargę UZASADNIENIE W dniu 23 sierpnia 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęła deklaracja VAT-7 za lipiec 2016 r. A. Z. (dalej: "Skarżący", "Strona") z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym w wysokości 76.970.00 zł do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez Stronę w terminie 60 dni. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w dniu 22 września 2016 r. i 11 grudnia 2017 r. wszczął wobec Skarżącego kontrolę podatkową m.in. w zakresie sprawdzenia zasadności zwrotu podatku od towarów i usług zalipiec 2016 r. z uwzględnieniem transakcji wewnątrzwspólnotowych oraz eksportu. Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w ww. deklaracji VAT-7 za lipiec 2016 r. w kwocie 76.970,00 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. Po zakończeniu kontroli podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. wszczął wobec Strony postępowanie podatkowe w sprawie rozliczeń z budżetem państwa w podatku od towarów i usług m.in. za lipiec 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2016 r. w wysokości 76.970,00 zł do dnia 17 marca 2020 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie 1. art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 ze zm., dalej: "u.p.t.u.") w zw. z art. 274b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez niezasadne przedłużanie terminu zwrotu nadwyżki podatku VAT mimo wieloletniej weryfikacji rozliczeń dokonywanych transakcji przez Stronę; 2. art. 124 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. oraz art. 87 ust. 2 u.p.t.u., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia istotnych wątpliwości determinujących potrzebę dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego; 3. art. 125 § 1 O.p., poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie zwrotu podatku VAT; 4. art. 121 O.p., poprzez działanie w sprawie zwrotu podatku VAT w sposób podważający zaufanie do organów Państwa. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ drugiej instancji") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. DIAS wskazał, że w niniejszej sprawie występowały okoliczności, które uzasadniają wymóg dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, a podjęte postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nie było dowolne i nieuzasadnione w świetle regulacji art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Organ drugiej instancji podniósł, że wątpliwość co do zasadności zwrotu wypływa z ustaleń kontroli przeprowadzonej u Strony. DIAS nie podzielił zarzutów zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wniósł o uznanie postanowienia za wydane z naruszeniem wskazanych przepisów prawa, uznając iż organ nie był uprawniony do przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT -7 i w związku z tym wniesiono o jego uchylenie, bądź uchylenie postanowienia DIAS i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji; oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 87 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, iż Stronie nie przysługuje prawo do zwrotu podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług w zadeklarowanej kwocie, mimo przedstawienia właściwemu organowi podatkowemu w trakcie kontroli podatkowej i postępowania podatkowego, wszelkich dokumentów dających prawo do odliczenia podatku VAT w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych; 2. art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., poprzez niezasadne przedłużanie terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wynikającej z deklaracji VAT-7 za lipiec 2016 r., poprzez zbieranie materiału dowodowego zbędnego dla dokonania zwrotu; 3. art. 274b § 1, art. 124, art. 121 § 1, art. 217 § 2 O.p., poprzez brak wskazania okoliczności uzasadniających przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT; 4. art. 121 O.p., poprzez działanie w sprawie zwrotu podatku VAT w sposób podważający zaufanie do organów Państwa. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, uznając argumenty skargi za nieuzasadnione oraz podtrzymując zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Ramy materialnoprawne dla rozważań w niniejszej sprawie stanowią następujące przepisy: W myśl art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Wykładnia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. prowadzi do wniosku, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku następuje, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: (1) termin do dokonania zwrotu jeszcze nie upłynął; (2) weryfikacja rozliczenia podatnika odbywa się w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej, bądź postępowania podatkowego; (3) stwierdzenie przez organ podatkowy, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" opiera się na co najmniej uprawdopodobnionych przesłankach. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. organ pierwszej instancji przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2016 r., do dnia 17 marca 2020 r. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że w okolicznościach faktycznych sprawy - w świetle art. 87 ust. 2 u.p.t.u. - istniały przesłanki uzasadniające powstanie wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku, a tym samym poprawne było wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu jego zwrotu. Zasadność zwrotu podatku za lipiec 2016 r. podlegała weryfikacji w ramach wszczętego postępowania podatkowego w sprawie rozliczeń w podatku od towarów i usług m.in. za lipiec 2016 r., które to postępowanie w dniu wydania kwestionowanego postanowienia organu pierwszej instancji pozostawało w toku. Ponieważ postępowanie to nie zostało zakończone przed upływem terminu określonego postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., tj. przed 17 marca 2020 r., konieczne i uzasadnione było dalsze przedłużenie terminu dokonania zwrotu różnicy podatku wykazanej w deklaracji. Sąd, oceniając prawidłowość postępowania organów podatkowych, ma na uwadze nie tylko treść postanowienia organu pierwszej instancji, ale również zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, który dokonał, będąc do tego uprawniony i zobowiązany (art. 127 O.p.), samodzielnej analizy okoliczności uzasadniających kolejną prolongatę zwrotu podatku. Przez wzgląd na powyższe, Sąd nie podziela zarzutów Skarżącego naruszenia art. 87 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. Z postanowienia organu pierwszej instancji oraz zaskarżonego postanowienia wynika, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na istnienie wątpliwości co do przebiegu transakcji zawieranych przez Spółkę, co skutkowało obowiązkiem sprawdzenia, czy dokumentacja odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2b u.p.t.u. zakres dokonywanej weryfikacji zwrotu może obejmować nie tylko sprawdzenie rozliczenia podatnika, ale również rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji. Podkreślić trzeba, iż możliwość przedłużenia terminu zwrotu podatku na podstawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie wymaga zgromadzenia przez organ podatkowy "materialnych dowodów" na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu. W sprawie o przedłużenie terminu zwrotu podatku (co trafnie zwerbalizował WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 515/19), organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. W ocenie Sądu, argumentacja organów podatkowych wskazuje na istnienie potrzeby dodatkowego badania i weryfikowania zasadności zwrotu podatku, co uzasadniało zastosowanie art. 87 ust. 2 u.p.t.u., a zarzuty skargi, również te, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, okazały się niezasadne. Dopuszczone prawem przedłużenie terminu zwrotu podatku i prowadzenie weryfikacji rozliczenia podatnika w toku postępowania podatkowego nie może być bowiem odbierane jako naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), czy też naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) oraz zasady praworządności (art. 120 O.p.). Dodać należy, iż uzasadnienia wydanych postanowień odpowiadają wymogom art. 210 § 4 O.p., przy uwzględnieniu specyfiki tych orzeczeń. Bezzasadny pozostawał zarzut naruszenia art. 87 § 6a u.p.t.u., z którego Strona wywodzi, iż organ obowiązany był dokonać zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, z uwagi na korektę deklaracji. Mając na względzie wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa i, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, stosownie do przepisu art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).