IV SA/Po 1357/20
Administrative courts2020-10-15
Case number
IV SA/Po 1357/20
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Judgment date
2020-10-15
Type
Wyrok WSA w Poznaniu
Judges
Marek SachajkoMonika ŚwierczakTomasz Grossmann
Ruling
Oddalono skargę
Judgment text
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu [...] października 2020 r. sprawy ze skargi J. N., B. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę w całości.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu zażalenia R. K., uchyliło w całości postanowienie Wójta Gminy B. z [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
Zaskarżone postanowienie SKO, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wójt Gminy B. decyzją nr [...] o warunkach zabudowy z [...] stycznia 2010 r. (znak: [...]; zwaną też dalej "Decyzją WZ"), na wniosek B. i J. N. (zwanych też dalej łącznie "Inwestorami" lub "Skarżącymi") ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na adaptacji budynku dawnej zlewni mleka na budynek usługowo-gastronomiczny z pokojami gościnnymi wraz z rozbudową na terenie działki nr ewid.[...] w miejscowości B. (gmina B. , powiat K.) z przeznaczeniem na lokalizację nowej zabudowy mieszkaniowej z częścią aktywacji gospodarczej – usługowo-gastronomicznej. Decyzja ta została doręczona Inwestorom w dniu [...] stycznia 2010 r. i wobec niewniesienia od niej odwołania stała się ostateczna z dniem [...] lutego 2010 r.
Pismem z [...] sierpnia 2017 r. R. K. (dalej też jako "Wnioskodawczyni"), reprezentowana przez adw. B. F., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. zwróciła się do Wójta Gminy B. (zwanego też dalej "Wójtem" lub "organem I instancji") o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną Decyzją WZ.
Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. Wójt, działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie wydania Decyzji WZ, uznawszy, że o istnieniu tej decyzji Wnioskodawczyni nie dowiedziała się, jak twierdzi, pod koniec lipca 2017 r., ale kilka lat wcześniej.
Na skutek zażalenia wniesionego przez pełnomocnika Wnioskodawczyni, adw. A. J., Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. uchyliło w całości ww. postanowienie Wójta i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wskazało, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia kiedy (w jakiej dacie) Wnioskodawczyni dowiedziała się o istnieniu Decyzji WZ i dokonać oceny przedstawionych przez nią dowodów w powyższym zakresie.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Wójt, po ponownym rozpoznaniu sprawy, powtórnie odmówił wznowienia postępowania w sprawie wydania Decyzji WZ, uznawszy, że Wnioskodawczyni nie udowodniła, iż zachowany został termin miesięczny przewidziany na złożenie wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.).
Na to postanowienie Wnioskodawczyni, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, wniosła zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia Wójta i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. SKO – wskazując w podstawie prawnej na art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144, art. 7, art. 77 § 1, art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – uchyliło w całości ww. postanowienie Wójta z [...] listopada 2018 r.
W uzasadnieniu organ II instancji, obszernie zrelacjonowawszy stan faktyczny sprawy, stwierdził, że wniosek o wznowienie, nadany za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...] września 2017 r., złożony został z zachowaniem wymaganego terminu miesięcznego. Organ wyjaśnił, że zawarty w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał, oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, jakiej sprawy dotyczyła decyzja, czy była to decyzja pozytywna czy negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowanie. Zdaniem SKO twierdzenie Wnioskodawczyni, że o prowadzonym postępowaniu dowiedziała się z pisma działającej z upoważnienia Wójta, Sekretarz Gminy z [...] lipca 2017 r. należy uznać za wiarygodne. Organ II Instancji wyjaśnił, że pismem z [...] lipca 2017 r. R. K. zwróciła się do Wójta z wnioskiem o udostępnienie akt postępowania administracyjnego: "Jako właścicielka nieruchomości oznaczonej numerami działek [...] i [...] wnoszę o niezwłoczne udostępnienie mi akt postępowania administracyjnego w zakresie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] położonej w Gminie B., obręb B., albowiem powinnam być stroną prowadzonego postępowania administracyjnego". W ocenie SKO treść tego pisma nie musi oznaczać, że Skarżąca posiadała wiedzę o wydanej decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, ale o postępowaniu, które powinno zakończyć się wydaniem takiej decyzji. Dopiero pismem z [...] lipca 2017 r. R. K. została poinformowana przez organ I instancji, że jedyną formą wzięcia udziału w postępowaniu jako strona jest jego wznowienie, co oznacza, że zostało ono zakończone, a konieczność rozpatrzenia wniosku zgodnie z art. 145 i nast. k.p.a. wskazuje jednoznacznie, że w sprawie tej została wydana ostateczna decyzja. Pismo to zostało doręczone Wnioskodawczyni w dniu [...] sierpnia 2017 r. Zgodnie z pouczeniem organu I instancji R. K. wniosła pismem z [...] sierpnia 2017 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną Decyzją WZ. Zdaniem SKO okoliczności podnoszone przez pełnomocnika Inwestorów, a dotyczące świadomości o prowadzonych pracach budowalnych, a następnie o odbywaniu się w budynku wielu imprez okolicznościowych, nie muszą oznaczać, że Wnioskodawczyni miała wiedzę o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. SKO podkreśliło, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające i przesłuchanie świadków w żaden sposób nie wykazało, że Wnioskodawczyni posiadała wiedzę o wydaniu ostatecznej Decyzji WZ przed wskazanym przez nią samą terminem, tzn. przed otrzymaniem pisma organu I instancji w dniu [...] sierpnia 2017 r. A jak wskazują akta sprawy, Wnioskodawczyni konsultowała treść tego pisma ze swoim pełnomocnikiem, który posiadał wiedzę, że podane przez organ I instancji w piśmie z [...] lipca 2017 r. przepisy art. 145 i nast. k.p.a. dotyczą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
W konsekwencji SKO uznało, że miesięczny termin na złożenie przez R. K. wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną Decyzją WZ upływał w dniu [...] września 2017 r. Pismo o wznowienie postępowania zostało sporządzone w dniu [...] sierpnia 2017 r. i nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...] września 2017 r., a zatem w terminie miesięcznym przewidzianym na złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, SKO wskazało, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie pozostałych przesłanek wznowienia określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym SKO przywołało w tym kontekście przepis art. 146 § 1 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane postanowienie SKO z [...] stycznia 2019 r. wnieśli J. N. i B. N., reprezentowani przez adw. B. L., który – zarzuciwszy naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 138 § 1 i 2 k.p.a. przez wydanie postanowienia o "uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia" w sytuacji, w której powołany przepis nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia;
2) art. 148 § 1 i 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym, skutkujące przyjęciem, że R. K. o decyzji w przedmiocie wydania warunków zabudowy dowiedziała się z pisma organu I instancji z [...] lipca 2017 r. doręczonego jej w dniu [...] sierpnia 2017 r.;
3) art. 77 § 1 k.p.a. przez brak rozpatrzenia przez SKO całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, co skutkowało nieuzasadnionym przyjęciem, że o podstawach do wznowienia postępowania R. K. dowiedziała się dopiero z pisma Wójta z [...] lipca 2017 r. doręczonego w dniu [...] sierpnia 2017 r.;
4) art. 80 k.p.a. przez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów, co skutkowało nieuzasadnionym przyjęciem, że o podstawach do wznowienia postępowania R. K. dowiedziała się dopiero z pisma Wójta z [...] lipca 2017r. doręczonego w dniu [...] sierpnia 2017 r.
– wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w całości i zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych.
W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, powtarzając w uzasadnieniu argumentację przedstawiona uprzednio w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z [...] lipca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia SKO, wyjaśniając w uzasadnieniu, że postanowienie to w sposób rażący narusza porządek prawny, gdyż jego treść – obejmująca wyłącznie uchylenie postanowienia organu I instancji – nie odpowiada dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co oznacza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej.
Wyrokiem z [...] maja 2020 r. sygn. akt II OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej SKO, uchylił zaskarżony wyrok WSA w Poznaniu i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, wyjaśniając w uzasadnieniu, że Sąd Wojewódzki nietrafnie przyjął, iż postanowienie organu odwoławczego w sposób rażący narusza prawo, a konkretnie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie NSA w niniejszej sprawie zasadne było rozstrzygnięcie przez SKO wyłącznie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Wójta, skoro kwestia zachowania terminu z art. 148 k.p.a. została ostatecznie przesądzona i nie zachodziła potrzeba ponownego jej rozpatrywania. Słusznie założyło SKO, że w następstwie wyeliminowania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania obowiązkiem organu I instancji będzie wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oraz przeprowadzenie postępowania, stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. W tym kontekście można uznać, że organ II instancji, uchylając zaskarżone postanowienie organu I instancji, nie miał obowiązku orzec jednocześnie o wznowieniu postępowania, aczkolwiek takie rozstrzygnięcie – jak stwierdził NSA – byłoby do zaakceptowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie – a do takich z pewnością należy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, co jasno wynika z art. 149 § 4 k.p.a. Przy tym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa ze skargi na ww. postanowienie może być rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonawszy tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2019 r. ([...]) – uchylającego w całości postanowienie Wójta Gminy B. z [...] listopada 2018 r. ([...]) odmawiające wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na: Adaptacji budynku dawnej zlewni mleka na budynek usługowo-gastronomiczny z pokojami gościnnymi wraz z rozbudową na terenie działki nr ewid.[...] w miejscowości B., gmina B., powiat k. z przeznaczeniem na lokalizację nowej zabudowy mieszkaniowej z częścią aktywacji gospodarczej- usługowo gastronomicznej- zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy B., znak: [...], z dnia [...] stycznia 2010 roku ("Decyzją WZ") – Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie SKO nie narusza prawa, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.
W pierwszej kolejności, odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi – tj. zarzutu naruszenia art. 138 § 1 i 2 k.p.a. przez wydanie postanowienia o "uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia" w sytuacji, w której powołany przepis nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia (zarzut nr [...]) – należy wskazać, że kwestia ta była przedmiotem oceny i została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z [...] maja 2020 r. sygn. akt II OSK [...], w którym zostało przesądzone, że w tej sprawie "zasadne było rozstrzygnięcie przez Kolegium wyłącznie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, skoro kwestia zachowania terminu z art. 148 k.p.a. została ostatecznie przesądzona i nie zachodziła potrzeba ponownego jej rozpatrywania". Przywołany wyrok NSA wiąże Sąd w niniejszym składzie (zob. art. 190 i art. 153 p.p.s.a.), wobec czego należy konsekwentnie stwierdzić, że zarzut naruszenia art. 138 § 1 i 2 k.p.a. jest niezasadny.
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi, wypada zauważyć, że w istocie wszystkie one koncentrują się wokół jednego zagadnienia, jakim jest terminowe, bądź nie, złożenie wniosku o wznowienie postępowania, a dokładnie – ustalenie, kiedy Wnioskodawczyni "dowiedziała się" o Decyzji WZ w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a.
W związku z tym należy wyjść od stwierdzenia, że samo złożenie podania o wznowienie postępowania nie powoduje "automatycznie" wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Takie podanie inicjuje najpierw postępowanie wstępne, w ramach którego organ sprawdza: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom k.p.a. dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję bądź postanowienie, których dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, itd.), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie (nie dotyczy podania opartego na przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., o czym niżej), czy została w nim powołana przyczyna (przyczyny) wznowienia spośród określonych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany ustawowy termin do złożenia podania o wznowienie (art. 148 k.p.a.).
W świetle art. 148 § 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania, które jako przyczynę wznowienia powołuje – tak jak w kontrolowanej sprawie wniosek R. K. z [...] sierpnia 2018 r. – przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu"), wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Podstawowe znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia tego rodzaju podania ma zatem ustalenie daty, kiedy strona dowiedziała się o decyzji oraz daty wystąpienia przez stronę z podaniem. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wprawdzie to strona winna wykazać, że termin ten zachowała, jednakże nie zwalnia to organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (por. wyrok NSA z [...].03.2012 r., I OSK [...], CBOSA). To organ dokonuje bowiem z urzędu weryfikacji terminowości podania o wznowienie postępowania. W tej sytuacji wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią ww. terminu, stanowi o rażącym naruszeniu przez organ prawa, godzącym w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. (por. np. wyroki NSA: z [...].10.2018 r., I OSK 2816; z [...].12.2019 r., II OSK [...] – CBOSA).
Z treści art. 148 § 2 k.p.a. wynika, że bieg terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest zatem to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Przy tym powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji (por. wyroki NSA: z [...].03.2006 r., II OSK [...]; z [...] maja 2008 r., II OSK [...] – CBOSA). Istotne jest bowiem, aby strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o samym fakcie istnienia decyzji, a nie o jej szczegółowej treści, albowiem już sam fakt pominięcia w postępowaniu podmiotu mającego interes prawny uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.
W orzecznictwie zasadnie podkreśla się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania, tj. przede wszystkim odnośnie do nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki WSA: z [...].07.2020 r., III SA/Kr [...]; z [...].11.2015 r., II SA/Gd [...] – CBOSA).
Wykazanie zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., powinno, zdaniem Sądu, sprowadzać się do przedstawienia takich dowodów, z których będzie niezbicie wynikało, z jednej strony, w jakim konkretnie dniu rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienia postępowania, a z drugiej, że wskazana w podaniu data nie jest dowolna. Jak to już wyżej wskazano, mimo że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie, to jednak organ ma obowiązek weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie dochowania terminu, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z [...].06.2018 r., I OSK [...], CBOSA).
W tym kontekście należy jeszcze zaznaczyć, że – jak to zostało wyjaśnione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK [...] – "Oświadczenie strony o terminie, w którym dowiedziała się o decyzji w sprawie, korzysta z domniemania prawdziwości". Oznacza to, że jeżeli strona wskaże i uwiarygodni datę dowiedzenia się o inkryminowanej decyzji ostatecznej, to wówczas na organ administracji (ewentualnie także na inne strony postępowania administracyjnego) przechodzi ciężar dowodu, że strona dowiedziała się jednak o tej decyzji wcześniej (przed wskazaną przez siebie datą).
W kontrolowanej sprawie Wnioskodawczyni podała, że o Decyzji WZ dowiedziała się [...] sierpnia 2017 r., z otrzymanego w tym dniu pisma z Urzędu Gminy B. z [...] lipca 2017r. ([...]). Z kolei organ I instancji – w ślad za Inwestorami – uznał, że Wnioskodawczyni wiedziała o decyzji już wcześniej, a dowiedziała się o niej najpóźniej [...] lipca 2017 r., kiedy to złożyła do organu wniosek o udostępnienie akt postępowania administracyjnego w zakresie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości położonej na działce nr [...] w B. .
Wobec powyższego kluczowe znaczenie w kontrolowanej sprawie ma dokonanie oceny, czy z ww. wniosku R. K. o udostępnienie akt administracyjnych wynika bezsprzecznie, iż wiedziała ona już wówczas – a nie tylko: "mogła lub powinna była wiedzieć" – o wydanej Decyzji WZ.
W analizowanym piśmie z [...] lipca 2017 r. R. K. zawarła wniosek o udostępnienie akt postępowania administracyjnego w zakresie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] położonej w gm. B., obręb B., albowiem powinna być stroną prowadzonego postępowania administracyjnego, które odbyło się bez jej wiedzy i bez powiadomienia o prowadzonym postępowaniu, co może rodzić podstawy do wznowienia postępowania.
Przeanalizowawszy treść tego wniosku, Sąd podziela stanowisko SKO, że z ww. wniosku nie wynika w sposób jednoznaczny, iż Wnioskodawczyni o Decyzji WZ wiedziała już w dniu jego składania. Po pierwsze, należy zauważyć, że strona wnosiła o udostępnienie "akt postępowania", a nie wydanej decyzji administracyjnej. Po drugie, żadne ze sformułowań użytych w tym wniosku nie daje dostatecznych podstaw do twierdzenia, że Wnioskodawczyni z pewnością wiedziała o wydanej decyzji o warunkach zabudowy, a tym bardziej o jej treści (przy czym nie chodzi tu nawet o wiedzę o dokładnej treści decyzji, ale o sam sposób zakończenia postępowania w sprawie warunków zabudowy).
Wobec powyższego Sąd w niniejszym składzie przychyla się do stanowiska SKO o zasadności przyjęcia, że Wnioskodawczyni o Decyzji WZ dowiedziała się – i to pośrednio (o czym niżej) – dopiero z pisma organu I instancji z [...] lipca 2017r., w którym organ ten wskazał, że odmawia udostępnienia akt sprawy, albowiem Wnioskodawczyni nie wykazała w swoim podaniu interesu prawnego. Organ I instancji dalej wskazał w tym piśmie, że "w przypadku, gdy Pani zdaniem interes prawny po Pani stronie występuje oraz powinna Pani brać udział w tym postępowaniu jako strona należy złożyć stosowny wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Zostanie ono rozpatrzone zgodnie z procedurą administracyjną (art. 145 i nast. KPA, Dz. U. z 2017 r. poz. 1257)".
Należy w tym miejscu raz jeszcze zaznaczyć, że dla otwarcia się biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie jest wymagane doręczenie decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się bowiem już w dniu powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest więc to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja.
Co prawda z pisma organu I instancji z [...] lipca 2017 r. nie wynika wprost, że została wydana decyzja administracyjna – a tym bardziej: jakie zapadło rozstrzygnięcie – ale na jego podstawie, z uwagi na odwołanie się przez organ do art. 145 k.p.a., który dotyczy decyzji ostatecznych, można było wywnioskować – zwłaszcza jeśli, jak trafnie zauważyło SKO, korzystało się, tak jak Wnioskodawczyni, z pomocy pełnomocnika zawodowego – że toczyło się postępowanie i zakończyło się już ono decyzją ostateczną. Z tych względów zasadnie SKO przyjęło, że z dniem doręczenia Wnioskodawczyni powyższego pisma organu I instancji rozpoczął dla niej swój bieg termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z akt sprawy wynika, że pismo to zostało doręczone R. K. [...] sierpnia 2017 r., a więc ten dzień należy traktować jako moment dowiedzenia się o decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a.
Odnosząc się natomiast do okoliczności podnoszonych przez Inwestorów, że mąż Wnioskodawczyni pomagał przy budowie, a następnie sam organizował imprezę w wybudowanym lokalu, należy stwierdzić, że powyższe okoliczności, same w sobie, nie świadczą jeszcze o pozyskaniu wówczas wiedzy, iż została dla tej inwestycji wydana Decyzja WZ. Tak samo fakt funkcjonowania przedmiotowego lokalu nie może przesądzać o tym, że Wnioskodawczyni, jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości, na pewno wiedziała, że została dla tej inwestycji wydana ostateczna decyzja o warunkach zabudowy. Tym bardziej, że w orzecznictwie zasadnie zwraca się uwagę, iż art. 148 § 2 k.p.a. wymaga, aby strona rzeczywiście znalazła się w posiadaniu informacji o zapadłej decyzji, czego, co do zasady, nie można zastąpić domniemaniem faktycznym (por. wyrok NSA z [...].02.2007 r., I OSK [...], CBOSA).
W ocenie Sądu również wywieszenie w trakcie budowy tablicy informacyjnej nie może przesądzać o tym, że Wnioskodawczyni w tym momencie dowiedziała się o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy. Wszak zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie realizacji spornej inwestycji – tj. § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108, poz. 953) – tablica informacyjna zawierała m.in. określenie rodzaju robót budowlanych oraz adres prowadzenia tych robót, numer pozwolenia na budowę oraz nazwę, adres i numer telefonu właściwego organu nadzoru budowlanego. Z przepisów tych – jak również z obecnie obowiązującego art. 45b Prawa budowlanego – nie wynika obowiązek zamieszczania na tablicy informacyjnej, wzmianki o wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Z tych też względów z samego faktu wywieszenia tablicy informacyjnej budowy nie można skutecznie wywodzić, że osoby trzecie pozyskały informację o wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Tym bardziej, że – jak wiadomo – nie w każdym przypadku uzyskanie pozwolenia na budowę wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
W tym miejscu wypada odnieść się jeszcze do zeznań B. N., który do protokołu rozprawy administracyjnej z dnia [...] lutego 2018 r. oświadczył, że P. K. (mąż Wnioskodawczyni) w 2011 roku pytał go, czy wszystko, co buduje, jest legalne, i uzyskał potwierdzenie w tym zakresie. W ocenie składu orzekającego samo oświadczenie Inwestora, który niewątpliwie jest bezpośrednio zainteresowany sposobem rozstrzygnięcia sprawy, nie może przesądzać o wiedzy Wnioskodawczyni o wydanej Decyzji WZ. Ponadto ogólnikowa rozmowa na temat "legalności budowy" przeprowadzona z mężem Wnioskodawczyni nie może świadczyć o tym, że do Wnioskodawczyni dotarła ewentualna wiadomość o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Jak to już wyżej wskazano, art. 148 § 2 k.p.a. wymaga jednak, aby strona faktycznie znalazła się w posiadaniu informacji o zapadłej decyzji.
Z powyższych względów należy zgodzić się z SKO, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające i przesłuchanie świadków nie wykazało w sposób dostatecznie pewny, że Wnioskodawczyni miała wiedzę o wydaniu ostatecznej Decyzji WZ przed wskazanym przez nią samą terminem, tj. przed otrzymaniem pisma organu I instancji w dniu [...] sierpnia 2017 r. A skoro wniosek o wznowienie postępowania zakończonego Decyzją WZ został nadany przez nią dnia [...] września 2017 r. (dowód nadania – k. 14 akt adm.), to zasadnie SKO przyjęło, że został on złożony z zachowaniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 w zw. z § 1 k.p.a.
Na marginesie Sąd wskazuje, że zasadnie organ II instancji na tym etapie postępowania nie wypowiadał się o istnieniu, bądź nie, po stronie Wnioskodawczyni interesu prawnego, ponieważ zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasadą jest, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia (wznowienia) postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na swój interes prawny. Ustalenie, czy sprawa dotyczy interesu prawnego podmiotu, który się na taki interes powołuje, może nastąpić wyłącznie w toku postępowania. Oznacza to, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania – jak w istocie ma to miejsce w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) – to może być ona badana dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego (por. np. wyrok NSA z [...].04.2012 r., II OSK [...], CBOSA).
Z tych względów Sąd nie uznał za zasadne również pozostałych zarzutów skargi – oznaczonych w jej petitum numerami 2-4, a dotyczących naruszenia art. 148 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. (w zw. z art. 140 k.p.a.).
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.