III SA/Łd 768/20

SENTENCJA Dnia 18 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. O. na pismo Zarządu Lokali Miejskich w Ł. z dnia [...] roku znak: [...] w przedmiocie oddania w najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta Łodzi postanawia: odrzucić skargę. e.o. UZASADNIENIE W. O. pismem z dnia 21 września 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na pismo Zarządu Lokali Miejskich w Ł. z dnia 23 lipca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie oddania w najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta Ł. W odpowiedzi na skargę Zarząd Lokali Miejskich wyjaśnił, iż W. O. w grudniu 2015 r. zwrócił się do Wydziału Budynków i Lokali Urzędu Miasta Ł. z wnioskiem o zawarcie umowy najmu na lokal socjalny. Wniosek został rozpatrzony negatywnie z powodu przekroczenia przez Wnioskodawcę kryterium dochodowego, uprawniającego do zawarcia wnioskowanej umowy. Pismem znak: [...] z dnia [...] r. ww. Wydział, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, na skutek odwołania złożonego przez zainteresowanego, podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Po utworzeniu z dniem 1 kwietnia 2016 r. jednostki budżetowej o nazwie Zarząd Lokali Miejskich, której powierzono m.in. gospodarowanie mieszkaniowym zasobem gminy, do Zarządu zostały przekazane wszystkie, niezakończone sprawy z tego zakresu, wszczęte w Wydziale Budynków i Lokali, w tym wniosek skarżącego z dnia 24 marca 2016 r. o oddanie w najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta Ł.. Po uzupełnieniu przez zainteresowanego dokumentów niezbędnych do dalszego procedowania sprawy, pismem z dnia 16 września 2016 r. Zarząd Lokali Miejskich poinformował W. O., że złożony przez niego wniosek będzie przedłożony do zaopiniowania przez Komisję Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej Rady Miejskiej w Ł. jako sprawa wymagająca szczególnego potraktowania ze względu na zasady współżycia społecznego, zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 4 uchwały Nr XLIV/827/12 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Łodzi (tekst jednolity ogłoszony Uchwałą Nr LVIII/1400/17 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 18 października 2017 r., opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z 2017 roku, poz. 4450 ze zm.). Z uwagi na bardzo dużą liczbę wniosków mieszkańców gminy będących w trudnej sytuacji mieszkaniowej, materialnej i rodzinnej, oczekujących na przedstawienie do opinii powyższej Komisji zgodnie z kolejnością ich złożenia, brak było możliwości skierowania sprawy W.O. pod obrady ww. Komisji z pominięciem wniosków złożonych we wcześniejszym okresie. Z uwagi na kolejną prośbę o przyznanie lokalu mieszkalnego złożoną przez zainteresowanego do Komisji Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej Rady Miejskiej w Ł., 27 lutego 2019 r. Zarząd Lokali Miejskich skierował do W. O. pismo informujące o konieczności dokonania, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, aktualizacji wniosku w zakresie sytuacji finansowej oraz, w przypadku zmiany sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej i zdrowotnej, uzupełnienia dokumentacji również w ww. zakresie, pod rygorem odstąpienia od dalszego procedowania sprawy. Powyższą informację wysłano 28 lutego 2019 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej, listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Dwukrotnie awizowana przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją "nie pobrano w terminie". Tym samym zostały wyczerpane, określone w art. 44 § 4 k.p.a., przesłanki uznania doręczenia za dokonane. Po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu Zarząd odstąpił od procedowania sprawy uznając ją za zakończoną. W dniu 6 września 2019 r. W. O. złożył do Urzędu Miasta Ł. pismo dotyczące nieprawidłowego procedowania przez Zarząd sprawy w zakresie oddania w najem lokalu z zasobów Miasta, która zostało przekazane do rozpatrzenia według właściwości do Zarządu Lokali Miejskich. Z tą samą datą wpłynęły do Zarządu Lokali Miejskich dwa kolejne pisma zainteresowanego, będące wyrazem jego niezadowolenia ze sposobu prowadzenia postępowania i podjętych w sprawie decyzji, jak również zawierające żądanie jak najszybszego przyznania lokalu z zasobów Miasta. W odpowiedzi Zarząd Lokali Miejskich w piśmie z dnia 18 października 2019 r. wykazał prawidłowość działań podejmowanych w przedmiotowej sprawie, poinformował o przyczynie uznania sprawy za zakończoną oraz wskazał na dodatkowe okoliczności uzasadniające podtrzymanie stanowiska o braku podstaw prawnych do przyznania lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta. Jednocześnie W. O. został poinformowany o możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych poprzez wynajęcie lokalu spoza mieszkaniowego zasobu Miasta Łodzi, w tym w budynkach prywatnych i współwłasnych administrowanych przez Zarząd Lokali Miejskich. Powyższe pismo zostało wysłane do skarżącego 22 października 2019 r. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na adres skrytki pocztowej wskazany przez zainteresowanego. Pomimo dwukrotnego, pisemnego zawiadomienia przez operatora pocztowego o nadejściu przesyłki, nie została ona odebrana w wyznaczonym terminie. Zwrócona do nadawcy korespondencja została dołączona do akt sprawy. Odpowiadając na kolejne pismo złożone przez W. O. w dniu 12 grudnia 2019 r. do Urzędu Miasta Ł. w sprawie przyznania na Jego rzecz lokalu mieszkalnego oraz braku odpowiedzi na pisma z 6 września 2019 r., Zarząd Lokali Miejskich pismem z 16 stycznia 2020 r. podtrzymał zajęte stanowisko o odstąpieniu od dalszego procedowania sprawy oraz przesłał zainteresowanemu kopię odpowiedzi z dnia 18 października 2019 r. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 lutego 2020 r. na wskazany adres skrytki pocztowej. Pomimo przedstawienia skarżącemu wyczerpujących wyjaśnień dotyczących faktycznych i prawnych aspektów działania Zarządu, W. O. po raz kolejny złożył do Prezydent Miasta Ł. skargę, w której m.in. zarzucił Zarządowi Lokali Miejskich udzielanie odpowiedzi bezprawnych i nieadekwatnych do stanu faktycznego sprawy. Dlatego też pismem z dnia 23 lipca 2020 r. Zarząd, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wobec braku wskazania nowych okoliczności w złożonej skardze, podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie Zarządu z dnia 16 stycznia 2020 r. i uznał skargę za bezzasadną, informując jednocześnie skarżącego o treści art. 239 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 i 695). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.2019, poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a); 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. W tak wyznaczonym zakresie właściwości sądów administracyjnych nie mieści się skarga W. O. na pismo Zarządu Lokali Miejskich w Ł. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie oddania w najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta Ł.. Skarga z dnia 21 września 2020 r. zawiera bowiem elementy, które pozwalają zakwalifikować ją jako skargę obywatelską złożoną w trybie art. 227 k.p.a. - postępowania uregulowanego przepisami zawartymi w dziale VIII k.p.a.: "Skargi i wnioski". Skargi obywateli wnoszone na podstawie art. 227 k.p.a. nie są załatwiane poprzez podejmowanie działań zaskarżalnych do Sądu Administracyjnego (zob. J.Borkowski (w.:) B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 848 oraz powołane tam orzecznictwo). Skarga dotycząca zadań lub działalności organów uruchamia bowiem jednoinstancyjne, samodzielne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną - zawiadomieniem. Jest ona odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, albo też, nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1313/12, LEX nr 1301202). Zawiadomienie, o którym mowa nie jest zatem żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., w tym także innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Organ załatwiając skargę kończy jedno z postępowań uproszczonych, nie rozstrzygając o prawach bądź obowiązkach wynikających z przepisów prawa (por. G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Tom II, Kraków 2005 r., str. 544-545). Powyższy pogląd jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. III SAB 7/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 27, wyrok NSA z 25 maja 2006 r., sygn. I OSK 457/2006 niepubl., postanowienie NSA z 14 września 2004 r., sygn. OSK 642/04 niepubl.; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. I SA 2668/00). Oznacza to, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a zatem jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. e.o.