I OPP 104/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 101/20 ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE W dniu [...] sierpnia 2020 r. (data prezentaty) A. D. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem WSA w Opolu – skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 101/20 na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Z akt sprawy wynika, że ww. skarga A. D. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu [...] marca 2020 r. Zarządzeniem z dnia 23 marca 2020r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 101/20, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Jednocześnie w tym samym dniu zarejestrowano wniosek A. D. o przyznanie prawa pomocy W dniu 25 marca 2020 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem z dnia 30 marca 2020 r. sygn. akt II SPP/Op 20/20 przesłano skarżącemu formularz wniosku typu "PPF", celem jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni. Po nadesłaniu przez skarżącego wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt II SPP/Op 20/20 umorzył postępowanie z wniosku A. D. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego. Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. o wyznaczenie radcy prawnego. Po nadesłaniu informacji o wyznaczeniu osoby pełnomocnika z urzędu, zarządzeniem z dnia 16 lipca 2020 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżącego o jednoznaczne określenie przedmiotu zaskarżenia (rodzaj aktu, daty jego wydania) oraz oświadczenia, czy odrębny przedmiot zaskarżenia stanowią również "postanowienia wydane przez Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] od 1- ( do 9)", w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że przedmiot zaskarżenia stanowi wyłącznie skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] Następnie zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2020 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne na dzień 27 sierpnia 2020 r. Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Op 101/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A. D. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2019 r. W tych okolicznościach, skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75 - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu ([...] marca 2020 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (28 sierpnia 2020 r.) upłynęło 5 miesięcy. W tym czasie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania m.in. wzywał do uzupełniania braków formalnych skargi. Wskazać ponadto należy, że w sprawie niniejszej skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do czasu zatem prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie możliwe było rozpoznanie wniesionej w sprawie skargi. Jak wynika natomiast z akt sprawy czynności Sądu związane z koniecznością rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy podejmowane były sprawie i ze starannością. Mając na uwadze powyższe nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności sądowe, zarówno związane z postępowaniem głównym jak i z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy podejmowane były sprawnie i zmierzały do jak najszybszego rozpoznania sprawy. Podkreślić przy tym należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wydał w niniejszej sprawie wyrok w dniu 27 sierpnia 2020 r., a zatem zaledwie 6 miesięcy po dacie wpływu skargi do Sądu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia