I C 2232/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 2232/23</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 13 maja 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek</p> <p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Kosowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. w Olsztynie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa<strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Ł. N.</span>, <span class="anon-block">A. N.</span>, <span class="anon-block">D. N. (1)</span> i <span class="anon-block">D. N. (2)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę </strong> </p> <p>I.  umarza postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 100.731 zł 89 gr (sto tysięcy siedemset trzydzieści jeden złotych osiemdziesiąt dziewięć groszy,</p> <p>II.  zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 832 zł 83 gr (osiemset trzydzieści dwa złote osiemdziesiąt trzy grosze), z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21 lutego 2024 r. do dnia zapłaty,</p> <p>III.  w pozostałym zakresie powództwo oddala,</p> <p>IV.  zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5.468 (pięć tysięcy czterysta sześćdziesiąt osiem) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 2232/23 </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem wniesionym w dniu 28.12.2023 r. przeciwko <span class="anon-block">A. N.</span>, <span class="anon-block">D. N. (1)</span>, <span class="anon-block">Ł. N.</span> i <span class="anon-block">D. N. (2)</span> powódka <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, wniosła o:</p> <p>I. zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 160.873,36 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20.11.2023 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) <em> <!-- -->ewentualnie,</em> gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwot solidarnie wniósł o zasądzenie ich w częściach równych tj. po 40.218,34 zł od każdego z pozwanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20.11.2023 r. do dnia zapłaty,</p> <p>oraz</p> <p>II. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 358(1);art. 358(1) § 3)">art. 358^{<!-- -->1} § 3 k.c.</a> wniósł o:</p> <p>1.  zmianę wysokości (ukształtowanie) dochodzonego przez powoda w punkcie I powyżej świadczenia w walucie polskiej w kwocie 160.873,36 zł poprzez podanie należności Banku do strony pozwanej z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy kredytu mieszkaniowego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">(...)</span>nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 22.10.2007 r. waloryzacji sądowej w ten sposób, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości powodowi przysługuje dodatkowe świadczenie w postaci kwoty 30.238,04 zł, wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza,</p> <p>2.  zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 30.238,04 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty, stanowiącej dodatkową (ponad wskazaną w pkt I powyżej), o którą należy zwaloryzować roszczenie o zwrot świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) bądź w przypadku gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwot solidarnie – wnieśli o zasądzenie ich w częściach równych tj. po 7.559,51 zł od każdego z pozwanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty.</p> <p>Ponadto, powódka wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie do dnia zapłaty.</p> <p>Powódka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego zakończenia sprawy z powództwa strony pozwanej będącej na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym (<span class="anon-block">(...)</span>), w której Sąd Najwyższy rozstrzygnie spór z powództwa strony pozwanej również dotyczący spornej umowy.</p> <p>W uzasadnieniu powódka wskazała, że wniosła niniejszy pozew w celu rozstrzygnięcia kwestii spornych, które powstały w związku z zarzutem pozwanego dotyczącym nieważności umowy kredytu. Powódka zgłasza roszczenie o zapłatę zmierzające do rozliczenia należności wynikających z nieważności umowy. Podstawę prawną roszczenia o zapłatę stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 k.c.</a>, gdyby Sąd przyjął, że umowa kredytu jest nieważna (trwale bezskuteczna) w całości. Wskazał, że w niniejszej sprawie przesłanka wystąpienia istotnej siły nabywczej pieniądza została wypełniona. Sformułowane roszczenie powódki w zakresie waloryzacji odpowiada zasadom współżycia społecznego i stanowi przejaw uwzględnienia interesu obu stron w określeniu wysokości świadczenia waloryzacyjnego.</p> <p>Powódka wskazała, że jego roszczenie nie jest przedawnione.</p> <p>(pozew k. 4-18)</p> <p>Powódka pismem z dnia 25.01.2024 r. cofnęła pozew w części dotyczącej waloryzacji tj. roszczenia zawartego w pkt II. 1-2 pozwu.</p> <p>(pismo powoda – k. 101)</p> <p>Postanowieniem z dnia 17.02.2024 r. Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355)">art. 355</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 k.p.c.</a> umorzył postępowanie w sprawie części obejmującej żądanie zmiany wysokości świadczenia (pkt II. 1 żądania pozwu) i zapłaty kwoty 30.238,04 zł wobec skutecznego cofnięcia pozwu w tym zakresie. Zarządzono też zwrot powódce kwoty 726 zł tytułem części opłaty.</p> <p>(postanowienie Sądu – k. 109)</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty.</p> <p>W uzasadnieniu wskazali, że bezsporny jest fakt zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 22.10.2007 r., wypłaty na jej podstawie kwoty 160.873,36 zł oraz istnienia prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28.02.2023 r. ustalającego nieważność w całości wskazanej wyżej umowy.</p> <p>Pozwani podnieśli zarzut potrącenia wierzytelności powódki o zapłatę kwoty 160.873,36 zł z wzajemną wierzytelnością:</p> <p>- pozwanej <span class="anon-block">A. N.</span> o zwrot kwoty 106.728,37 zł,</p> <p>- pozwanej <span class="anon-block">D. N. (1)</span> o zwrot kwoty 29.654,32 zł,</p> <p>- pozwanego <span class="anon-block">Ł. N.</span> o zwrot kwoty 29.654,32 zł.</p> <p>Wskazali, że wierzytelność powódki uległa umorzeniu, a tym samym powództwo powinno ulec oddaleniu w całości.</p> <p>(odpowiedź na pozew k. 120-127)</p> <p>Powódka zakwestionowała skuteczność złożonych przez pozwanych oświadczeń o potrąceniu.</p> <p>(pismo powódki – k. 203)</p> <p>Na rozprawie w dniu 13.05.2025 r. powódka złożyła oświadczenie o cofnięciu pozwu w części tj. co do kwoty 100.731,89 zł, a tym samym wnosząc o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 60.141,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21.02.2024 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) ewentualnie, gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwot solidarnie wniósł o zasądzenie ich w częściach równych tj. po 15.035,36 zł od każdego z pozwanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21.02.2024 r. do dnia zapłaty.</p> <p>Wskazała, że odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 160.873,36 zł wyliczone na dzień 20.02.<span class="anon-block"> (...)</span>. wynosiły 5.996,48 zł. Powódka w pierwszej kolejności zaliczyła potrącenie na poczet odsetek, a dopiero następnie na poczet kapitału. Do rozliczenia po realizacji oświadczenia o potrąceniu pozostała wierzytelność Banku z tytułu wypłaconego kapitału w wysokości nominalnej 60.141,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21.02.2024 r. do dnia zapłaty.</p> <p>(pismo powódki – k. 207)</p> <p>Pozwani oświadczyli, że nie sprzeciwiają się cofnięciu pozwu.</p> <p>(protokół rozprawy – k. 208)</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>W dniu 22 października 2007 r. <span class="anon-block">A. N.</span> i <span class="anon-block">B. N.</span> z powódką podpisali umowę o kredyt mieszkaniowy<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. Bank udzielił pozwanym kredytu w kwocie stanowiącej równowartość 75.592,51 CHF na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w miejscowości <span class="anon-block">O.</span> (§ 2 ust. 1 umowy).</p> <p>Zgodnie z § 5 umowy wypłata kredytu miała nastąpić w transzach na wskazany przez kredytobiorców rachunek. Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 umowy wypłata miała nastąpić w złotych na finansowanie zobowiązań w kraju, według kursu kupna dla dewiz (aktualna Tabela kursów) obowiązujący w <span class="anon-block"> (...) SA</span> w dniu realizacji zlecenia płatniczego.</p> <p>Kredyt został udzielony do dnia 10.10.2034 r., i miał być spłacany w miesięcznych ratach annuitetowych w wysokości podanej w zawiadomieniu (§ 12 ust. 4).</p> <p>Spłata kredytu i odsetek następowała w drodze potrącenia przez Bank środków zgromadzonych na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego. Potrącenie następowało w terminie pierwszego dnia każdego miesiąca w wysokości wynikającej z zawiadomienia (§ 13 ust. 1 i ust 7 umowy).</p> <p>Środki z rachunku <span class="anon-block"> (...)</span> pobierane były w walucie polskiej w wysokości stanowiącej równowartość kredytu lub raty spłaty kredytu w walucie wymienialnej, w której udzielony był kredytu, według obowiązującego w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w dniu wymagalności, kursu sprzedaży dla dewiz (aktualna Tabela kursów) (§ 22 ust. 2 pkt 1).</p> <p>(dowód: umowa k. 32-38, <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> – k. 39)</p> <p>Kredyt został wypłacony kredytobiorcom w kwocie 160.873,36 zł.</p> <p>(dowód: zaświadczenie – k. 50-54, informacja banku – k. 60)</p> <p>W okresie od 10.12.2007 r. do dnia 10.02.2023 r. na rzecz powódki zostały dokonane spłaty z tytułu rat kredytu w łącznej kwocie 192.834,17 zł.</p> <p>(dowód: zaświadczenie – k. 50-54, informacja banku – k. 55-59, informacja <span class="anon-block"> (...) Banku (...)</span> – k. 132-136, zaświadczenie – k. 151-152v)</p> <p>Wyrokiem z dnia 20 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">O.</span>, I Wydział Cywilny w sprawie (sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>) z powództwa <span class="anon-block">A. N.</span> i <span class="anon-block">B. N.</span> przeciwko powodowi w niniejszej sprawie (<span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>):</p> <p>- zasądził od powoda w niniejszym sporze na rzecz kredytobiorców kwotę 39.077,68 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od 25.11.2020 r. do dnia zapłaty (pkt I wyroku), - ustalił nieważność umowy kredytu mieszkaniowego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> zawartej 22.10.2007 r. między powodami, a pozwaną (pkt II wyroku).</p> <p>Od powyższego wyroku Bank wywiódł apelację, na skutek której Sąd Apelacyjny w <span class="anon-block">B.</span>, I Wydział Cywilny wyrokiem z dnia 28.02.2023 r. (sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>) zmienił zaskarżony wyrok w punkcie w ten sposób, że zasądził od powoda w niniejszym sporze na rzecz <span class="anon-block">A. N.</span>, <span class="anon-block">D. N. (2)</span>, <span class="anon-block">Ł. N.</span> i <span class="anon-block">D. N. (1)</span> kwotę 39.077,68 zł na równoczesnym zaofiarowaniem przez pozwanych w niniejszym sporze kwoty 160.873,36 zł lub zabezpieczeniem roszczenia o jej zwrot i oddalił powództwo w pozostałej części (pkt I wyroku) oraz oddalił apelację w pozostałej części (pkt II wyroku).</p> <p>(dowód: wyrok Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">O.</span> z dnia 20.05.2021 r. – k. 77, wyrok Sądu Apelacyjnego w <span class="anon-block">B.</span> wraz z uzasadnieniem z dnia 28.02.2023 r. – k. 78-86v.)</p> <p>W dniu 04.12.2019 r. Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">O.</span> rozwiązał przez rozwód małżeństwo <span class="anon-block">A. N.</span> i <span class="anon-block">B. N.</span>.</p> <p>W dniu 07.09.2021 r. zmarł kredytobiorca <span class="anon-block">B. N.</span>. Do spadku z mocy ustawy po spadkodawcy zostali powołani:</p> <p>- córka <span class="anon-block">D. N. (1)</span> w udziale wynoszącym 1/3,</p> <p>- syn <span class="anon-block">Ł. N.</span> w udziale wynoszącym 1/3,</p> <p>- syn <span class="anon-block">D. N. (2)</span> w udziale wynoszącym 1/3.</p> <p>Spadkobiercy nie dokonali działu spadku.</p> <p>(dowód: wyrok zaoczny z dnia 04.12.2019 r. sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> – k. 137-138, odpis skrócony aktu zgonu – k. 48, akt poświadczenia dziedziczenia akt notarialny repertorium <span class="anon-block"> A</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> – k. 43-44, protokół dziedziczenia repertorium <span class="anon-block"> A</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> – k. 45-46)</p> <p>Powódka pismem z dnia 06.10.2023 r. wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 160.873,36 zł w terminie miesiąca od doręczenia pisma. Pozwana odebrała wezwanie w dniu 19.10.2023 r.</p> <p>(dowód: pisma powódki z dnia 06.10.2023 r. wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 61-59)</p> <p>Pismem z dnia 14.02.2024 r. pozwana <span class="anon-block">A. N.</span> wezwała powódkę do zapłaty na jej rzecz kwoty 106.728,37 zł tytułem zwrotu świadczeń nienależnie przez nią spełnionych w wykonaniu umowy kredytu mieszkaniowego. Termin na spełnienie świadczenia został wyznaczony na 3 dni od dnia odebrania wezwania. Wezwanie zostało odebrane w dniu 16.02.2024 r.</p> <p>Pismem z dnia 14.02.2024 r. pozwana <span class="anon-block">D. N. (1)</span> wezwała powódkę do zapłaty na jej rzecz kwoty 29.654,32 zł tytułem zwrotu świadczeń nienależnie przez nią spełnionych w wykonaniu umowy kredytu mieszkaniowego. Termin na spełnienie świadczenia został wyznaczony na 3 dni od dnia odebrania wezwania. Wezwanie zostało odebrane w dniu 16.02.2024 r.</p> <p>Pismem z dnia 14.02.2024 r. pozwany <span class="anon-block">Ł. N.</span> wezwał powódkę do zapłaty na jego rzecz kwoty 29.654,32 zł tytułem zwrotu świadczeń nienależnie przez niego spełnionych w wykonaniu umowy kredytu mieszkaniowego. Termin na spełnienie świadczenia został wyznaczony na 3 dni od dnia odebrania wezwania. Wezwanie zostało odebrane w dniu 16.02.2024 r.</p> <p>(dowód: pisma z dnia 14.02.2024 r. wraz z potwierdzeniem nadania i zwrotnym potwierdzeniem odbioru – k. 153-170)</p> <p>Pismem z dnia 25.02.2024 r. pozwana <span class="anon-block">A. N.</span> złożyła powódce oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej pozwanej w kwocie 106.728,37 zł z tytułu świadczeń uiszczonych z tytułu kredytu z wierzytelnością powódki o zwrot udostępnionego kapitału w kwocie 160.873,36 zł. Oświadczenie zostało doręczone powódce w dniu 27.02.2024 r.</p> <p>Pismem z dnia 25.02.2024 r. pozwana <span class="anon-block">D. N. (1)</span> złożyła powódce oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej pozwanej w kwocie 29.654,32 zł z tytułu świadczeń uiszczonych z tytułu kredytu z wierzytelnością powódki o zwrot udostępnionego kapitału w kwocie 160.873,36 zł. Oświadczenie zostało doręczone powódce w dniu 27.02.2024 r.</p> <p>Pismem z dnia 25.02.2024 r. pozwany <span class="anon-block">Ł. N.</span> złożył powódce oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej pozwanemu w kwocie 29.654,32 zł z tytułu świadczeń uiszczonych z tytułu kredytu z wierzytelnością powódki o zwrot udostępnionego kapitału w kwocie 160.873,36 zł. Oświadczenie zostało doręczone powódce w dniu 27.02.2024 r.</p> <p>(dowód: oświadczenia o potrąceniu wierzytelności wraz z potwierdzeniem nadania i dowodem doręczenia – k. 171- 182)</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Postępowanie zostało umorzone w zakresie ostatecznego roszczenia powódki o zapłatę kwoty 100.731,89 zł z tytułu zwrotu udostępnionego kapitału wobec cofnięcia pozwu w tym zakresie. Roszczenie powoda o zapłatę pozostałej kwoty z tytułu udostępnionego kapitału 60.141,47 zł podlegało oddaleniu w przeważającej części. Sąd uznał za zasadne roszczeni jedynie co do kwoty 832,83 zł.</p> <p>Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do akt i niekwestionowane przez strony dokumenty. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a jedynie występował spór co do prawa – w jakiej kwocie przysługuje powódce roszczenie o zwrot udostępnionego kapitału oraz czy złożone oświadczenia o potrąceniu były skuteczne.</p> <p>Ostatecznie powódka domagała się zasądzenia kwoty 160.873,36 zł tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego). Pismem z dnia 13.05.2025 r. powódka cofnęła powództwo w części tj. co do kwoty 100.731,89 zł wobec zgłoszonego przez pozwanych zarzutu potrącenia. Pozwani nie sprzeciwili się cofnięciu pozwu. W ocenie Sądu czynność powódki nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, z prawem ani nie zmierza do obejścia prawa, a więc dopuszczalna. Wobec skutecznego cofnięcia powództwa w części przez powódkę, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355)">art. 355</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 k.p.c.</a> umorzył postępowania w zakresie żądania zapłaty na rzecz powódki kwoty 100.731,89 zł, o czym orzekł jak w <strong> <!-- -->punkcie I sentencji wyroku.</strong> </p> <p>Powódka domagała się zatem ostatecznie zasądzenia kwoty 60.141,47 zł tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału wypłaconego stronie pozwanej. Powódka żądanie opierała na tym, iż w wyniku postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">(...)</span>), a następnie przed Sądem Apelacyjnym w <span class="anon-block">B.</span> (<span class="anon-block">(...)</span>) ustalona została nieważność umowy kredytu łączącej strony. Sąd orzekający w niniejszej sprawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 366)">art. 365 i 366 k.p.c.</a> jest związany prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w<span class="anon-block">O.</span> i Sąd Apelacyjny w <span class="anon-block">B.</span> w zakresie ustalenia nieważności umowy kredytu.</p> <p>Zgodnie z poglądem przyjętym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7.05.2021 r. w sprawie III CZP 6/21, w przypadku następczej nieważności umowy kredytowej po obu jej stronach powstają odrębne roszczenia o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych. Ostatecznie zatem świadczenia te podlegają zwrotowi niezależnie od siebie, bez konieczności badania z urzędu, czy ich wzajemna wysokość prowadzi do powstania stanu wzbogacenia, który byłby miarą zwrotu różnicy między tymi świadczeniami. Sąd Najwyższy nadał wskazanej uchwale moc zasady prawnej.</p> <p>Bezsporne w niniejszej sprawie było to, że umowa kredytu mieszkaniowego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 22.10.2007 r., jest nieważna. Powyższa okoliczność została prawomocnie przesądzona przez Sąd powszechny. Wobec czego każdej stronie przysługuje roszczenie – kredytobiorcom o zwrot uiszczonych nienależnie rat kapitałowo-odsetkowych, zaś bankowi o zwrot udostępnionego kapitału. Pozwani w dniu 27.02.2024 r. złożyli powódce oświadczenia o potrąceniu uiszczonych przez nich rat z wierzytelnością powódki z tytułu udostępnionego kapitału. W ocenie pozwanych powyższe potrącenie w całości umorzyło wierzytelność z tytułu udostępnionego kapitału. Powódka zaś stoi na stanowisku, że do umorzenia powyższej wierzytelności nie doszło z uwagi na brak skutecznego złożenia oświadczeń przez pozwanych <span class="anon-block">D. N. (1)</span> i <span class="anon-block">Ł. N.</span>. Ponadto wskazała, że zaliczenie potrącanej kwoty zgłoszonej przez pozwaną <span class="anon-block">A. N.</span> nastąpiło w pierwszej kolejności na odsetki, a następnie na należność główną – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 503)">art. 503 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 451;art. 451 § 1)">art. 451 § 1 k.c.</a> </p> <p>Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 451;art. 451 § 1)">art. 451 § 1 k.c.</a> osoba zaspokająca dług może wskazać jaką wierzytelność chce uregulować. Jednakże to wierzyciel decyduje czy zaliczy daną wpłatę w pierwszej kolejności na należności uboczne czy świadczenie główne.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, powódka co do zasady była uprawniona do dokonania wedle swojego uznania zaliczenia określonej kwoty na odsetki, a dopiero później na należność główną. Jednak, aby można było dokonać takiego zaliczenia, w pierwszej kolejności istotne jest ustalenie, że rzeczywiście wierzytelność, która podlegała potrąceniu istniała.</p> <p>Powódka wskazał, że przysługiwała jej wierzytelność w kwocie 5.996,48 zł z tytułu odsetek za opóźnienie od kwoty udostępnionego kapitału w kwocie 160.873,36 zł od dnia 20.11.2023 r. do dnia 20.02.2024 r. Wskazał, że pismem z dnia 06.10.2023 r. (k. 61-69) wezwał pozwanych do zwrotu udostępnionego kapitału wyznaczając termin 1-miesiąca na zapłatę. Wezwanie zostało odebrane w dniu 19.11.2023 r. Wobec powyższego, pozwani pozostawali w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia powodowi od dnia 20.11.2023 r. Wezwanie do zapłaty zostało skierowane kilka miesięcy po tym, jak Sąd Apelacyjny w Białymstoku prawomocnie rozstrzygnął o nieważności umowy kredytu. Z tego względu strona pozwana miała wiedzę i świadomość konieczności zapłaty na rzecz powódki kwoty 160.873,36 zł.</p> <p>Wskazać należy, że pozwani w pierwszej kolejności wezwali powoda do zapłaty, a następnie w dniu 27.02.2024 r. złożyli oświadczenie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 27.11.2003 r. w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> wskazał, że <em> <!-- -->„Należy stwierdzić, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 499;art. 499 zd. 2)">art. 499 zd. 2 KC</a> nie tworzy przesłanki dopuszczalności potrącenia ustawowego, natomiast reguluje jedynie zagadnienie skutków prawnych potrącenia w aspekcie czasowym. Oznacza to, że złożone skutecznie oświadczenie o potrąceniu wywiera skutki prawne (określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 2)">art. 498 § 2 KC</a>) od chwili, kiedy potrącenie stało się w ogóle możliwe, a więc od daty, w której istniał tzw. stan potrącalności obu wierzytelności.”</em> Stan potrącalności w niniejszej sprawie, powstał z dniem upływu terminu wyznaczonego przez pozwanych w wezwaniu z dnia 14.02.2024 r. tj. w dniu 20.02.2024 r. Wobec powyższego uznać należy, że mimo złożenia przez pozwanych oświadczenia powódce w dniu 27.02.2024 r. to wierzytelności zostały potrącone z dniem 20.02.2024 r.</p> <p>Podsumowując, powódce przysługiwały odsetki od kwoty 160.873,36 zł od dnia 20.11.2023 r. do dnia 20.02.2024 r. z uwagi na fakt, iż wierzytelność była wymagalna już w dniu 20.11.2023 r. Wysokość odsetek za ten okres wynosi 5.996,48 zł – wyliczenie powódki nie było kwestionowane przez pozwanych. W konsekwencji powódka słusznie zaliczyła w pierwszej kolejności kwotę przedstawioną przez pozwaną do potrącenia w pierwszej kolejności na odsetki, a w dalszej kolejności na należność główną. Z tego względu powódce, po potrąceniu wzajemnych wierzytelności z pozwaną <span class="anon-block">A. N.</span>, pozostaje roszczenie o zapłatę kwoty 60.141,47 zł.</p> <p>Jednakże pozwani w toku niniejszej sprawy zgłosili zarzut potrącenia. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 1)">art. 498 § 1 k.c.</a> <em> <!-- -->„Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.”.</em> Jak wynika z powyższego przepisu mogą zostać potrącone wierzytelności jeżeli przedmiotem ich są pieniądze – warunek spełniony w niniejszym stanie faktycznym. Potrącenie wierzytelności jest uzależnione od złożenia odpowiedniego oświadczenia drugiej stronie. Pozwani <span class="anon-block">Ł. N.</span> i <span class="anon-block">D. N. (1)</span> w piśmie z dnia 25.02.2023 r. złożyli oświadczenie o potrąceniu wierzytelności w łącznej kwocie 59.308,64 zł. Powódka nie przywołała żadnych okoliczności, które uzasadniałyby nieskuteczność tego potrącenia. Pozwani nabyli udział w spadku po zmarłym ojcu z mocy ustawy. W skład spadku wchodziło również jego roszczenie restytucyjne przeciwko bankowi. Przeszło na nich też jego zobowiązanie zwrotne wobec banku.</p> <p>W związku z tym Sąd uwzględnił zarzut potrącenia, ponieważ oświadczenie o potrąceniu zostało skutecznie złożone, a tym samym wierzytelności stron wzajemnie się umorzyły do kwoty 59.308,64 zł.</p> <p>Tym samym powodowi przysługuje od pozwanych jedynie kwota stanowiąca różnicę pomiędzy pozostałą kwotą udostępnionego kapitału, a kwotą przedstawioną do potrącenia tj. 832,83 zł (60.141,47 zł - 59.308,64 zł).</p> <p>Z uwagi na powyższe w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a>, Sąd zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 832,83 zł, o czym orzekł jak <strong> <!-- -->w punkcie II sentencji wyroku. </strong>Jednocześnie, przy uwzględnieniu zarzutu potrącenia, Sąd oddalił powództwo o zapłatę kwoty 59.308,64 zł tytułem zwrotu kapitału udostępnionego pozwanym, o czym orzekł jak <strong> <!-- -->w punkcie III sentencji wyroku.</strong> </p> <p>Sąd zasądził powyższą kwotę solidarnie od pozwanych na rzecz powódki. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 369)">art. 369 k.c.</a> zobowiązanie jest solidarne, <em> <!-- -->jeżeli wynika to z ustawy lub czynności prawnej.</em> Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1034;art. 1034 § 1;art. 1034 § 1 zd. 1)">art. 1034 § 1 zd. 1 k.c.</a> stanowi, że <em> <!-- -->Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.</em> Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby pozwani dokonali działu spadku. Z tego względu odpowiedzialność solidarna pozwanych za zobowiązanie wobec powódki wynika z ustawy i tak też Sąd orzedkł w <strong> <!-- -->punkcie II sentencji wyroku. </strong> </p> <p>O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> poprzez obciążanie powódki obowiązkiem ich zwrotu na rzecz pozwanych w całości. Powódka wygrała proces w niewielkim zakresie tj. co do kwoty 832,83 zł. Postępowanie zostało umorzone w znacznej części na skutek cofnięcia przez powódkę pozwu. Jednak w tym zakresie należy traktować stronę powodową jak stronę przegrywającą. Sąd miał tu na uwadze, że roszczenie waloryzacyjne było od początku bezzasadne. Ponadto pozwani chcieli się rozliczyć z bankiem polubownie ale ten nie wyraził na to zgody, z uwagi na wniesioną skargę kasacyjną (bezsporne).</p> <p>Koszty procesu po stronie pozwanych obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika (adwokata) w stawce wynikającej z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (5.400 zł) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa (68 zł).</p> <p>O odsetkach od zasądzonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1^{<!-- -->1}k.p.c.</a> </p> <p>Z tego względu Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5.468 zł, o czym orzekł jak w <strong> <!-- -->punkcie IV sentencji wyroku.</strong> </p> </div>