I OW 147/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia WSA del. do NSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant st. sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy S. a Prezydentem m. st. W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres 2009/2010r. postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wójt Gminy S. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie załatwienia wniosku A. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2009/2010. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał na następujący stan sprawy: postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy przekazał do załatwienia wniosek A. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2009/2010 Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w S., jako właściwemu do rozpoznania sprawy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne. Wójt Gminy S. nie zgadza się ze stanowiskiem Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wskazując, że miejsce zamieszkania Anny Karaśkiewicz nie znajduje się w granicach administracyjnych i zakresie działania Gminy S., lecz na terenie miasta S.. Wskazano, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. złożył zażalenie na wskazane wyżej postanowienie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, zarzucając mu niezgodność z uwagi na brak właściwości miejscowej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w przedmiotowej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Wójt Gminy S. wskazał, że A. K. zamieszkuje na terenie miasta S. przy ul. [...] w obszarze działania Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. (adres Ośrodka: ul. [...],[...]S.). Podkreślono, że w obszarze działania Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. znajdują się miejscowości znajdujące się w granicach administracyjnych gminy S.. Nie dotyczy to miasta S. W związku z powyższym uznano, że Wójt Gminy S. nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Organem właściwym jest Prezydent Miasta S. i działający z jego upoważnienia Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. W odpowiedzi na wniosek Kierownik Referatu Świadczeń Rodzinnych w Wydziale Spraw Rodzinnych i Zdrowia, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, wskazał, że w dniu [...] lutego 2010 roku wpłynął do Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy wniosek A. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Z akt sprawy wynikało, iż rodzina zamieszkuje w S. W związku z czym postanowieniem z dnia [...] marca 2010 roku przekazano akta sprawy wnioskującej do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Wskazano, że zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U, z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się. Organ stwierdził, że w zaistniałej sytuacji organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2009/2010 A. K. jest Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. przy ul. [...] Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Wójt Gminy S. złożył wniosek o zwrot kosztów postępowania, wskazując, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2009/2010 dla A. K. zamieszkałej na terenie działania Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. przy ul. [...], a nie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przy ul. [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem legalności, a więc zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 powołanej ustawy rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z istoty sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego wynika, że musi on mieć miejsce pomiędzy co najmniej dwoma organami, które odmawiają załatwienia danej sprawy bądź uważają, że są właściwe jednocześnie do załatwienia tej sprawy. Postępowanie w sprawach sporów kompetencyjnych wszczynane jest na żądanie uprawnionego podmiotu. Zgodnie natomiast z art. 22 § 3 pkt 1 i 2 k.p.a., z wnioskiem o rozstrzyganie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić strona oraz organ jednostki samorządu terytorialnego lub inny organ administracji publicznej, pozostające w sporze. W przedmiotowej sprawie natomiast Wójt Gminy S. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy poprzez wskazanie Prezydenta Miasta S. jako organu właściwego do załatwienia wniosku A. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2009/2010. Tym samym stwierdzić należy, że nie powstał spór kompetencyjny, w którym stroną były Prezydent Miasta S.. Podkreślić bowiem należy, że spór pomiędzy organami administracji publicznej powstaje dopiero wówczas, gdy organ, który uznał się za niewłaściwy do załatwienia danej sprawy, przekaże ją w odpowiedniej formie uregulowanej na mocy odrębnych przepisów, organowi, który według niego jest właściwy, zaś ten uznając się także niewłaściwym, wystąpi w stosownym trybie o rozstrzygnięcie zawisłego pomiędzy nimi sporu. W niniejszej natomiast sprawie w jej aktach widnieje jedynie postanowienie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] marca 2010 r. o przekazaniu przedmiotowej sprawy do organu właściwego dla Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Natomiast Wójt Gminy S. we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jako organ właściwy wskazał Prezydenta Miasta S. Z powyższego wynika, że sprawa objęta przedmiotowym wnioskiem nie trafiła do Prezydenta Miasta S. w celu jej załatwienia, a tym samym organ ten nie mógł w żaden sposób ewentualnie się ustosunkować do zakresu swej właściwości. W odniesieniu do wniosku Wójta Gminy S. o zwrot kosztów postępowania wskazać należy, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, o czym stanowi art. 199 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 200, 201, 203 i 204 tej ustawy i tylko w tych przypadkach sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami, o czym stanowi art. 209 ustawy. Żaden ze wskazanych przepisów nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poniesionych przez organ biorący udział w tym postępowaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OW 94/08 LEX nr 575377). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 oraz art. 64 § 3 w związku z art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.