VII SA/Wa 1761/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 27 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Pismem z [...] sierpnia 2020 r. G. W. (dalej: skarżący), wniósł skargę na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] lipca 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] maja 2020 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł za nieprzestrzeganie w dniu 10 maja 2020 r. nakazu przemieszczania się w odległości nie mniejszej niż 2 m od siebie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na brak posiadanych środków wystarczających na uiszczenie kary pieniężnej z uwagi na wysokość zarobków oraz konieczność utrzymania jego i jego rodziny. Podniósł również, że oczywista bezzasadność kary i jej wygórowana wysokość również przemawiają za wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi § 3 tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej, bo tym właśnie jest żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wnioskodawca zobowiązany jest do wnikliwego przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi ocenić, czy przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji są spełnione. Niewystarczające jest złożenie wniosku bądź przytoczenie w jego uzasadnieniu ogólnych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych stanów (zazwyczaj ze sfery sytuacji majątkowej wnioskodawcy), które pozwolą wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w ich kontekście uzasadnione (por. orzeczenie NSA, sygn. akt II OZ 1124/10, Lex nr 743646). W judykaturze przyjęto, że trudne do odwrócenia skutki to takie, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę w rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić dopiero po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 182/10 - LEX nr 1083021). Z kolei przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce wtedy, gdy istnieje zagrożenie utraty przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że strona skarżąca nie przedstawiła we wniosku przekonującej argumentacji przemawiającej za tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności powołane przez wnioskodawcę muszą mieć charakter konkretny, zindywidualizowany oraz bezpośredni, a nie ogólnikowy i niepoparty dowodami. Niewątpliwie nałożenie obowiązku uiszczenia każdej kary pieniężnej, w tym także kary w kwocie 10.000 złotych wiąże się obiektywnie z poniesieniem dużych kosztów dla przeciętnego człowieka (rozumianego jako pewien wzorzec odniesienia). Nie należy jednak automatycznie utożsamiać tego z niewątpliwym wystąpieniem jakiejkolwiek przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Szczególnie istotna jest bowiem okoliczność, że skarżący nie przedstawił oglądu swojej sytuacji materialnej ani całościowo, ani nawet w małej części, co jest zasadniczym warunkiem wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia administracyjnego. Jest to o tyle ważne, że dopiero zestawienie poniesienia ewentualnych kosztów wykonania decyzji przed terminem jej kontroli przez Sąd i sytuacji majątkowej strony skarżącej pozwala ocenić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Szkoda ma bowiem dotyczyć indywidualnej sfery funkcjonowania skarżącego, a nie sfery potencjalnej, widzianej przez pryzmat wysokości nałożonej sankcji w odniesieniu do miernika przeciętnego obywatela. W przedmiotowej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił, że nie stać go obecnie na zapłacenie orzeczonej kary. Brak jest chociażby przedstawienia osiąganych dochodów z wykonywanej pracy, a także aktualnej sytuacji finansowej strony, w szczególności stanu rachunków bankowych, posiadanych środków pieniężnych czy nieruchomości. Jednocześnie nie jest rolą Sądu poszukiwanie argumentacji za stronę skarżącą, gdyż to ona domaga się udzielenia ochrony tymczasowej. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych znany jest pogląd, że dla spełnienia przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie znaczne dla strony skarżącej w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (por. postanowienia NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OZ 664/12, LEX nr 1225755 i z 12 lutego 2013 r. sygn. akt II OZ 71/13, LEX nr 1282993). Wyjaśnienia równocześnie wymaga, że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi w terminie późniejszym. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 691/17, LEX nr 2639594). Uzasadniając przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący podkreślił, że zapłata nałożonej kwoty skutkować będzie znaczą szkodą, biorąc pod uwagę zarobki skarżącego oraz konieczność utrzymania rodziny. Okoliczności tych strona jednak w żaden sposób nawet nie uprawdopodobnia, gołosłownie w istocie wskazując, że nie jest możliwe uiszczenie nałożonej kary. Tymczasem Sąd zwraca uwagę, że zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter całkowicie odwracalny (por. postanowienia NSA z dnia 26 marca 2019 r., sygn. akt II GZ 43/19, LEX nr 2649487, z 7 lutego 2019 r., sygn. akt I GZ 21/19, LEX nr 2656918). W przypadku wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku, czego w niniejszej sprawie nie zrobiono. Należy to co najmniej zestawić z sytuacją majątkową skarżącego. Co więcej, Sąd nie może z urzędu poszukiwać uzasadnienia do złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. To na stronie ciąży bowiem obowiązek wykazania, że mogą zajść takie okoliczności, które będą wiązały się ze szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Sąd uznał za zasadne odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przy omawianym wniosku skarżący nie przedłożył bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych i danych, które mogłyby wskazywać na jego aktualną sytuację materialną i finansową, co umożliwiłoby Sądowi dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą ewentualnie wystąpić w razie wykonania kwestionowanej decyzji przed jej sądową kontrolą. Na marginesie należy podkreślić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny jej prawidłowości, jak i nie bada argumentacji i zrzutów skargi, gdyż przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienie NSA z 2 września 2016 r. sygn. akt I OZ 894/16, LEX nr 2118845). Dlatego też przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie Sąd nie mógł brać pod uwagę zarzutów dotyczących naruszenia przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisów rangi konstytucyjnej. W świetle powyższych ustaleń Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wskazał bowiem, ani nie udokumentował konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nawet kara w kwocie 10.000 zł, którą obiektywnie rzecz ujmując można uznać za sporą sankcję dla przeciętnego człowieka, nie oznacza że w każdym przypadku należy dokonać wstrzymania jej wykonania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wskazuje jednocześnie, że niniejsze postanowienie nie kreuje stanu powagi rzeczy osądzonej i nie zamyka w związku z tym możliwości ponownego wnioskowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli tylko strona wykaże zaistnienie przesłanek uzasadniających przyznanie ochrony tymczasowej np. wskutek zmiany okoliczności sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd postanowił, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a.