IV U 138/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV U 138/24 upr</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 20 maja 2025 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Łomży IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- --> Przewodnicząca: SSR Marta Małgorzata Sulkowska</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: st. sek. sąd. Małgorzata Biedrzycka </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. w Łomży</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z odwołania <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. O. (1)</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p>o zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego</p> <p>na skutek odwołania od decyzji ZUS Odział w <span class="anon-block">Z.</span> z dnia 12 sierpnia 2024 r., znak:<span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu się <span class="anon-block">J. O. (1)</span> prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego w wysokości 100% jego wymiaru za okres od dnia 08.04.2024 r. do 21.04.2024 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV U 138/24 upr</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 12.08.2024 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił <span class="anon-block">J. O. (1)</span> prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 08.04.2024 r. do 21.04.2024 r. w wysokości 100% podstawy jego wymiaru. Organ rentowny uznał zdarzenie z dnia 30.03.2024 r. za wypadek przy pracy, jednak wskazał, że odwołujący się 30.03.2024 r. nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu. Z związku z tym nie miał prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za ww. okres.</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji złożył <span class="anon-block">J. O. (1)</span>. Wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 8.04.2024 r. do 21.04.2024 r. w wysokości 100% podstawy jego wymiaru.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podtrzymał wcześniejsze twierdzenia, że zdarzenie z dnia 30.03.2024 r. zostało uznane za wypadek przy pracy, jednakże brak było prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres 8.04.2024 r. do 21.04.2024 r., gdyż ubezpieczeniu wypadkowemu odwołujący podlegał do końca lutego oraz od początku kwietnia 2024 r. W marcu zdaniem organu takiemu ubezpieczeniu nie podlegał.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">J. O. (1)</span> jest księdzem. Z tego tytułu jest zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego. Pełni posługę duszpasterską w Parafii Rzymskokatolickiej pw. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. Ponadto jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w <span class="anon-block">(...)</span> im. <span class="anon-block">J. P.</span> II w <span class="anon-block">Ł.</span>. Z tego tytułu również podlega obowiązkowo ww. ubezpieczeniom.</p> <p>W dniu 30 marca 2024 r. ks. <span class="anon-block">J. O. (1)</span> pełnił obowiązki kapłańskie w <span class="anon-block">K.</span> pw. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. W trakcie liturgii Wielkiej Soboty ok. godz. 22:45 po zakończeniu udzielenia komunii świętej odwołujący się wrócił na prezbiterium. Kierował się w stronę tabernakulum, tuż przed nim poślizgnął się- lewa noga podcięła prawą, upadając uderzył kolanem lewej nogi o krawędź stopnia znajdującego się pod tabernakulum, ratując głowę przed uderzeniem o stojące obok krzesło, uderzył się przedramieniem o kant tego stopnia, o które wcześniej uderzył kolanem. Pomimo odniesionych obrażeń, samodzielnie podniósł się i z pomocą ks. <span class="anon-block">G. P.</span> zebrał rozsypany Najświętszy Sakrament. Po zakończeniu nabożeństwa udał się do zakrystii, odczuwając dolegliwości w obrębie kończyny górnej, jednak nie był wówczas świadomy powagi urazu nogi.</p> <p>Obrzęk kolana ujawnił się dopiero po upływie kilkunastu minut. Odwołujący się zastosował okłady. Początkowo nie zdecydował się na interwencję lekarską, zakładając, że objawy ustąpią samoistnie. W kolejnych dniach, po przypadkowej konsultacji z ratowniczką medyczną dowiedział się od niej, że powinien pilnie zgłosić się do lekarza ortopedy. W dniu 8 kwietnia 2024 r. odwołujący się udał się do poradni ortopedycznej, gdzie udzielono mu pomocy medycznej, a następnie wstawiono zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy za okres od 8 kwietnia do 21 kwietnia 2024 r.</p> <p>W dniu 4.07.2024 r. <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">K.</span> Diecezjalna, będąca zwierzchnią instytucją diecezjalną odwołującego się sporządziła kartę wypadku. Protokół ten po przeprowadzeniu postępowania powypadkowego podpisał Kanclerz <span class="anon-block">K.</span>, ks. <span class="anon-block">A. S.</span> (k. 9-10 akt ZUS).</p> <p>W aktach ZUS znajduje się poświadczenie ubezpieczenia wypadkowego <span class="anon-block">J. O. (1)</span>, z którego wynika, że podlegał on temu ubezpieczeniu jako duchowny w styczniu i lutym oraz w kwietniu, a w marcu mu nie podlegał. Z wyjaśnień organu rentowego składanych w toku postępowania należy wnosić, że w marcu 2024 r. odwołujący się uzyskał z racji pracy w szkole wyższe wynagrodzenie niż standardowo (jak tłumaczył sam duchowny na rozprawie w dniu 20 maja 2025 r. zapewne wówczas zostało wypłacone dodatkowe wynagrodzenie roczne tzw. trzynastka oraz świadczenie socjalne wypłacane nauczycielom z racji Świąt Wielkanocnych). Zdaniem organu w sytuacji otrzymania wyższego wynagrodzenia w danym miesiącu z jednego tytułu ubezpieczenia, ubezpieczenie wypadkowe z drugiego tytułu ubezpieczenia jej wyłączone. Zdaniem organu wynika to z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 13;art. 13 ust. 10)">art. 13 ust. 10</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 7)">art. 9 ust. 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p> <p>Decyzją z dnia 12.08.2024 r., znak:<span class="anon-block">(...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił <span class="anon-block">J. O. (1)</span> prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 8.04.2024 r. do 21.04.2024 r. w wysokości 100% podstawy jego wymiaru.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W ocenie Sądu odwołanie jest oczywiście uzasadnione, a zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 3;art. 3 ust. 3;art. 3 ust. 3 pkt. 10)">art. 3 ust. 3 pkt 10 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> (Dz.U. z 2025 r. poz. 257) za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas wykonywania przez osobę duchowną czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi.</p> <p>Jak stanowi art. 5 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, o których mowa w art. 3 ust. 3, dokonuje w karcie wypadku właściwa zwierzchnia instytucja diecezjalna lub zakonna - w stosunku do duchownych. Taka karta została w przedmiotowej sprawie sporządzona.</p> <p>W niniejszej sprawie poza sporem było, że zdarzenie z dnia 30 marca 2024 r., w wyniku którego odwołujący się doznał urazu, stanowiło wypadek przy pracy duchownego, gdyż miało miejsce w trakcie pełnienia przez niego funkcji kapłańskich podczas sprawowania liturgii Wielkiej Soboty.</p> <p>Sporną kwestią pozostaje natomiast ustalenie, czy w dacie zdarzenia odwołujący się podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu, co warunkuje prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej. Organ rentowy dokonał niezrozumiałej interpretacji przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, zgodnie z którą ochrona ubezpieczeniowa w razie wypadku przy posłudze duszpasterskiej zależy od tego, czy w dacie wypadku duchowny z tytułu umowy o pracę nie uzyskał wyższego dochodu, który powoduje uwzględnienie jedynie ubezpieczeń z umowy o pracę. Innymi słowy opłacający składki na ubezpieczenie wypadkowe duchowny, może nie skorzystać z ochrony ubezpieczeniowej, jeśli wypadek wydarzył się w niewłaściwym miesiącu.</p> <p>Przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych duchownych należy w tym miejscu przywołać dla jasności wywodu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 10)">art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 350) (dalej: <em> <!-- -->ustawa o sus</em>) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są duchownymi.</p> <p>W art. 8 ust. 13 ww. ustawy wyjaśniono, że za osobę duchowną uważa się duchownego oraz członków zakonów męskich i żeńskich <span class="anon-block">Kościoła (...)</span>, innych kościołów i związków wyznaniowych, z wyjątkiem alumnów seminariów duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów, którzy nie ukończyli 25. roku życia.</p> <p>Z art. 13 pkt 10 tej ustawy wynika, że duchowni podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i <strong> <!-- -->wypadkowemu</strong> od dnia przyjęcia do stanu duchownego do dnia wystąpienia z tego stanu, a w przypadku alumnów seminariów duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów - od dnia ukończenia 25 lat.</p> <p>Z kolei art. 16 ust. 10 ustawy stanowi, że składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe duchownych podlegających obowiązkowo tym ubezpieczeniom, finansują:</p> <p>1)  duchowni - w wysokości 20% składki oraz Fundusz Kościelny - w wysokości 80% składki;</p> <p>2)  Fundusz Kościelny - w wysokości 100% składki za członków zakonów kontemplacyjnych klauzurowych, misjonarzy w okresach pracy na terenach misyjnych.</p> <p>Ust. 10a tego przepisu stanowi, że składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe duchownych, o których mowa w art. 9 ust. 1a, finansuje Fundusz Kościelny, zgodnie z ust. 10 pkt 1, w części obliczonej od różnicy podstawy wymiaru składek określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5 i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy. Z kolei ust. 11 przewiduje, że składki na ubezpieczenia chorobowe, emerytalne i rentowe duchownych podlegających dobrowolnie tym ubezpieczeniom finansują w całości, z własnych środków, ubezpieczeni.</p> <p>Organ rentowy, a zatem profesjonalista w piśmie procesowym z dnia 11 marca 2025 r. (k. 23) powołał się art. 9 ust. 7 ustawy o sus, który stanowi, że duchowni spełniający warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegają ubezpieczeniom z tytułu tej działalności. Przepis ten w sposób ewidentny nie może dotyczyć odwołującego się, albowiem nie prowadzi on pozarolniczej działalności gospodarczej. Wykładania językowa wprost uniemożliwia zastosowanie tego przepisu do sytuacji prawnej <span class="anon-block">J. O. (1)</span>. Organ rentowy sam wskazał, że podlega on obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę zawartej ze <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> oraz jako duchowny. Żadnych dowodów na prowadzenie przez ubezpieczonego działalności gospodarczej organ nie przedłożył. Należy wnioskować, że przypisywanie odwołującemu się takiej działalności nastąpiła na skutek błędu organu.</p> <p>Sąd doszedł do wniosku, że organowi rentowemu mogło chodzić o art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o sus.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 9)">Art. 9</a> w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6 ust. 1)">ust. 1</a> stanowi, że osoby, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 3;art. 6 ust. 1 pkt. 7 b;art. 6 ust. 1 pkt. 10;art. 6 ust. 1 pkt. 20;art. 6 ust. 1 pkt. 21)">art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21</a> (a zatem także duchowni), spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami <strong> <!-- -->emerytalnym i rentowymi</strong> z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->ust. 1a,</span> </strong> który wskazuje, że ubezpieczeni wymienieni w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6 ust. 1)">ust. 1</a>, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia <strong> <!-- -->emerytalne i rentowe</strong> z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 4;art. 18 ust. 4 pkt. 5 a)">art. 18 ust. 4 pkt 5a</a>, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.</p> <p>Przepis ten ewidentnie dotyczy ubezpieczeń emerytalnych i rentowych. Nie ma w nim mowy o ubezpieczeniu wypadkowym. Zgodnie z powszechnie przyjętymi zasadami wykładni pierwszeństwo ma wykładnia językowa. W tym wypadku prowadzi ona do przekonania, że skoro w ww. przepisie nie ma mowy o ubezpieczeniu wypadkowym, to znaczy, że ww. przepis nie dotyczy ani tego ubezpieczenia ani ubezpieczenia chorobowego, o którym w powyższym przepisie również mowy nie ma. Jeśli ustawa o tych ubezpieczeniach nie mówi, to uznanie, że są one również nią objęte stanowi niczym nieuzasadnioną wykładnię rozszerzającą. Zresztą z akt sprawy należy wnosić, że świadczenie z ubezpieczenia chorobowego zostało <span class="anon-block">J. O.</span> wypłacone. Przeprowadzenie kontrolnie wykładni celowościowej również prowadzi do podobnego wniosku. Celem ubezpieczenia wypadkowego jest ochrona ubezpieczonego w razie niezdolności do pracy będącej wynikiem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. W literaturze podkreśla się, że ubezpieczenie wypadkowe chroni ubezpieczonych, którzy przy realizacji swojej aktywności zawodowej są narażeni na doznanie szkody na zdrowiu pozostającej w związku przyczynowym z tą aktywnością przed skutkami trwałej lub czasowej niezdolności do pracy oraz zmniejszonej sprawności, będącej następstwem wypadku przy pracy, wypadku zrównanego z wypadkiem przy pracy lub choroby zawodowej. Ponadto ubezpieczenie wypadkowe chroni uprawnione podmioty przed ekonomicznymi skutkami utraty żywiciela. Narzędziem ochrony są świadczenia m.in. o charakterze kompensacyjnym, alimentacyjnym przewidziane w ustawie (<span class="anon-block">S.</span>-<span class="anon-block">W.</span>, 2019, s. 115). Należy podkreślić, że ubezpieczenie wypadkowe ustanawia uprzywilejowaną ochronę szkód na osobie doznanych w związku z pracą. Wykładnia celowościowa prowadzi zatem do wniosku, że ubezpieczeniu wypadkowemu ubezpieczony podlega z racji każdego z tytułów ubezpieczenia.</p> <p>Warto podkreślić, że w wielu miejscach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych</a> wymienia ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe, jednoznacznie wskazując, że dane uregulowanie dotyczy tych czterech ubezpieczeń społecznych. Skoro ustawodawca, który przecież z założenia jest racjonalny, w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9)">art. 9</a> mówi jedynie o ubezpieczeniach emerytalnych i rentowych, to oznacza, że świadomie wykluczył możliwość uznania, że zbiegowi podlegają także ubezpieczenia wypadkowe i chorobowe.</p> <p>O ile można uznać za uzasadnione ustalenie reguł postępowania w przypadku zbiegu tytułów ubezpieczenia emerytalnego i rentowego i przyjęcie, że brany będzie pod uwagę tylko jeden z nich w określonych sytuacjach, to takie samo postępowanie w zakresie ubezpieczenia wypadkowego nie jest już w żaden sposób uzasadnione. Przy zbiegu ubezpieczeń emerytalnych i rentowych mamy do czynienia z sytuacją, która będzie miała wpływ na przyszłą wysokość emerytury lub renty. Zbieg oznacza, że tylko dochód z jednego tytułu ubezpieczenia będzie wówczas brany pod uwagę, taki zbieg ma wpływ na wysokość renty lub emerytury, ale nie powoduje pozbawienia tego prawa. Z kolei uznanie, że zbieg dotyczy także ubezpieczeń chorobowych i wypadkowych oznaczałby, że ubezpieczony będzie pozbawiony prawa do ochrony ubezpieczeniowej, jeśli wypadek zdarzy się mu nie w trakcie wykonywania umowy o pracę, lecz w trakcie wykonywania czynności w ramach innego tytułu ubezpieczenia albo (jak w tym wypadku), gdy w danym miesiącu jego dochód z umowy o pracę jest wyższy niż przewidziany w przepisach. Taka interpretacja powoduje po pierwsze ogromną niepewność sytuacji ubezpieczonego, jeśli jego dochód z umowy o pracę jest ruchomy, jak w tym wypadku albo w ogóle pozbawia go prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego w przypadkach wskazanych np. w art. 9 ust. 1 i 7 ustawy o sus. Uznanie, że taka była wola racjonalnego ustawodawcy, nie jest możliwe. Takie działanie nie jest bowiem rozsądne, prowadzi do nierówności stron oraz niepewności prawa. Narusza zatem zarówno <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji</a> (który stanowi, że obywatel powinien móc zaufać działaniu państwa) jak i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 67;art. 67 ust. 1)">art. 67 ust. 1 Konstytucji</a>, który stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Jeśli prawo do zabezpieczenia społecznego zależy od dochodu w danym miesiącu, to oznacza to <em> <!-- -->de facto</em>, że obywatel jest pozbawiony prawa do zabezpieczenia społecznego. Warto zaznaczyć, że gdyby odwołujący się doznał identycznego wypadku na terenie kościoła podczas sprawowania czynności duszpasterskich w lutym lub kwietniu 2024 r. otrzymałby świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, ale że wypadek miał miejsce w marcu, to zdaniem organu świadczenie mu nie przysługuje. Takie wnioskowanie jest pozbawione sensu, nie chroni ubezpieczonego, nie zapewnia równości wobec prawa ani jego pewności.</p> <p>Powszechnie przyjmuje się, że dokonując wykładni jakiejkolwiek normy prawnej należy przyjąć taki jej rezultat, który nie będzie prowadził do absurdu (tak: <span class="anon-block">M. B.</span>, <em> <!-- --> Pojęcie wykładni rozszerzającej w orzecznictwie</em>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">PS</a> 2013, nr 11-12, s. 64-73.). Tymczasem wykładnia zaprezentowana przez ZUS niewątpliwie do absurdu prowadzi. Przy jej przyjęciu należałoby uznać, że jeśli w<span class="anon-block">(...)</span> tzw. trzynastka zostałaby wypłacona w lutym, to odwołujący się dostałby świadczenie z ubezpieczenia wypadkowego, jeśliby nie miał prawa do tej trzynastki- również. Można by bez trudu wymyśleć szereg przykładów absurdalnych sytuacji, które mogłyby powstać przy interpretacji wskazanej przez ZUS np. gdyby msza święta odbywała się w nocy z 31 marca na 1 kwietnia i dwóch księży, będących nauczycielami w tej samej szkole, doznałoby wypadku na tym samym nabożeństwie jeden 31 marca o 23.59, a drugi 1 kwietnia o 00.01, to pierwszy z nich nie otrzymałby świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego tj. zasiłku chorobowego i jednorazowego odszkodowania, a drugi by dostał (zakładając, że osiągaliby taki dochód w poszczególnych miesiącach jak odwołujący w tej sprawie). Można sobie też wyobrazić sytuację, że osoba zatrudniona na umowie o pracę prowadziłaby dodatkowo działalność gospodarczą. Czy można uznać za racjonalne, sprawiedliwe i proporcjonalne, że w przypadku zbiegu tytułów ubezpieczenia, jeśli ta osoba zginęłaby w wyniku wypadku przy pracy, to jej rodzinie nie należałoby się jednorazowe odszkodowanie, a gdyby zginęła w trakcie wykonywania zwykłych czynności przy prowadzeniu działalności gospodarczej takie świadczenie rodzinie by przysługiwało.</p> <p>Przepisy prawa powinny być tak interpretowane, by zapewnić obywatelom w jak najszerszym zakresie realizację ich praw i wolności określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a> i sprecyzowanych w ustawach. W przedmiotowej sprawie jedyną racjonalną wykładnią przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustaw <em> <!-- -->o systemie ubezpieczeń społecznych</em> </a> i <em> <!-- -->o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych </em>jest uznanie, że ubezpieczenie wypadkowe nie podlega przepisom o zbiegu tytułów ubezpieczenia. Tylko taka wykładnia jest zgodna z językowym brzmieniem art. 9 ustawy o sus oraz z dyrektywami wykładni celowościowej i logicznej oraz nie prowadzi do absurdu. Wykładnia przyjęta przez organ rentowy jest w sposób oczywisty sprzeczna z zasadą państwa prawa, nie zapewnia bowiem pewności prawa, pewności sytuacji prawnej ubezpieczonych oraz ich równości wobec prawa.</p> <p>Warto jeszcze raz podkreślić, że żaden przepis ustawowy nie uzależnia ochrony ubezpieczeniowej w ramach ubezpieczenia wypadkowego od wysokości dochodu w danym miesiącu. Ochrona ta winna następować zawsze w sytuacjach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 3)">art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> (Dz.U. z 2025 r. poz. 257) i wobec podmiotów tam wskazanych bez żadnych dodatkowych warunków.</p> <p>Reasumując, w świetle powołanych przepisów o nie budzi wątpliwości, że osoba duchowna, która w dacie zdarzenia pełni posługę duszpasterską, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, w tym również ubezpieczeniu wypadkowemu. Konstrukcja ustawowa nie przewiduje wyłączenia z tego tytułu w razie istnienia innych tytułów do ubezpieczenia, jak chociażby zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.</p> <p>Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, zmieniając zaskarżoną decyzją na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 ^{<!-- -->14} § 2 kpc</a>.</p> </div>