II Ca 111/25

<p>Sygn. akt II Ca 111/25</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 maja 2025 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Mariusz Broda</p> <p>Protokolant: Monika Dudek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. w Kielcach</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. B.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>oraz</p> <p>z powództwa <span class="anon-block">K. B.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> oraz apelacji <span class="anon-block">K. B.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach</p> <p>z dnia 28 sierpnia 2024 r. sygn. akt V GC 618/24 upr</p> <p> <strong> <!-- -->1. oddala obie apelacje;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. zasądza od <span class="anon-block">K. B.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego do dnia zapłaty. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ca 111/25</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2024 roku sygn. akt V GC 618/24 upr Sąd Rejonowy w Kielcach (k. 357 - 358): oddalił powództwo (pkt I.1); zasądził od powoda <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz pozwanej <span class="anon-block">K. B.</span> kwotę 917 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (pkt I.2); oddalił powództwo (pkt II.1); zasądził od powódki <span class="anon-block">K. B.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 3.617 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (pkt II.2).</p> <p>Podstawy faktyczne i prawne tej treści rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy przedstawił w pisemnym uzasadnieniu (k. 368 – 377).</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Uchwałą Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2020 roku w sprawie "Tarczy Finansowej <span class="anon-block"> (...) Funduszu (...)</span> dla małych i średnich firm”, zwany dalej: <span class="anon-block"> (...)</span> ustanowiono program rządowy mający na celu realizację podstawowego interesu ekonomicznego Polski w postaci zapewnienia stabilności przedsiębiorstw i gospodarki, w szczególności poprzez zapewnienie płynności i stabilności finansowej oraz ochrony miejsc pracy i bezpieczeństwa finansowego obywateli. Program kierowany był do beneficjentów, którzy łącznie wytwarzali istotną część polskiego <span class="anon-block"> (...)</span>. Program miał na celu zapobiegnięcie ryzyka masowej upadłości beneficjentów oraz zwolnień ich pracowników na skutek znaczących zakłóceń w funkcjonowaniu gospodarki w związku z epidemią <span class="anon-block"> (...)</span>19. Realizacja Programu została natomiast powierzona <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, zwany dalej: <span class="anon-block"> (...)</span>, na podstawie art. 21a ustawy z dnia 4 lipca 2019 roku o systemie instytucji rozwoju oraz umowy pomiędzy Skarbem Państwa a <span class="anon-block"> (...)</span>. W celu określenia zasad rozpatrywania wniosków sporządzony został dokument w postaci „Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym "Tarcza <span class="anon-block"> (...) Funduszu (...)</span> dla małych i średnich firm” (dalej: Regulamin). Wersja pierwotna Regulaminu obowiązywała od dnia 29 kwietnia 2020 roku, zaś wersja zmieniona została przyjęta w dniu 13 maja 2020 roku z datą wejścia w życie w dniu 28 maja 2020 roku. Szczegółowe warunki wsparcia finansowego oraz zobowiązania beneficjenta programu określała natomiast umowa subwencji finansowej zawierana pomiędzy <span class="anon-block"> (...)</span> a przedsiębiorcą ubiegającym się o subwencję finansową. W definicjach zawartych w § 1 ust. 2 Regulaminu określono, że Beneficjent oznacza na potrzeby określenia podmiotu uprawnionego do udziału w Programie, przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 Prawa <span class="anon-block"> (...)</span> pod warunkiem uznania, iż podmiot ten spełnia warunki przyznaniu mu statusu Mikroprzedsiębiorcy lub <span class="anon-block"> (...)</span>, wnioskującego do <span class="anon-block"> (...)</span> o udzielenie subwencji finansowej lub któremu <span class="anon-block"> (...)</span> udzielił subwencji finansowej. <span class="anon-block">M.</span> zdefiniowano - na potrzeby określenia podmiotu uprawnionego do udziału w Programie, zgodnie z Regulaminem - Beneficjenta, który na dzień 31 grudnia 2019 roku łącznie spełnia następujące warunki: zatrudnia co najmniej jednego pracownika oraz nie więcej niż dziewięciu pracowników (z wyłączeniem właściciela) oraz jego roczny obrót za 2019 rok lub suma bilansowa w 2019 roku nie przekracza kwoty 2 mln euro. Na potrzeby ustalenia statusu Mikroprzedsiębiorcy jako podmiotu uprawnionego do udziału w Programie zgodnie z Regulaminem, przez pracownika rozumie się osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, przy czym za pracowników nie uważa się pracowników na urlopach macierzyńskich, ojcowskich, rodzicielskich wychowawczych i zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego. Określenie statusu Mikroprzedsiębiorcy powinno uwzględniać inne warunki określone w treści regulaminu oraz załącznika do Rozporządzenia Pomocowego. Finansowanie programowe udzielane było za pośrednictwem banków, przyjmujących w imieniu <span class="anon-block"> (...)</span> wnioski, odwołania, przekazujących Beneficjentom decyzje <span class="anon-block"> (...)</span>, zawierających umowy subwencji finansowej w charakterze pełnomocników <span class="anon-block"> (...)</span> i przekazujących Beneficjentom w imieniu <span class="anon-block"> (...)</span> środki pieniężne tytułem subwencji finansowych (wyłącznie po uprzednim otrzymaniu tych środków od <span class="anon-block"> (...)</span> § 3 ust. 3 regulaminu). Zgodnie z § 3 ust. 6 Regulaminu w przypadku stwierdzenia złożenia przez Beneficjenta nieprawdziwych oświadczeń lub podania we wniosku nieprawdziwych informacji, <span class="anon-block"> (...)</span> mógł podjąć decyzję o zobowiązaniu beneficjenta do zwrotu całości lub części subwencji finansowej. W rozdziale 3.1. załącznika nr I - wyciągu z dokumentu programu Tarczy Finansowej wskazano, że programem objęci są: przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292, z późn. zm.), tj. osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonujące działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej w zakresie "wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, będący mikro, małymi lub średnimi przedsiębiorcami spełniającymi następujące kryteria: mikroprzedsiębiorca (<span class="anon-block"> (...)</span>) - to przedsiębiorca, który łącznie spełnia następujące warunki: zatrudnia co najmniej 1 pracownika oraz nie więcej niż 9 pracowników, z wyłączeniem właściciela, oraz jego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza kwoty 2.000.000 euro; małe i średnie przedsiębiorstwo (<span class="anon-block"> (...)</span> lub "mała i średnia firma”) - to przedsiębiorca, który zatrudnia do 249 pracowników, z wyłączeniem właściciela, a jego roczny obrót nie przekracza 50.000.000 euro lub suma bilansowa nie przekracza 43.000.000 euro, przy czym nie jest <span class="anon-block">M.</span>, lub nie jest beneficjentem Programu. Umowy subwencji były zawierane z beneficjentami programu za pośrednictwem systemu bankowego z wykorzystaniem środowiska informatycznego i sieciowego udostępnianego przez banki. Wniosek o udzielenie subwencji finansowej udostępniany był w bankowości elektronicznej banku wyłącznie jako interfejs i służył zebraniu wszelkich oświadczeń składanych przez przedsiębiorcę starającego się o subwencję finansową. Oświadczenia wpisane przez przedsiębiorcę we wniosku implementowane były do projektu umowy subwencji finansowej udostępnianej w bankowości elektronicznej. Każdy podmiot ubiegający się o subwencję musiał zaakceptować oświadczenia znajdujące się w formularzu aplikacyjnym dostępnym w bankowości elektronicznej. <span class="anon-block"> (...)</span> został uprawniony do stosowania możliwie automatycznych, uproszczonych i przyspieszonych procedur przyznawania subwencji finansowych, w tym ich realizowania za pośrednictwem kanałów elektronicznych (np. banków), wyłącznie z wykorzystaniem danych pochodzących od partnerów Programu oraz na podstawie oświadczeń składanych przez beneficjentów Programu (rozdział 3.2 Regulaminu). Z uwagi na pomocowy charakter programu, polegający na udzielaniu subwencji finansowych w związku z istotnymi zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek <span class="anon-block"> (...)</span>19, oraz efektywność i szybkość rozpoznawania wniosków w interesie wszystkich aplikujących przedsiębiorców kwalifikujących się jako potencjalni beneficjenci programu, <span class="anon-block"> (...)</span> został uprawniony do: stosowania możliwie automatycznych, uproszczonych i przyspieszonych procedur przyznawania subwencji finansowych, w tym ich realizowania za pośrednictwem kanałów elektronicznych (np. banków), wyłącznie z wykorzystaniem danych pochodzących od partnerów programu oraz na podstawie oświadczeń składanych przez beneficjentów programu, przyjęcia, iż każdy beneficjent programu jest wypłacalny i zdolny do zwrotu i spłaty subwencji, do uznawania jakiegokolwiek warunku programowego, za spełniony wyłącznie w oparciu o oświadczenie beneficjenta programu, jego przedstawiciela lub osoby, która podaje się wobec <span class="anon-block"> (...)</span> za beneficjenta programu lub jego przedstawiciela (rozdział 3.2 Załącznika nr I do Regulaminu). Zgodnie z § 10 ust. l Regulaminu <span class="anon-block"> (...)</span> mógł, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności z uwzględnieniem zasady racjonalności ekonomicznej, w tym wyważenia słusznych interesów danego beneficjenta, ogółu wszystkich beneficjentów i Skarbu Państwa oraz realizacji celów szczegółowych określonych w programie, odstąpić od stosowania niektórych spośród wymienionych wyżej warunków programowych, każdorazowo z zastrzeżeniem stosowania się do zasad i warunków decyzji Komisji Europejskiej dotyczącej programu. W myśl § ust. 13 Regulaminu w przypadku, gdy beneficjent otrzymał subwencję finansową na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, od których uzależnione było udzielenie subwencji finansowej lub wysokość subwencji finansowej, beneficjent zobowiązany był do niezwłocznego, nie później niż w terminie 14 dni roboczych od otrzymania subwencji finansowej, zwrotu subwencji finansowej lub jej części na wyodrębniony rachunek techniczny banku. Pismem z dnia 19 czerwca 2020 roku, stanowiącym odpowiedź na wątpliwości zgłoszone przez Prezesa Krajowej Rady Komorniczej, Sekretarz <span class="anon-block">S.</span> w Ministerstwie Sprawiedliwości wskazał, że co prawda komornicy sądowi nie zostali zaliczeni do przedsiębiorców z mocy przepisów ustawy o komornikach sądowych, niemniej znajdują do nich zastosowanie przepisy ustaw podatkowych, o systemie ubezpieczeń społecznych, o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą, na co wyraźnie wskazywało Ministerstwo Finansów oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto wskazano, że komornicy sądowi organizują i prowadzą kancelarię komorniczą, zatrudniają pracowników na podstawie umów o pracę, zlecenia, o dzieło lub świadczenie usług, a koszty działalności egzekucyjnej pokrywają z uzyskiwanych prowizji w postaci opłat egzekucyjnych. W piśmie wskazano ponadto, że "w ocenie Ministra Sprawiedliwości dzięki zrównaniu w wielu aspektach przez ustawodawcę Komorników Sądowych z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą, powinni oni korzystać z pomocy podobnej do tej, którą otrzymują inni pracodawcy w okresie pandemii koronawirusa, a wspomniane wyłączenie Komorników Sądowych z możliwości skorzystania z niektórych form pomocy przewidzianych w tarczach antykryzysowych, jak się wydaje, nie z brzmienia obecnie obowiązujących przepisów, a z ewentualnego niewłaściwego ich stosowania przez organy”. W dniu 23 lipca 2020 roku <span class="anon-block">K. B.</span> - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Busku - Zdroju zawarła z <span class="anon-block"> (...) Spółką Akcyjną</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> umowę subwencji finansowej nr <span class="anon-block"> (...)</span> w ramach programu rządowego „Tarcza <span class="anon-block"> (...) Funduszu (...)</span> dla Małych i Średnich Firm” za pośrednictwem bankowości elektronicznej. <span class="anon-block">K. B.</span> potwierdziła, że wszystkie przedstawione informacje oraz złożone oświadczenia są zgodne z prawdą. W umowy oświadczyła, że na dzień 31 grudnia roku poprzedniego była mikroprzedsiębiorcą (zatrudniającą od 1 do 9 pracowników z wyłączeniem właściciela), a jej roczny obrót nie przekroczył równowartości 2 mln. EUR. Komornik wskazała, że liczba zatrudnionych pracowników na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o zawarcie umowy subwencji finansowej wynosiła 3 osoby, a w marcu 2020 roku doszło u niej do spadku obrotów gospodarczych o 65% (§ 1 ust. 4-6 umowy). Podała, że w § 1 ust. 8 umowy, że w 2019 roku wielkość obrotów gospodarczych wynosiła 178.614 złotych. <span class="anon-block">K. B.</span> wnioskowała o przyznanie subwencji finansowej w kwocie 48.000 złotych, oświadczając, że zarówno na dzień 31 grudnia 2019 roku, jak i na dzień złożenia wniosku prowadzi działalność gospodarczą sklasyfikowaną w klasie <span class="anon-block"> (...)</span>: 69.10.Z. Stosownie do § 2 ust. 10 umowy subwencji <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> podejmie decyzję o odmowie wypłaty subwencji finansowej, jeśli na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Ministerstwa Finansów stwierdzi, że przedsiębiorca nie spełnia warunków wypłaty subwencji lub oświadczenia złożone w związku z zawarciem umowy subwencji finansowej będą nieprawdziwe. Zgodnie z § 3 ust. 4 umowy subwencji decyzję o wysokości zwrotu subwencji finansowej podejmie <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span>, na podstawie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej złożonego przez przedsiębiorcę w terminie dziesięciu dni roboczych od upływu 12 miesięcy liczonych od dnia wypłaty subwencji finansowej przedsiębiorcy. Składając oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej przedsiębiorca zobowiązany był potwierdzić średnią liczbę pracowników w okresie pełnych 12 miesięcy od końca miesiąca poprzedzającego dzień zawarcia umowy. W przypadku niezłożenia przez przedsiębiorcę we wskazanym terminie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej przedsiębiorca będzie zobowiązany zwrócić subwencję finansową w całości. W myśl § 3 ust. 6 umowy subwencji finansowej do całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez przedsiębiorcę, <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> może kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą. W przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> może podjąć decyzję o zwrocie przez przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. W takim przypadku subwencja finansowa stanie się wymagalna w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia przedsiębiorcy informacji o decyzji <span class="anon-block"> (...)</span> w bankowości elektronicznej banku, za pośrednictwem innych bezpiecznych kanałów zweryfikowanych przez bank i wykorzystywanych do komunikacji ze swoimi klientami (wiadomość email, sms) lub w inny sposób pozwalający przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span>. Decyzją w sprawie subwencji finansowej z dnia 24 lipca 2020 roku <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> dokonał częściowo pozytywnej weryfikacji spełnienia przez <span class="anon-block">K. B.</span> warunków otrzymania kwoty subwencji finansowej określonych w umowie i podjął decyzję o wypłacie kwoty 42.000 złotych, będącej kwotą niższą niż wnioskowana. W dniu 27 lipca 2020 roku <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wypłacił na konto bankowe <span class="anon-block">K. B.</span> kwotę 42.000 złotych tytułem subwencji finansowej w ramach programu rządowego Tarczy Finansowej. Środki te Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Busku - Zdroju przeznaczyła na prowadzenie swojej działalności, tj. najem biura i wypłatę wynagrodzeń dla swoich pracowników. W okresie od sierpnia 2020 roku do marca 2021 roku komornik poniosła koszty "płaconych wynagrodzeń w wysokości 31.461,60 złotych oraz najmu biura w kwocie 11.739,84 złotych, łącznie 43.201 złotych. W związku z pojawiającymi się wątpliwościami, dotyczącymi obowiązku zwrotu przez kościelne osoby prawne oraz ich jednostki organizacyjne <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w wydanym dnia 31 grudnia 2020 roku komunikacie poinformował, że program wprost nie przewiduje wyłączenia osób prawnych kościołów i innych związków niż związków wyznaniowych oraz ich jednostek organizacyjnych, prowadzących działalność gospodarczą, z możliwości uzyskania wsparcia. W komunikacie podano także, że w przypadku gdy osoba prawna lub jednostka organizacyjna kościoła lub innego związku wyznaniowego, wykonująca działalność gospodarczą, otrzymała wsparcie w ramach programu, <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> nie będzie dochodził zwrotu subwencji finansowych tylko z tego powodu, że podmioty te nie posiadają wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, pod warunkiem spełnienia pozostałych kryteriów określonych w programie oraz regulaminie pod warunkiem spełnienia pozostałych kryteriów określonych w programie oraz regulaminie programu. Pismem z dnia 4 marca 2021 roku <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wezwał <span class="anon-block">K. B.</span> do zwrotu całej otrzymanej subwencji, tj. 42.000 złotych w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania pisma, wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi w przypadku bezskutecznego upływu terminu. W piśmie z dnia 4 marca 2021 roku wskazano, że <span class="anon-block">K. B.</span> nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 Prawa przedsiębiorców, a w konsekwencji nie może być beneficjentem programu uprawnionym do otrzymania subwencji i zatrzymania subwencji finansowej. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> wskazał, że <span class="anon-block">K. B.</span> jest komornikiem sądowym i zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych jest funkcjonariuszem publicznym oraz organem władzy publicznej w zakresie wykonywania czynności w postępowaniu egzekucyjnym, zabezpieczającym. Natomiast nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej (art. 33 ust. ustawy o komornikach sądowych), tj. w rozumieniu ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (art. 4 ust. 1 ustawy). <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> powołał w piśmie z dnia 4 marca 2021 r., również na § 3 ust. 6 umowy subwencji finansowej oraz § ust. 13 regulaminu, uzasadniając obowiązek zwrotu subwencji, złożeniem nieprawdziwych oświadczeń przez <span class="anon-block">K. B.</span>. Pismo zostało doręczone <span class="anon-block">K. B.</span> w dniu 10 marca 2021 roku. W dniu 24 marca 2021 roku <span class="anon-block">K. B.</span> zwróciła <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> całą otrzymaną subwencję finansową w wysokości 42.000 zł. Komornik tłumaczyła swoją decyzję o zwrocie subwencji obawą przed wszczęciem przeciwko niej postępowania karnego. <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> pismami z dnia 21 kwietnia 2023 roku, z dnia 31 maja 2023 roku oraz z dnia 9 października 2023 roku wzywał <span class="anon-block">K. B.</span> do zapłaty odpowiednio kwot: 1.748,31 zł, 1.768,03 zł oraz 1.817,28 zł. W piśmie z dnia 8 września 2023 roku <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> złożył <span class="anon-block">K. B.</span> wypowiedzenie umowy o subwencji finansowej nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Pismem z dnia 26 kwietnia 2024 roku <span class="anon-block">K. B.</span> wezwała <span class="anon-block"> (...) Spółkę Akcyjną</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> do zapłaty kwoty 42.000,00 zł z tytułu zawartej z nią umowy o subwencji finansowej nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Pismo zostało doręczone <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> w dniu 29 kwietnia 2024 roku.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy doszedł do wniosku, że oba powództwa okazały się niezasadne i w związku z tym przedstawił następujące rozważania:</p> <p>Bezsporna pomiędzy stronami pozostawała okoliczność zawarcia umowy subwencji finansowej o nr <span class="anon-block"> (...)</span>, wypłaty subwencji, a następnie zwrotu przez pozwaną subwencji finansowej w wysokości 100% wypłaconych jej środków, a także wypowiedzenia umowy subwencji przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Natomiast sporną kwestią było to czy komornicy sądowi byli uprawnieni do otrzymywania subwencji w ramach programu "Tarczy Finansowej <span class="anon-block"> (...) Funduszu (...)</span> dla małych i średnich firm". Sąd I instancji podał, że <span class="anon-block">K. B.</span> nie mogła domagać się wykonania umowy i ponownej wypłaty kwoty subwencji, natomiast <span class="anon-block"> (...) S. A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> bezzasadnie żądał zwrotu części subwencji wraz z dalszymi odsetkami.</p> <p>Sąd Rejonowy wskazał, że <span class="anon-block">K. B.</span> zwróciła kwotę subwencji finansowej w terminie określonym w wezwaniu do zapłaty przesłanym jej przez stronę powodową. <span class="anon-block"> (...) S. A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wobec <span class="anon-block">K. B.</span> wygasła na skutek tej zapłaty. Nieprawidłowe było zaliczenie przez powoda zapłaconej kwoty na poczet odsetek za opóźnienie. Dodał, że zwrot kwoty 42.000 złotych został dokonany przez <span class="anon-block">K. B.</span> w dniu 24 marca 2021 roku, a zatem w terminie określonym w wezwaniu z dnia 4 marca 2021 roku doręczonym dnia 10 marca 2024 roku. Niezasadne było naliczenie odsetek za okres wcześniejszy przed terminem wynikającym z wezwania do zapłaty. Sąd I instancji powołał § 3 ust. 6 umowy subwencji finansowej z dnia 23 lipca 2020 roku, zgodnie z którym do całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez przedsiębiorcę, <span class="anon-block"> (...) S. A.</span> może kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą. W przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie <span class="anon-block"> (...) S. A.</span> może podjąć decyzję o zwrocie przez przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. W takim przypadku subwencja finansowa stanie się wymagalna w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia przedsiębiorcy informacji o decyzji <span class="anon-block"> (...)</span> w bankowości elektronicznej banku, za pośrednictwem innych bezpiecznych kanałów zweryfikowanych przez bank i wykorzystywanych do komunikacji ze swoimi klientami (wiadomość email, sms) lub w inny sposób pozwalający przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji <span class="anon-block"> (...) S. A.</span> Powyższy zapis umowy koresponduje z terminem określonym w wezwaniu do zapłaty z dnia 4 marca 2021 roku. Sąd Rejonowy wskazał, że zapisy Regulaminu mają charakter ogólny i w przypadku sprzeczności zapisów regulaminu z umową, wiążące są zapisy umowy. Zatem dopiero po upływie 14 dni od wezwania do zwrotu subwencji, <span class="anon-block">K. B.</span> pozostawałaby w opóźnieniu w zapłacie, a powód uprawniony byłaby do żądania odsetek. Dodał, że taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła, gdyż pozwana zwróciła subwencję przed upływem terminu wskazanego w wezwaniu. W konsekwencji powód bezpodstawnie naliczała odsetki ustawowe za opóźnienie, a powództwo o zapłatę kwoty 1..845,62 zł podlegało oddaleniu. Program rządowy "Tarcza <span class="anon-block"> (...) Funduszu (...)</span> dla małych i średnich firm" był programem, dzięki któremu mali i średni przedsiębiorcy mogli skorzystać z finansowania na preferencyjnych warunkach. Rozwiązanie miało na celu zapewnienie płynności i stabilności finansowej w okresie poważnych zakłóceń w gospodarce w związku ze skutkami pandemii <span class="anon-block"> (...)</span>19. Dofinansowanie było częściowo bezzwrotne. Środki uzyskane w ramach Tarczy Finansowej <span class="anon-block"> (...)</span> dla <span class="anon-block"> (...)</span> można było przeznaczyć wyłącznie na pokrycie kosztów bieżącej działalności, w tym pokrycie kosztów wynagrodzeń pracowników. W myśl zapisów regulujących zasady funkcjonowania programu, aby zostać jego beneficjentem, należało mieć status przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. Kwestią problematyczną było ustalenie, czy pozwany - jako komornik sądowy - mógł zostać zakwalifikowany jako beneficjent Programu, a więc czy posiadał status przedsiębiorcy.</p> <p>Status prawny komorników reguluje ustawa o komornikach sądowych z dnia 22 marca 2018 r. ("u.k.s."), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2019 r. (art. 306 u.k.s.). Zgodnie z ustawą komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym (art. 2 ust. I u.k.s.) oraz organem władzy publicznej w zakresie wykonywanych czynności w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (art. 3 ust. I u.k.s). W ustawie wskazano, że komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej (art. 33 ust. 1 u.k.s.), tj. w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. Komornik nie może prowadzić działalności gospodarczej (art. 33 ust. 2 u.k.s.) Przepisy przejściowe u.k.s. przewidywały roczny termin na dostosowanie się do zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez komorników sądowych (art. 301 ust. 3 u.k.s.). Termin ten upłynął w dniu 1 stycznia 2020 r. Ustawa od dnia 1 stycznia 2019 r. pozbawiła więc komorników sądowych statusu przedsiębiorcy. Z literalnej wykładni wskazanych przepisów wynikałoby więc, że skoro program stosuje się tylko do przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 u.p.p. (S 1 ust. 2 regulaminu), a komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów tej ustawy (art. 33 ust. I u.k.s.), to komornicy sądowi nie mogli skorzystać z tego Programu. Tak też swoje stanowisko argumentował <span class="anon-block"> (...)</span> na etapie wnoszenia pozwu i popierał taką interpretację w toku postępowania. Sąd Rejonowy wskazał, że działalność komornika w pewnym sensie ma cechy przedmiotowe i funkcjonalne działalności gospodarczej, to jednak nie pozwala to na uznanie komornika za przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, bowiem jako funkcjonariusz publiczny podejmuje on czynności z zakresu imperium państwowego. W takim wypadku należałoby uznać, że komornicy sądowi nie mogli skorzystać ze wsparcia finansowego zapewnianego w ramach programu rządowego "Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Srednich Firm".</p> <p>Sąd I instancji stwierdził, że gdyby <span class="anon-block">K. B.</span> była zobowiązana do zwrotu w terminie 14 dni od otrzymania subwencji tj. zgodnie z argumentacją <span class="anon-block"> (...) S. A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, to żądanie odsetek za opóźnienie w zwrocie kwoty subwencji finansowej pozostawałoby w sprzeczności z klauzulą generalną określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> stanowiącą o niedopuszczalności czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Klauzula ta ma na celu zapobieganie stosowania prawa w sposób prowadzący do skutków nieetycznych lub rozmijających się w sposób zasadniczy z celem danej regulacji prawnej. Oczekiwanie od <span class="anon-block">K. B.</span>, że zapłaci odsetki o zwróconych już środków pieniężnych jest zachowaniem ewidentnie sprzecznym z zasadami współżycia społecznego i przejawem nadużycia prawa podmiotowego.</p> <p>Sąd Rejonowy wyjaśnił, że jako podstawę powództwa <span class="anon-block">K. B.</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...) S. A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> o wypłatę kwoty 42.000 złotych wskazano niewykonanie zobowiązania umownego, co w realiach przedmiotowej sprawy nie zaistniało. <span class="anon-block">K. B.</span> środki finansowe w wysokości 42.000 złotych otrzymała w dniu 27 lipca 2020 roku, a zatem <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wywiązała się ze zobowiązania umownego. Następnie środki te zostały zwrócone przez <span class="anon-block">K. B.</span> w związku z wezwaniem do ich zwrotu. Skoro strona pozwana zrealizowała swój obowiązek wynikający z zawartej z powódką umowy z dnia 23 lipca 2020 roku, a powódka dobrowolnie zwróciła kwotę 42.000 złotych, to obecnie nie może ponownie domagać się wypłaty kwoty 42.000 złotych jako realizacji umowy. Komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą. Jak wynika z Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym "Tarcza <span class="anon-block"> (...) Funduszu (...)</span> dla małych i średnich firm", w szczególności w definicjach zawartych w § 1 ust. 2 regulaminu określono, że beneficjent oznacza na potrzeby określenia podmiotu uprawnionego do udziału w programie, przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 Prawa <span class="anon-block"> (...)</span> pod warunkiem uznania, iż podmiot ten spełnia warunki przyznaniu mu statusu Mikroprzedsiębiorcy lub <span class="anon-block"> (...)</span>, wnioskującego do <span class="anon-block"> (...)</span> o udzielenie subwencji finansowej, lub któremu <span class="anon-block"> (...)</span> udzielił subwencji finansowej. <span class="anon-block">M.</span> zdefiniowano - na potrzeby określenia podmiotu uprawnionego do udziału w Programie, zgodnie z Regulaminem - Beneficjenta, który na 31 grudnia 2019 r. łącznie spełnia następujące warunki: (i) zatrudnia co najmniej jednego pracownika oraz nie więcej niż dziewięciu pracowników (z wyłączeniem właściciela) oraz (ii) jego roczny obrót za 2019 r. lub suma bilansowa w 2019 r. nie przekracza kwoty 2 mln euro. Z kolei w rozdziale 3.1. załącznika nr 1 - wyciągu z dokumentu programu Tarczy Finansowej wskazano, że programem objęci są: przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292, z późn. zm.), tj. osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonujące działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, będący mikro-, małymi lub średnimi przedsiębiorcami spełniającymi dodatkowe kryteria. Jeśli chodzi o <span class="anon-block">K. B.</span> to jako komornik sadowy nie była przedsiębiorcą, albowiem jako komornik sądowy nie prowadziła działalności gospodarczej, albowiem takowej komornicy sądowi nie prowadzą.</p> <p>Wyrok w części obejmującej jego punkty I.1. raz I.2 zaskarżył, <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, natomiast wyrok w części obejmującej jego punkty II.1 oraz II.2 zaskarżyła <span class="anon-block">K. B.</span>.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, w wywiedzionej apelacji zarzucił:</p> <p>1.  naruszenie przepisów prawa materialnego, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj.:</p> <p> <strong> <!-- -->1.1</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a> w zw. z § 3 ust. 6 Umowy Subwencji oraz § 11 ust. 13 i § 16 ust. 3 Regulaminu, poprzez przyjęcie, że pomiędzy § 3 ust. 6 Umowy Subwencji a § 11 ust. 13 Regulaminu zachodzi sprzeczność, podczas gdy takiej sprzeczności nie ma, a datę wymagalności roszczenia o zwrot niezasadnie pobranej subwencji finansowej z uwagi na złożenie przez beneficjenta nieprawdziwych oświadczeń wyznacza w każdym wypadku treść § 11 ust. 13 Regulaminu (14 dni roboczych od dnia otrzymania subwencji), natomiast treść § 3 ust. 6 Umowy Subwencji wprowadza jedynie dla <span class="anon-block"> (...)</span> możliwość wskazania dodatkowego terminu na zwrot subwencji wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w przypadku gdy beneficjent nie dokona zwrotu samodzielnie i dojdzie do podjęcia decyzji <span class="anon-block"> (...)</span> w tym zakresie;</p> <p> <strong> <!-- -->1.2</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385;art. 385 § 1)">art. 385 § 1 k.c.</a> w zw. z § 16 ust. 3 Regulaminu w zw. z § 3 ust. 6 Umowy Subwencji oraz § 11 ust. 13 Regulaminu, poprzez nieprawidłowe zastosowanie w przypadku, gdy pomiędzy powyższymi postanowieniami Umowy Subwencji oraz postanowieniami Regulaminu nie zachodzi sprzeczność;</p> <p> <strong> <!-- -->1.3</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> w zw. z § 11 ust. 13 i § 16 ust. 3 Regulaminu, poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że powodowi należą się odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od terminu późniejszego niż data wymagalności dochodzonego roszczenia;</p> <p> <strong> <!-- -->1.4</strong> naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w efekcie przyjęcie, że dochodzenie roszczenia przez powoda stanowi nadużycie jego prawa podmiotowego, podczas gdy:</p> <p> <strong> <!-- -->1.4.1</strong> powód dochodzi roszczeń mających swe źródło w wyraźnych i jasnych postanowieniach zawartej między stronami umowy oraz w dokumentach programowych, znanych pozwanej przed zawarciem Umowy Subwencji, a zatem dochodzenie tych roszczeń nie może być kwalifikowane jako nadużycie prawa podmiotowego,</p> <p> <strong> <!-- -->1.4.2</strong> powód działał na podstawie uprawnień przyznanych mu w Programie (w tym w Uchwale RM, Regulaminie oraz w Umowie), które były wyraźnie określone w Dokumentach Programowych, a zatem działał w sposób przejrzysty i rzetelny oraz w sposób staranny wg skali związanej z sytuacją wprowadzenia Programu oraz jego założeniami i nie nastąpiło nieprawidłowe wykonanie zobowiązań powoda w żadnym zakresie,</p> <p> <strong> <!-- -->1.4.3</strong> zarzut nadużycia prawa podmiotowego powinien być uznany za nieskuteczny z uwagi na to, że pozwana naruszyła tzw. zasadę czystych rąk (tj. to pozwana złożyła nieprawdziwe oświadczenia skutkujące wypłatą subwencji na jej rzecz, mając pełną świadomość nieprawidłowości tych oświadczeń oraz składając te oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej;</p> <p>2.  naruszenie prawa procesowego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz pominięcie części dowodów, co miało znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego (zarzuty wskazane poniżej), co dotyczy w szczególności:</p> <p> <strong> <!-- -->2.1</strong> pominięcia dowodu z pisma Ministra Rozwoju, Pracy i Cyfryzacji z dnia 27 października 2020 roku, z którego wynikało jednoznacznie, że komornicy sądowi nie są objęci działaniem Programu, pominięcie okoliczności że ww. stanowisko stosownie do treści § 13 ust. 8 Regulaminu było dla <span class="anon-block"> (...)</span> wiążące,</p> <p> <strong> <!-- -->2.2</strong> pominięcia dowodu z zeznań świadków <span class="anon-block">M. T.</span> i <span class="anon-block">R. M.</span>, które potwierdzały fakt automatyzacji obsługi wniosków o udzielenie subwencji, a także brak ręcznej weryfikacji wniosków na etapie ich rozpatrywania przed udzieleniem subwencji co wykluczało na tym etapie zidentyfikowanie pozwanej jako komornika sądowego, a zatem podmiot, który nie ma prawa uczestnictwa w Programie;</p> <p>3.  dokonanie błędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego, co miało znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj.:</p> <p> <strong> <!-- -->3.1</strong> wadliwe ustalenie, że właściwą datą wymagalności roszczenia dochodzonego od pozwanej jest dzień następujący po upływie 14 dni roboczych liczonych od dnia zapoznania się przez pozwaną z decyzją <span class="anon-block"> (...)</span> o żądaniu zwrotu pobranej Subwencji Finansowej w całości, podczas gdy datę wymagalności określa § 11 ust. 13 Regulaminu, zaś § 3 ust. 6 Umowy Subwencji wprowadzał jedynie dla <span class="anon-block"> (...)</span> możliwość wskazania dodatkowego terminu na zwrot subwencji wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w przypadku, gdy beneficjent nie dokonał zwrotu samodzielnie i dojdzie do podjęcia decyzji <span class="anon-block"> (...)</span> w tym zakresie,</p> <p> <strong> <!-- -->3.2</strong> dowolne ustalenie, że pozwana działała w usprawiedliwionym stanowiskiem <span class="anon-block"> (...)</span> przekonaniu, że jest objęta Programem – w sytuacji, gdy pozwana przed złożeniem wniosku o subwencję nie występowała do <span class="anon-block"> (...)</span> o wyjaśnienie, czy jako komornik ma możliwość skorzystania z programu, ani nie wykazała, że przed złożeniem wniosku o subwencję dysponowała jakikolwiek stanowiskiem <span class="anon-block"> (...)</span> z którego miałoby wynikać, że komornicy są uprawnieni do korzystania z Programu,</p> <p> <strong> <!-- -->3.3</strong> błędne ustalenie, że pozwana mogła być przeświadczona o tym, iż jest uprawniona do udziału w Programie, na podstawie pisma Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2020 roku – w sytuacji, gdy przedmiotowe pismo nie stanowi źródła obowiązującego prawa, a w okolicznościach tej sprawy jego treść i znaczenie sprowadzała się wyłącznie do postulowania, że komornicy sądowi powinni być objęci Programem, a nie że są nim objęci,</p> <p> <strong> <!-- -->3.4</strong> błędne ustalenie, że pozwana mogła mieć usprawiedliwione przeświadczenie, iż jest uprawniona do udziału w Programie, podczas gdy pozwana jest komornikiem, osobą posiadającą wykształcenie prawnicze i wykonującą zawód prawnika profesjonalnego (komornika), a zatem jej wiedza prawnicza, możliwość zapoznania się z wszystkimi obowiązującymi przepisami prawa regulującymi status komornika, a także możliwość zapoznania się z dokumentami programowymi (w tym m. in. Regulaminem, Uchwałą RM, Decyzją Komisji, Umową Subwencji) oraz wnioskiem aplikacyjnym, muszą prowadzić do ustalenia, że pozwana miała świadomość (lub co najmniej powinna mieć świadomość), jaki status trzeba posiadać, by móc być zakwalifikowanym do skorzystania z Programu,</p> <p> <strong> <!-- -->3.5</strong> dowolne ustalenie, że po wdrożeniu Programu, <span class="anon-block"> (...)</span> zmienił zdanie odnośnie tego czy komornicy są objęci Programem, podczas gdy od początku Program adresowany był wyłącznie do przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 UPP – co wynikało z jednoznacznego brzmienia Uchwały RM z dnia 27 kwietnia 2020 r. oraz przyjętego na jej podstawie Regulaminu, zaś <span class="anon-block"> (...)</span> na żadnym etapie obowiązywania Programu nie potwierdził, że komornicy sądowi mogą skorzystać z Programu, w szczególności <span class="anon-block"> (...)</span> nie opublikował w tym zakresie żadnego komunikatu (w rozumieniu § 16 ust. 1 Regulaminu).</p> <p>Wobec powyższego skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanej <span class="anon-block">K. B.</span> na rzecz powoda kwoty 1.845,62 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.469,19 złotych od dnia 10 listopada 2023 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <span class="anon-block">K. B.</span> w wywiedzionej apelacji zarzuciła:</p> <p>1)  naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:</p> <p>a)  art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 roku o komornikach sądowych w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców oraz § 1 ust. 2 Regulaminu (definicje) poprzez ich błędną wykładnie i w efekcie przyjęcie, że Komornik Sądowy nie jest przedsiębiorcą dlatego nie był uprawniony do udziału w Programie, podczas gdy wykładnia celowościowa wskazanych przepisów pozwalała uznać Komornika Sądowego za przedsiębiorcę w znaczeniu funkcjonalnym, będącego uprawnionym do udziału w Programie, co było zgodne z założeniami tarczy;</p> <p>b)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 1;art. 65 § 2)">art. 65 § 1 i 2 k.c.</a> poprzez ich niezastosowanie i niedokonanie oświadczeń woli stron postępowania złożonych w trakcie procesu udzielenia subwencji finansowej, pomimo, iż z materiału dowodowego w postaci umowy subwencji z dnia 23 lipca 2020 roku oraz decyzji 24 lipca 2020 roku wynika, że pozwany poprzez zawarcie wskazanej umowy oraz wydanie decyzji przyznającej powódce subwencję finansową pozwany potwierdził, iż powódka spełniała warunki programowe;</p> <p>c)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że pozwany wywiązał się ze zobowiązania umownego, pomimo, że pozwany ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę powódki powstałą w związku z niewykonaniem umowy subwencji;</p> <p>d)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż pozwany jako spółka Skarbu Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną powódce przez niezgodne z prawem działanie;</p> <p>e)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 § 2 k.c.</a> poprzez ich niezastosowanie, pomimo, że pozwany bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową, tj. zwróconą subwencję kosztem powódki, zaś powódka nie była w ogóle do tego zobowiązana, a spełnienie żądania miało na celu uniknięcie przymusu odpowiedzialności;</p> <p>2)  mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie:</p> <p>a)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> poprzez uznanie, że okoliczność wypowiedzenia umowy subwencji przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> była bezsporna, podczas gdy fakt ten był kwestionowany przez powódkę,</p> <p>b)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 1 pkt. 2)">art. 327^{<!-- -->1} § 1 pkt 2 k.p.c.</a> poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa uzasadniających przyjęcie, że powódka nie mogła domagać się wykonania umowy i ponownej wypłaty kwoty subwencji, co uniemożliwia dokonanie toku wywodu, który doprowadził do wydania takiego wyroku oraz rzetelną kontrolę instancyjną w tym zakresie.</p> <p>Wobec powyższego skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powódki Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Busku - Zdroju <span class="anon-block">K. B.</span> kwoty 42.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od ww. kwoty od dnia 25 marca 2021 roku do dnia zapłaty wraz z zasądzeniem od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie Sądowi Rejonowemu w Kielcach sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie apelacji <span class="anon-block">K. B.</span> i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego od <span class="anon-block">K. B.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, według norm przepisanych.</p> <p> <span class="anon-block">K. B.</span> wniosła o oddalenie apelacji <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">K. B.</span> według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Obie apelacje kazały się niezasadne.</p> <p>Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń co do wszystkich faktów istotnych dla rozstrzygnięcia obu (połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia) spraw – istotnych z punktu widzenia właściwych do zastosowania w obu przypadkach norm prawa materialnego. Te ustalenia, w braku jakichkolwiek ku temu przeszkód, Sąd Okręgowy przyjął za własne. Oznacza to, że nie znalazły usprawiedliwienia zarzuty naruszenia prawa procesowego – w apelacji <span class="anon-block">K. B.</span> oraz zarzuty naruszenia prawa procesowego oraz błędów w ustaleniu faktów – w apelacji <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (dalej: Fundusz).</p> <p>Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 1 pkt. 2)">art. 327^{<!-- -->1} § 1 pkt 2 k.p.c.</a> nie był zasadny, albowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniało wymogi formalne wynikające z tego przepisu, a zaskarżone orzeczenie poddawało się kontroli instancyjnej.</p> <p>Jeśli chodzi o zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a>, to po pierwsze był wewnętrznie sprzeczny, bo czym innym jest przyznanie faktu przez stronę przeciwną, w sposób na tyle czytelny, że przyznanie to nie budzi wątpliwości (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229)">art. 229 k.p.c.</a>), a czym innym uznanie tego faktu za przyznany przez stronę przeciwną, w sytuacji, kiedy strona przeciwna nie wypowie się co do niego, ale wyniki całej rozprawy dają sądowi podstawy do takiego uznania. Po drugie, zarzut ten dotyczył faktu prawnie obojętnego dla rozstrzygnięcia sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. B.</span> przeciwko <span class="anon-block">F.</span>, tj. faktu wypowiedzenia przez Fundusz, umowy łączącej strony. To, czy umowa została rzeczywiście wypowiedziana, czy też nie, nie miało żadnego znaczenia dla udzielenia odpowiedzi na pytanie, o źródło i podstawy obowiązku zapłaty przez Fundusz na rzecz <span class="anon-block">K. B.</span> kwoty 42 000 zł, czyli tych środków pieniężnych, które ta ostania najpierw na podstawie łączącej strony umowy od <span class="anon-block">F.</span> otrzymała, następnie (na wezwanie <span class="anon-block">F.</span>) je zwróciła, by ponownie zażądać od <span class="anon-block">F.</span> ich zapłaty – z uzasadnieniem, że domaga się wykonania tej umowy, która dotychczas nie została przez Fundusz wykonana (tak też uzasadnienie żądania powództwa wzajemnego – k. 78v.). W tym miejscu należy jedynie potwierdzić prawidłowość tezy Sądu Rejonowego, jak i poglądu <span class="anon-block">F.</span>, że o ile Fundusz wypłacił <span class="anon-block">K. B.</span> tę w/w kwotę, czyniąc to na podstawie umowy, to ta ostatnia została w sposób oczywisty wykonana, dodając jedynie to, że wykonanie tego zobowiązania z tak zidentyfikowanego źródła umownego, nastąpiło w sposób spełniający wszystkie kryteria wykonania zobowiązania – w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354;art. 354 § 1)">art. 354 § 1 k.c.</a> Natomiast to, że uzyskane w ten sposób przez <span class="anon-block">K. B.</span> środki pieniężne, następnie zostały przez nią zwrócone <span class="anon-block">F.</span>, nie mogło mieć i nie miało żadnego znaczenie, dla oceny wykonania tego wynikającego umowy zobowiązania <span class="anon-block">F.</span> do spełnienia tego świadczenia. Dlatego na podstawie tej umowy, <span class="anon-block">K. B.</span> nie mogła kolejny raz domagać się wypłaty środków pieniężnych, skoro ta umowa już raz została przez Fundusz w tym zakresie wykonana. Innymi słowy, takie uprawnienie z tej umowy nie wynikało. Wobec tego, bez znaczenia był fakt, czy umowa ta została przez Fundusz wypowiedziana, czy też nie, bo i tak nie zmieniało to wniosku, że nie mogła być (nawet jeżeli nie byłaby wypowiedziana) podstawą uzasadniającą żądanie <span class="anon-block">K. B.</span> do zapłaty przez Fundusz na jej rzecz tej w/w kwoty 42 000 zł. Raz jeszcze podkreślić należy to, że kwota ta została już raz wypłacona – stanowiąc o wykonaniu zobowiązania, a to, że <span class="anon-block">K. B.</span> zgodziła się na zwrot tych pieniędzy <span class="anon-block">F.</span> i zwróciła je, innymi słowy zadysponowała nimi w sposób opisany, co z całą pewnością nie eliminowało skutku wykonania zobowiązania (wynikającego z przedmiotowej umowy) przez Fundusz, a w związku z tym nie czyniło <span class="anon-block">K. B.</span> uprawnioną po raz drugi – z tej samej umowy, a Fundusz – zobowiązanym. Skoro zatem ten fakt wypowiedzenia umowy był prawnie obojętny, to oznaczało to, że ten dotyczący go zarzut naruszenia prawa procesowego nie mógł być zasadny, skoro eksponował takie naruszenie, które nie mogło mieć wpływu na treść zaskarżonego wyroku – już co do samej zasady. Przypomnieć jedynie należy, że tylko taki zarzut naruszenia prawa procesowego może być skuteczny, jeżeli owo naruszenie mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. W przeciwnym razie zarzut naruszenia prawa procesowego traci oparcie i jest niezasadny. Tak też było i w tym przypadku.</p> <p>Z analogicznych – do tych ostatnio wskazanych przez Sąd Okręgowy – przyczyn, nie znalazł usprawiedliwienia zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> – zgłoszony w apelacji <span class="anon-block">F.</span>, w części pierwszej, tj. opisanej w pkt 2.1. Fakt wynikający z treści pisma Ministra <span class="anon-block"> (...)</span> (…) z dnia 27.10.2020 r. – w postaci stwierdzenia, że komornicy sądowi nie są objęci działaniem <span class="anon-block"> (...)</span>, a stanowisko to miało być dla <span class="anon-block">F.</span> wiążące stosownie do treści § 13 ust. 8 Regulaminu, pozostaje także prawnie obojętny dla rozstrzygnięcia sprawy z powództwa <span class="anon-block">F.</span> przeciwko <span class="anon-block">K. B.</span>. Istotne jest bowiem to, że Fundusz przyjął spełnienie przez <span class="anon-block">K. B.</span> – Komornika sądowego warunków przyznania subwencji i w związku z tym zdecydował o przyznaniu i wypłacie jej tego świadczenia. Już tylko ubocznie zauważyć należy, że decyzja w sprawie przyznania subwencji „Komornikowi sądowemu <span class="anon-block">K. B.</span>” została, po pierwsze podjęta po „weryfikacji spełnienia przez Przedsiębiorcę warunków otrzymania kwoty subwencji finansowej określonych w umowie”, po drugie, że podjęto ją stosownie do postanowienia umowy w jej § 2 ust. 7 umowy, zawartej w dniu 23.07.2020 r. (k.16), czyli po uprzednim zweryfikowaniu „danych przedstawionych przez przedsiębiorcę i złożonych oświadczeń” - w dniu 24.07.2020 r., co wynika wprost z wydruku dokumentu złożonego do akt sprawy przez Fundusz (k.23), którego treść była bezsporna. Zatem oczywiście niemożliwym jest to, że Fundusz, stwierdzając spełnienie warunków przyznania subwencji i podejmując decyzję o jej wypłacie, miał być związany tym znacznie później wyrażonym stanowiskiem Ministra <span class="anon-block"> (...)</span> (…). Istotne jest przede wszystkim to, że Fundusz podjął taką, a nie inną decyzję, po uprzednim przyjęciu spełnienia przez <span class="anon-block"> (...)</span> warunków przyznania jej subwencji, co wynika wprost z tej decyzji. To, że <span class="anon-block"> Fundusz</span>zmienił zdanie”, co do oceny spełnienia owych warunków już po wypłacie subwencji i to w związku ze stanowiskiem Ministra <span class="anon-block"> (...)</span> (…), nie miało już żadnego znaczenia, nie tylko dla oceny prawidłowości podstaw decyzji, jak i samej decyzji o wypłacie, bo ta była już podjęta i zrealizowana, ale także – dla przeprowadzenia późniejszych czynności kontrolnych, zważywszy na ich dopuszczalny zakres czasowy oraz przedmiotowy – wobec treści łączącej strony umowy regulującej i te kwestie, o czym szerzej w dalszej części niniejszego uzasadnienia.</p> <p>Nie był także zasadny zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w części dotyczącej faktu automatyzacji obsługi wniosków o udzielenie subwencji, a także braku ręcznej weryfikacji wniosków na etapie ich rozpatrywania przed udzieleniem subwencji, co miało wykluczać na tym etapie zidentyfikowanie <span class="anon-block">K. B.</span> jako Komornika sądowego (opisany w pkt 2.2 apelacji <span class="anon-block">F.</span>). Ta sytuacja, co do zasady, mogłaby jedynie świadczyć o niedopełnieniu przez Fundusz należytej staranności przy weryfikowaniu spełnienia warunków przez podmiot ubiegający się o przyznanie subwencji. Jednak w realiach faktycznych tej sprawy absolutnie tak nie było, skoro z treści przywołanych już wyżej – umowy z dnia 23.07.2020 r. (jej początkowa część - k. 14) oraz decyzji <span class="anon-block">F.</span> z dnia 24.07.2020 r. (k.23) wprost wynikało, że Fundusz, po pierwsze doskonale identyfikował <span class="anon-block">K. B.</span> jako Komornika Sądowego, a zatem miał oczywistą wiedzę o takim jej „statusie”, po drugie, mając taką wiedzę, stwierdził spełnienie przez Komornika Sądowego <span class="anon-block">K. B.</span> warunków otrzymania subwencji finansowej, a więc i tego warunku, o którym mowa w § 1 ust. 2 Regulaminu - w jego części obejmującej zdefiniowanie <span class="anon-block"> (...)</span> – jako przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 Prawa <span class="anon-block"> (...)</span> (Regulamin – k. 24v.). Zatem próba wprowadzenia przez skarżącego (Fundusz) - tym analizowanym obecnie zarzutem – tezy, jakoby Fundusz nie tylko nie wiedział, ale nawet nie mógł powziąć takiej wiedzy – w dacie podejmowania w/w decyzji, że <span class="anon-block">K. B.</span> jest Komornikiem sądowym, nie wytrzymuje elementarnej krytyki. Reasumując, z tych przyczyn zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> i w tej części nie zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>Za niezasadne Sąd Okręgowy uznał także wszystkie pięć zarzutów - błędów w ustaleniu faktów. Po pierwsze, zarzut oznaczony nr 3.1 (w apelacji <span class="anon-block">F.</span>) nie dotyczył błędu w ustaleniu faktu, bo data wymagalności roszczenia nie jest faktem, a jedynie efektem oceny i wnioskowania z faktu, czy faktów – już w płaszczyźnie prawa materialnego. Niezależnie od tego zarzut dotyczący daty wymagalności roszczenia w tym konkretnym przypadku dotyczył zagadnienia nieistnego dla rozstrzygnięcia sprawy, bo skoro nie było podstaw do wnioskowania o wymagalności świadczenia głównego (o czym szerzej w dalszej części niniejszego uzasadnienia), to nie zaistniał stan wymagalności świadczenia ubocznego w postaci odsetek ustawowych za opóźnienie, na poczet których miałaby być zaliczona część z kwoty 42 000 zł zwróconej przez <span class="anon-block">K. F.</span> i w związku z tym nie powstało po stronie <span class="anon-block">F.</span> roszczenie o zwrot tej pozostałej części świadczenia głównego. W pozostałym zakresie, zarzuty błędów dotyczyły faktów nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z powództwa <span class="anon-block">F.</span>, bo przypomnieć jedynie należy, że ta apelacja dotyczyła tej części wyroku, w której Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę kwoty 1845, 62 zł (tj. pozostałej, należnej zdaniem <span class="anon-block">F.</span> – <span class="anon-block">F.</span>, części z tytułu świadczeni głównego, a to wobec tego, że część ze zwróconej przez <span class="anon-block">K. B.</span> kwoty 42 000 zł, Fundusz zaliczył na odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu przez <span class="anon-block">K. B.</span> świadczenia w postaci zwrotu kwoty subwencji – 42 000 zł, przyjmując, że takowa wierzytelność o te odsetki ustawowe istnieje), z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty <span class="anon-block"> (...)</span>.19 zł od dnia 10.11.2023 r. do dnia zapłaty. Innymi słowy, te fakty były prawnie obojętne, co znajduje potwierdzenie w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Po drugie, niezależnie od tego, gdyby nawet założyć, że te fakty miałyby być istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy, to pamiętać trzeba o tym, że warunkiem wstępnym skuteczności zarzutu błędu w ustaleniu faktu, jest uprzednie zgłoszenie zarzutu naruszenia prawa procesowego, w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, tak by doszło do skutecznego wzruszenia prawidłowości oceny wiarygodności i mocy dowodów, będących podstawą ustaleń faktów, zwalczanych zarzutem błędu, czy błędów w ustaleniu. Tego w sposób oczywisty zabrakło.</p> <p>Przechodząc do prawnomaterialnej oceny tak ustalonej podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku, stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy doszedł do prawidłowych konkluzji w obu, połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, sprawach, o ile stwierdził, że oba powództwa nie są zasadne i podlegają oddaleniu. Sąd Okręgowy podzielił takie stanowisko, chociaż z częściowo odmienną argumentacją, od tej zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.</p> <p>Ukształtowany pomiędzy stronami spór dotyczył przede wszystkim tego, czy komornik sądowy jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (dalej: Prawo <span class="anon-block"> (...)</span>), w zw. z § 1 ust. 2 Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza <span class="anon-block"> (...) Funduszu (...)</span> dla małych i średnich form (dalej: Regulamin), a także wobec treści art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 22.03.2018 r. o Komornikach sądowych. Innymi słowy, czy jest <span class="anon-block"> (...)</span> w rozumieniu definicji zawartej w § 1 ust. 2 Regulaminu. Strona powodowa, pomimo tego, że na etapie przyznawania wsparcia finansowego z tego programu – Komornikowi <span class="anon-block">K. B.</span> – przyjmowała, że komornik sądowy jest przedsiębiorcą, a co za tym idzie i beneficjentem - w rozumieniu § 1 ust. 2 Regulaminu w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 Prawa <span class="anon-block"> (...)</span>, to ostatecznie „zmieniła zdanie” i zakwestionowała status komornika sądowego jako przedsiębiorcy uprawnionego do uzyskania przedmiotowego wsparcia finansowego, czego konsekwencją było skierowane do <span class="anon-block">K. B.</span> żądanie zwrotu wypłaconej kwoty wsparcia – 42 000 zł. Z kolei <span class="anon-block">K. B.</span>, o ile po otrzymaniu tego wezwania do zapłaty doszła do wniosku, że zwróci tą kwotę i faktycznie ją zwróciła, to ostatecznie doszła do wniosku, że jako Komornik sądowy była przedsiębiorcą w znaczeniu funkcjonalnym – w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców, w zw. z § 1 ust. 2 Regulaminu i przysługiwało jej prawo do w/w wsparcia finansowego, co oznaczało brak obowiązku zwrotu tej kwoty, nadto uprawnienie do ponownego jej uzyskania.</p> <p>Rozstrzygając tak zawiązany spór, Sąd Rejonowy doszedł do wniosku, że Komornik sądowy <span class="anon-block">K. B.</span> nie była przedsiębiorcą w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców, w zw. z § 1 ust. 2 Regulaminu, w związku z tym miała obowiązek zwrócić uzyskane wsparcie finansowe, który to obowiązek, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, miał mieć swoje źródło w efektach czynności kontrolnych <span class="anon-block">F.</span> przeprowadzonych stosownie do § 11 ust. 13 Regulaminu oraz § 2 ust. 10 i § 3 ust. 6 umowy o subwencji finansowej (dalej: umowa)</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, nie było podstaw do wyprowadzenia wniosku, co do tego, że Komornik sądowy <span class="anon-block">K. B.</span> ma obowiązek zwrotu przedmiotowego wsparcia finansowego – w wyniku efektów kontroli przeprowadzonej w oparciu o wyżej wymienione podstawy (Regulamin i umowę), i to bez względu na treść ostatecznej odpowiedzi na pytanie o to, czy komornikowi sądowemu można było przypisać status przedsiębiorcy – na potrzeby realizacji „Tarczy Finansowej <span class="anon-block"> (...) Funduszu (...)</span> dla małych i średnich form” – według zasad wynikających z Regulaminu. Chociaż od razu wyjaśnić należy, że Sąd Okręgowy nie podziela poglądu Sądu pierwszej instancji, co do zanegowania statusu komornika – jako beneficjenta - przedsiębiorcy, co wymaga podkreślenia – na potrzeby stosowania § 1 ust. 2 Regulaminu w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 Prawa <span class="anon-block"> (...)</span>. Natomiast w całości Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własny - pogląd skarżącej <span class="anon-block">K. B.</span> wyrażony w jej apelacji, a sprowadzający się do konkluzji, że Komornik sądowy jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 Prawa przedsiębiorców – w znaczeniu funkcjonalnym, a więc także na potrzeby stosowania § 1 ust. 2 Regulaminu. Wobec tego, że towarzysząca temu argumentacja skarżącej – w jej apelacji (k.382-383) wraz z odpowiednim wsparciem orzecznictwa (p. wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11.06.2024 r., XV Ca 485/24 – Lex nr 3748147), jest nie tylko trafna, ale i kompletna, pozostaje znana obu stronom niniejszego postępowania, to bezprzedmiotowym pozostaje jej ponowne odtwarzanie w tym miejscu. Podkreślenia wymaga jedynie to, że tak jak prawidłowo zauważa to skarżąca, nie można było poprzestać jedynie na efektach wykładni językowej podstawy prawnej definiującej beneficjenta - przedsiębiorcę, ale wobec specyfiki regulacji zasad udzielania wsparcia finansowego, należało dokonać także wykładni celowościowej i funkcjonalnej, z naciskiem na efekty tej ostatniej. W konsekwencji takiej konstatacji, co do posiadania przez komornika sądowego statusu przedsiębiorcy w znaczeniu funkcjonalnym – na potrzeby stosowania § 1 ust. 2 Regulaminu, odpowiedź na pytanie o obowiązek zwrotu przez <span class="anon-block">K. B.</span> kwoty udzielonego jej wsparcia finansowego musiała być oczywiście negatywna i to bez względu na to, czy źródło takiego obowiązku miałoby co do zasady wynikać z przywołanych już: § 11 ust. 13 Regulaminu oraz § 2 ust. 7 i 10 i § 3 ust. 6 umowy, czy też nie. Istota zagadnienia sprowadza się bowiem do tego, co uszło uwadze Sądu pierwszej instancji, ale i stron niniejszego postępowania. Chodzi o prawidłowe rozumienie zapisów § 11 ust. 13 Regulaminu oraz § 2 ust. 10 i § 3 ust. 6 umowy. Sąd Rejonowy ustalił ich literalną treść, ale w tym miejscu, dla jasności dalszej argumentacji Sądu Okręgowego, warto raz jeszcze ją powtórzyć. Stosownie do § 11 ust. 13 Regulaminu, w przypadku, gdy beneficjent otrzymał subwencję finansową na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, od których uzależnione było udzielenie subwencji finansowej lub wysokość subwencji finansowej, beneficjent zobowiązany był do niezwłocznego, nie później niż w terminie 14 dni roboczych od otrzymania subwencji finansowej zwrotu subwencji finansowej lub jej części na wyodrębniony rachunek techniczny banku. Zgodnie z § 2 ust. 7 Regulaminu, po zawarciu umowy fundusz miał zweryfikować na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów danych przedstawionych przez przedsiębiorcę i złożonych przez niego oświadczenia, a następnie podjąć decyzję o wypłacie subwencji. Stosownie do § 2 ust. 10 umowy Fundusz miał prawo podjąć decyzję o odmowie wypłaty subwencji finansowej jeśli na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Ministerstwa Finansów stwierdziłby że przedsiębiorca nie spełnia warunków wypłaty subwencji lub oświadczenia złożone w związku z zawarciem umowy subwencji finansowej będą nieprawdziwe. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 6 umowy subwencji finansowej, do całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez przedsiębiorcę Fundusz może kontrolować prawdziwość informacji i poświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą w przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie Fundusz może podjąć decyzję o zwrocie przez przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. Dodatkowo zauważyć należy, że zakres owych oświadczeń i informacji składanych i udzielanych przez przedsiębiorcę wynikał wprost z § 1 pkt 2-12 umowy (k.14-15). Prawidłowa wykładnia tych regulacji prowadzi do następujących wniosków. O ile po zawarciu umowy, a przed podjęciem decyzji o przyznaniu subwencji finansowej mogły zaistnieć dwie przeszkody do udzielenia takiej subwencji, tj. niespełnienie warunków wypłaty subwencji bądź nieprawdziwość oświadczenia złożonego w związku z zawarciem umowy subwencji finansowej (§ 2 ust. 10 umowy), to już na kolejnym etapie, czyli po przyznaniu subwencji, aż do jej całkowitego zwrotu, kontrola, do której uprawniony był Fundusz mogła obejmować jedynie prawdziwość informacji i oświadczeń, a więc już nie „niespełnienie warunków wypłaty” (§ 3 ust. 6 umowy). Wyjaśnić należy, że taka, a nie inna interpretacja granic czasowych przeprowadzenia kontroli opisanej w § 3 ust. 6 umowy była dość oczywista, bo skoro ta kontrola niespornie mogła trwać aż do całkowitego zwrotu przyznanej subwencji, to mogła rozpocząć się dopiero z chwilą nie tylko samego przyznania, ale i wypłaty kwoty subwencji, skoro granica końcowa tak ujętego „czasu możliwej kontroli” była wyznaczona datą całkowitego zwrotu subwencji, a jest rzeczą oczywistą, że mogła być zwrócona jedynie subwencja już przyznana. W konsekwencji tego, nie ulega żadnej wątpliwości to, że o ile ten pierwszy etap kontroli – kończył się samym przyznaniem subwencji lub odmową jej przyznania i obejmował także spełnienie warunków przyznana subwencji, to już ten drugi etap kontroli rozpoczynał się od przyznania i wypłaty subwencji i kończył na całkowitym zwrocie subwencji, a co istotne – obejmował już tylko „prawdziwość informacji i oświadczeń”, a więc już nie – „spełnienie warunków przyznania subwencji”. Tym samym ocena tego, czy podmiot spełnia warunki dla przyznania subwencji, w rzeczywistości mogła nastąpić do momentu podjęcia decyzji w przedmiocie wniosku o przyznanie subwencji. Jeżeli zatem była pozytywna, to oznaczało, że podmiot spełnia owe warunki przyznania subwencji, np. posiada status Beneficjenta w rozumieniu § 1 ust. 2 Regulaminu, czyli przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców. Jeżeli zaś decyzja była negatywna, to oznaczało, że podmiot takich warunków nie spełnia, w szczególności nie jest beneficjentem w takim znaczeniu. Oczywiście podstawą wnioskowania przez Fundusz były informacje i oświadczenia podane przez podmiot ubiegający się o przyznanie subwencji. Te mogły być prawdziwe, ale i nie prawdziwe. Zatem ich prawdziwość mogła być przedmiotem kontroli w tym drugim wyżej opisanym etapie, a więc od momentu przyznania i wypłaty subwencji, aż do jej całkowitego zwrotu. Stąd logicznym jest i ten wniosek, że kontrola w tym drugim etapie nie obejmowała już „spełnienia samych warunków przyznania subwencji” i nie musiała ich obejmować, bo odpowiedź na pytanie o spełnienie warunków nie mogła ulec zmianie – w stosunku do tej udzielonej pierwotnie, o ile oczywiście nie uległa zmianie późniejsza ocena prawdziwości samych „informacji i oświadczeń”, a to na skutek przeprowadzonej kontroli (w tym drugim etapie, czyli już po przyznaniu i wypłacie subwencji). Jeżeli natomiast okazałoby się, że ta kontrola „prawdziwości informacji i oświadczeń”, które niewątpliwie stanowiły także podstawę uprzedniego wnioskowania o spełnieniu warunków przyznania subwencji, przeprowadzona w tym drugim etapie, potwierdziłaby ich nieprawdziwość, to ten stan stanowił samodzielną przesłankę uzasadniającą możliwość podjęcia przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> decyzji o zwrocie przez przedsiębiorcę subwencji w całości lub w części (§ 3 ust. 6), ale – raz jeszcze podkreślić to należy – z przyczyn w postaci nieprawdziwości informacji lub oświadczenia złożonego przez przedsiębiorcę. Takie bezpośrednie określenie – w § 3 ust. 6 podmiotu mającego obowiązek zwrotu subwencji – w konsekwencji owej nieprawdziwości – poprzez użycie zwrotu „przedsiębiorca” , dodatkowo wzmacnia przekonanie, że na tym etapie kontroli Fundusz nie był już uprawniony do kolejnej weryfikacji statusu beneficjenta - przedsiębiorcy – po stronie podmiotu ubiegającego się o subwencję, skoro uczynił to już na etapie decyzji o przyznaniu subwencji, a pozostawał uprawniony jedynie do kontroli złożonych przez „przedsiębiorcę” oświadczeń i udzielonych informacji – w płaszczyźnie ich prawdziwości. W przeciwnym razie w § 3 ust. 6 umowy nie użyto by pojęcia „przedsiębiorca”, a „podmiot” który uzyskał subwencję. To rozróżnienie na „warunki przyznania subwencji" oraz „oświadczenia i informacje”, ma i to znaczenie, że analiza treści § 1 ust. 2-12, obejmującego tę ostatnią kategorię pojęciową, potwierdza, że wśród owych „oświadczeń i informacji” nie było ani oświadczenia, ani informacji – pochodzącej od <span class="anon-block">K. B.</span>, że Komornik sądowy <span class="anon-block">K. B.</span> jest przedsiębiorcą, a założenie, co do statusu przedsiębiorcy wynikało wprost z części wstępnej umowy – zawierającej opis jej stron. Jest to zatem kolejny argument przemawiający za tym, że na tym drugim etapie (a więc już po decyzji o przyznaniu subwencji) status Komornika sądowego – jako przedsiębiorcy nie podlegał kontroli w rozumieniu i ze skutkiem opisanymi w § 3 ust. 6 umowy, skoro był to tylko warunek możliwy do zbadania w tym pierwszym etapie kontroli (czyli do momentu wydania decyzji w przedmiocie subwencji) i co równie istotne – w tym konkretnym przypadku zweryfikowany pozytywnie przez Fundusz. Zatem i z tej perspektywy, obiektywnie rzecz pojmując, nie do zaakceptowania byłoby takie rozwiązanie w umowie, które dopuszczałoby ponowne, czy nawet wielokrotne weryfikowanie tego samego „warunku”, w sytuacji, kiedy już raz został on zweryfikowany, a nie zmieniły się w najmniejszym stopniu podstawy faktyczne i prawne (przesłanki) owej weryfikacji. Stąd wydaję się, że nieprzypadkowo, tak, a nie inaczej zostały uregulowane w umowie opisane już wyżej zakresy przedmiotowe weryfikacji, na obu jego etapach „czasowych”. Końcowo, Sąd Okręgowy stwierdza, że taka wykładnia umowy uwzględnia jej reguły wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 1;art. 65 § 2)">art. 65 § 1 i 2 k.c.</a> </p> <p>Do tego wszystkiego trzeba odnieść podstawy faktyczne, na jakie powoływał się Fundusz, żądając od <span class="anon-block">K. B.</span> zwrotu uprzednio przyznanej i wypłaconej subwencji. Wskazywał mianowicie na to, że Komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą, a tym samym nie powoływał się na nieprawdziwość oświadczenia, czy informacji <span class="anon-block">K. B.</span>, jakie jako „przedsiębiorca” złożyła (w § 2 pkt -12 umowy – k. 14-15), ubiegając się o przyznanie subwencji, która to nieprawdziwość miałaby być stwierdzona w wyniku kontroli w tym drugim jej etapie, tj. po przyznaniu subwencji i jej wypłacę. Innymi słowy, na tym etapie własnej „kontroli”, a w istocie ponownej weryfikacji „spełnienia warunków<span class="anon-block"> Fundusz</span> odwoływał się do efektu zweryfikowania warunków, a nie prawdziwości oświadczeń , czy informacji. Podstawy wnioskowania przez Fundusz o statusie beneficjenta – przedsiębiorcy po stronie Komornika się przecież nie zmieniły. Informacja co do tego, że <span class="anon-block">K. B.</span> była i w dalszym ciągu jest Komornikiem sądowym pozostawała prawdziwa. Zatem czynienie jedynie ze zmiany oceny prawnej statusu komornika sądowego – w płaszczyźnie „przedsiębiorca” / „nieprzedsiębiorca” , na etapie już po wypłaceniu subwencji, przesłanki do żądania zwrotu wypłaconej subwencji było prawnie wadliwe, tj. nie znajdowało żadnego uzasadnienia w treści Regulaminu i łączącej strony umowy. Innymi słowy, łącząca strony umowa nie zawierała takiego postanowienia, które stanowiłoby podstawę obowiązku beneficjenta zwrotu uzyskanej subwencji, tylko dlatego, że zmianie ulegnie pierwotna, wprost wyrażona ocena <span class="anon-block">F.</span> w zakresie spełnienia warunków przyznania subwencji, przy jednoczesnym braku wykazania nieprawdziwości informacji i oświadczeń złożonych przez podmiot ubiegający się o przyznanie subwencji.</p> <p>Reasumując, niezależnie od tego, że istniały dostateczne argumenty potwierdzające tezę, że Komornik sądowy <span class="anon-block">K. B.</span> była beneficjentem – przedsiębiorcą – w rozumieniu już wyjaśnionym, a więc już z tej przyczyny spełniała warunek uzyskania subwencji, to podstawa faktyczna, na którą powoływał się Fundusz – żądając zwrotu subwencji, nie uzasadniała obowiązku <span class="anon-block">K. B.</span> takiego zwrotu, który miałby swe źródło w łączącej strony umowie. Z tych względów taki obowiązek rzeczywiście nie istniał.</p> <p>Jeżeli zatem <span class="anon-block">K. B.</span> zdecydowała się zwrócić <span class="anon-block">F.</span> kwotę 42 000 zł, to uczyniła to pomimo tego, że nie była do tego zobowiązania. Ta konstatacja eliminowała stan wymagalności tej wierzytelności (głównej), a skoro tak, to brak było podstaw uzasadniających tezę o stanie wymagalności roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia głównego (w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a>) i to już co do samej zasady. W konsekwencji tego, jakiekolwiek zaliczanie przez Fundusz, tej dokonanej przez <span class="anon-block">K. B.</span> zapłaty kwoty 42 000 zł na „kwotę odsetek” – 1845,62 zł, a następnie dochodzenie tej pozostałej – w ocenie <span class="anon-block">F.</span> – kwoty „kapitału” (z tytułu zwrotu subwencji), nie miało żadnych podstaw faktycznych i prawnych, abstrahując już od tego, że <span class="anon-block">K. B.</span> nie miała wynikającego z umowy obowiązku zwrotu subwencji – już co do samej zasady, jak zostało to już wyczerpująco przez Sąd Okręgowy wyjaśnione. Zatem pełną aktualność zachowała konkluzja Sądu pierwszej instancji co do niezasadności powództwa <span class="anon-block">F.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">K. B.</span> domagała się „ponownej” zapłaty przez Fundusz na swoją rzecz kwoty 42 000 zł, dochodząc – z przyczyn już wyżej wskazanych – do wniosku, że Fundusz powinien wykonać umowę, której nie wykonał. W tym miejscu podkreślenia wymaga to, że była to jedyna faktyczna podstawa tak sformułowanego żądania. Innymi słowy <span class="anon-block">K. B.</span> uzasadniała żądanie zasądzenia kwoty 42 000 zł – od <span class="anon-block">F.</span>, tylko i wyłącznie wnikającym z umowy obowiązkiem <span class="anon-block">F.</span> w zakresie spełnienia tego świadczenia pieniężnego. Jak zostało już przez Sąd Okręgowy wyjaśnione, Fundusz ponad wszelką wątpliwość, wbrew nieprawidłowemu stanowisku <span class="anon-block">K. B.</span>, wykonał łączącą strony umowę, tj. wykonał wynikające z niej zobowiązanie w zakresie zapłaty kwoty 42 000 zł, w sposób spełniający wszystkie kryteria z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354)">art. 354 k.c.</a> </p> <p>Już poczynione przez Sąd Okręgowy rozważania dostatecznie potwierdzają tezę, że zwrócona przez <span class="anon-block">K. B.</span> kwota 42 000 zł, pomimo tego, że jak zostało to już wyjaśnione, nie miała ona obowiązku takiego świadczenia (do którego to obowiązku odwoływał się Fundusz), stanowiła świadczenie nienależne <span class="anon-block">F.</span> – w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 § 2 k.c.</a>, które co do zasady podlega zwrotowi – stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2)">art. 410 § 1 i 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> Jednak nie oznaczało to jeszcze tego, że <span class="anon-block">K. B.</span> mogła uzyskać udzielenie jej ochrony prawnej w tym zakresie w niniejszym postępowaniu. Jak wynika z już przywołanego przez Sąd Okręgowy uzasadnienia żądania pozwu <span class="anon-block">K. B.</span>, domagała się ona zasądzenia od <span class="anon-block">F.</span> na swoją rzecz kwoty 42 000 zł – tylko i wyłącznie z tytułu wykonania umowy, stwierdzając, że ma „roszczenie do powoda o wykonanie umowy o Subwencji zgodne z jej postanowieniami, tj. o wypłatę kwoty 42 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie”. Była to jedyna podstawa faktyczna, wyeksponowana przez <span class="anon-block">K. B.</span> na uzasadnienie żądania wytoczonego przez nią powództwa. W ten sposób ukształtowanymi granicami przedmiotowymi tego powództwa był związany zarówno Sąd Rejonowy, jak i Sąd Okręgowy, rozpoznający sprawę z powództwa <span class="anon-block">K. B.</span> w postępowaniu apelacyjnym. To oznacza, że ani Sąd pierwszej instancji, ani Sąd odwoławczy – już co do zasady nie mogły orzec w przedmiocie tego powództwa w oparciu o inną podstawę prawa materialnego, niż ta determinowana podstawą faktyczną żądania – w sposób czytelny wskazaną na jego uzasadnienie. Zasadna da mihi factum dabo tibi ius, oznacza, że sąd stosuje prawo materialne z urzędu, ale do stanu faktycznego, zaoferowanego przez stronę inicjującą postępowanie -na uzasadnienie żądania pozwu. Tak wyeksponowane fakty, raz jeszcze podkreślić to należy – na uzasadnienie żądania pozwu, jednocześnie kształtują przedmiotowe granice powództwa w postępowaniu cywilnym, którymi każdy sąd rozpoznający taką sprawę jest związany. Z jednej strony, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 1)">art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.</a>, obowiązkiem powoda jest określenie w pozwie żądania oraz przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających to żądanie, z drugiej strony przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321)">art. 321 k.p.c.</a> stanowi, że sąd nie może wyrokować, co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem ani zasądzać ponad żądanie, dlatego ten przepis pozostaje w ścisłym związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187)">art. 187 k.p.c.</a> Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że skoro <span class="anon-block">K. B.</span> (reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata) wyraźnie zakreśliła podstawę faktyczną dochodzonego żądania pozwu – tylko i wyłącznie do tego, że Fundusz miał wynikający z łączącej strony umowy obowiązek świadczenia pieniężnego względem <span class="anon-block">K. B.</span>, umowa ta w tym zakresie nie została wykonana i powinna być wykonana, to niedopuszczalnym było zasądzenie żądanej kwoty w tym postępowaniu – z tytułu zwrotu nienależnego świadczenia. Nie byłaby to tylko i wyłącznie zmiana kwalifikacji prawnomaterialnej żądania, bo ta jest możliwa tylko i wyłącznie wówczas, kiedy pozwala na to podstawa faktyczna żądania nakreślona przez powoda. W tym przypadku tak nie było. Skoro zatem <span class="anon-block">K. B.</span> domagała się zasądzenia w/w kwoty tylko i wyłącznie z tytułu wykonania umowy traktując obowiązek jej zapłaty przez Fundusz, jako tylko i wyłącznie wynikający z tej umowy, a więc nie zgłaszała żądania ewentualnego w tym zakresie – z tytułu świadczenia nienależnego, to wykluczyć należało już co do samej zasady dopuszczalność orzekania w przedmiocie tego żądania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2)">art. 410 § 1 i 2 k.c.</a> Wniosku tego nie zmienia także treść apelacji <span class="anon-block">K. B.</span>, szczególnie same zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1)">art. 410 § 1 k.c.</a> i ich uzasadnienie (k.385v.) Jest rzeczą oczywistą, że nie mogły one świadczyć o zmianie podstawy faktycznej powództwa, ale przede wszystkim chodzi o to, że ta zmiana już co do zasady jest niedopuszczalna na etapie postępowania apelacyjnego. Innymi słowy, istnieje tożsamość tak pojmowanych i „wyznaczonych” granic przedmiotowych powództwa zarówno w postępowaniu, jak i w postępowaniu przed sądem drugiej instancji.</p> <p>Niezależnie od powyższego, jeżeli nawet iść w kierunku rozważenia zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2)">art. 410 § 1 i 2 k.c.</a>, to i tak nie można byłoby tracić z pola widzenia tego co wynika <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411;art. 411 pkt. 1)">art. 411 pkt 1 k.c.</a>, w zestawieniu z tym, że <span class="anon-block">K. B.</span> zwracając świadczenie nie zastrzegła żądania jego zwrotu, a wobec tego i z tym jak tłumaczyła przyczyny, dla których zdecydowała się zwrócić przedmiotową subwencję. Z treści jej przesłuchania na rozprawie w dniu 21.08.2024 r. wynika, że po pierwsze miała świadomość i wiedzę co do tego, że nie ma obowiązku zwrotu subwencji, którą otrzymała, po drugie, że decyzję o zwrocie subwencji tłumaczyła „zastraszaniem komorników przez przedstawicieli Skarbu Państwa” (bliżej nieokreślonych), twierdząc, że obawiała się wszczęcia postępowania karnego, co byłoby równoznaczne z zawieszeniem komornika w prawach i obowiązkach (elektroniczny protokół rozprawy w dniu 21.08.2024 r. - 00:52.50—00:53:50 ). Na pytania, kto dokonał tego zastraszenia i na czym to polegało, <span class="anon-block">K. B.</span> odpowiedziała, że każdy organ zajmujący się statusem komornika, wie że postawienie zarzutów łączy się zawieszeniem, a komornicy zostali zastraszeni dostając wezwanie do zwrotu subwencji. Z treści tej wypowiedzi wprost wynikało, że <span class="anon-block">K. B.</span> samo wezwanie traktowała jako zastraszenie i że takie było jej odczucie (00: 56:23 – 00:57:30). To oznacza, że nie było żadnych innych przyczyn uzasadniających szeroko rozumiany przymus – w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411;art. 411 pkt. 1)">art. 411 pkt 1 k.c.</a>, które znalazłyby się u podstaw podjętej przez <span class="anon-block">K. B.</span> decyzji o zwrocie subwencji. Racjonalnie rzecz pojmując, trudno w kategoriach „przymusu” – w ujęciu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411;art. 411 pkt. 1)">art. 411 pkt 1 k.c.</a> – traktować samo wezwanie do zapłaty, tym bardziej, że z jego treści (k.42-43) wprost wynikało założenie <span class="anon-block">F.</span>, że adresat wezwania może nie zgodzić się z nim, jak i towarzyszyło temu pouczenie o prawie podmiotu wezwanego do odwołania się od niniejszego wezwania do zwrotu subwencji, abstrahując już od tego, że <span class="anon-block">K. B.</span> nawet z tego uprawnienia nie skorzystała. Skoro jednak ocena zasadności żądania zwrotu świadczenia nienależnego – z przyczyn już wyżej wyjaśnionych, pozostaje poza granicami niniejszego postępowania, to Sąd Okręgowy w tym miejscu niczego nie przesądza, a jedynie sygnalizuje istotę zagadnienia.</p> <p>Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> był bezpodstawny już z tej tylko przyczyny, że <span class="anon-block">K. B.</span> nie domagała się na prawienia szkody z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania, a zapłaty kwoty z tytułu wykonania zobowiązania. Zatem nie oferowała takiej przestrzeni faktycznej na uzasadnienie zgłoszonego żądania, która uzasadniałaby już samą dopuszczalność rozważenia go na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> Abstrahując już od tego, jeżeli nawet żądałaby odszkodowania w tytułu nienależytego wykonania umowy, to byłoby ono zupełnie niezasadne, skoro umowa została wykonana i to w sposób należyty, skoro subwencja została wypłacona. Ponadto nie sposób mówić o jakiejkolwiek szkodzie (w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 2)">art. 361 2 k.c.</a>) powstałej na skutek zawinionego niewykonania zobowiązania przez Fundusz, w sytuacji, kiedy ten uszczerbek w prawach majątkowych powódki nie był normalnym następstwem zachowania <span class="anon-block">F.</span> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a>), a jedynie efektem samego zachowania <span class="anon-block">K. B.</span>, która zdecydowała się zwrócić uzyskaną wcześniej subwencję. To, że nastąpiło to na skutek uprzedniego wezwania przez Fundusz, nie było jeszcze warunkiem koniecznym i wystarczającym do przyjęcia owego adekwatnego związku przyczynowego – w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a>).</p> <p>Wbrew stanowisku <span class="anon-block">K. B.</span>, nie było też podstaw do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> Jest tak już z tej tylko przyczyny, że nie dochodziła ona naprawienia szkody, z tytułu czynu niedozwolonego. Niezależnie od tego, brak było podstaw do tego, by przyjąć, że to skierowane przez Fundusz (jako osobę prawną) do <span class="anon-block">K. B.</span> wezwanie do zapłaty, stanowiło o wyrządzeniu szkody przez niezgodne z prawem działanie przy wykonywaniu władzy publicznej - rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> Przede wszystkim brak było podstaw uzasadniających tezę, że zachowanie <span class="anon-block">F.</span> miałoby stanowić o wykonywaniu władztwa publicznego – w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> </p> <p>Sąd Rejonowy, z przyczyn już dostatecznie wyjaśnionych przez Sąd Okręgowy, nie naruszył przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2)">art. 410 § 1 i 2 k.c.</a> </p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł jak w pkt 1 sentencji.</p> <p>Należne <span class="anon-block">(...)</span>koszty postępowania apelacyjnego z apelacji <span class="anon-block">K. B.</span>, to kwota 1800 zł (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>; § 2 ust. 1 pkt 5, § 10 ust. 1 pkt 1 Rozp. Min. spr. z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 z p. zm.). Z kolei należne <span class="anon-block">K. B.</span> koszty postępowania apelacyjnego z apelacji <span class="anon-block">F.</span>, to kwota 450 zł (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>; § 2 ust. 1 pkt 3, § 10 ust. 1 pkt 1 Rozp. Min. spr. z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 z p. zm.). Z tych względów Sąd Okręgowy stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1^{<!-- -->( 1)} k.p.c.</a> orzekł jak w pkt 2 sentencji.</p> <p> <em> <!-- --> SSO Mariusz Broda </em> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>