II OW 54/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.) Sędzia NSA Anna Łuczaj Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty W. z dnia [...] nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą W. a Wojewodą P. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie ustalenia odszkodowania za szkody poniesione wskutek ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej postanawia: wskazać jako organ właściwy do rozpoznania wniosku G. i K. L. o ustalenia odszkodowania za szkody poniesione wskutek ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej - Wojewodę P. UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 lipca 2007 r. Starosta W. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wojewodą P. w sprawie wszczętej wnioskiem G. i K. L. o ustalenie odszkodowania za ustanowienie strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej. Starosta W. wniósł o wskazanie Wojewody P. jako organu właściwego do załatwienia sprawy oraz o zasądzenie od Wojewody na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku Starosta podał, że w dniu [...] K. i G. L. złożyli do Wojewody P. wniosek o ustalenie odszkodowania za szkody poniesione wskutek ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej "[...]" w R.. Strefa ochronna została ustanowiona decyzją Wojewody G. z dnia [...], znak: [...]. Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Wojewoda P. uznał się niewłaściwym do załatwienia sprawy i przekazał wniosek do rozpoznania Staroście W.. Decyzja o ustanowieniu strefy ochronnej została wydana na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 204 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), sprawy wszczęte, a niezakończone wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpoznaniu w trybie określonym w ustawie. W związku z powyższym Wojewoda stanął na stanowisku, że skoro sprawa ustalenia strefy ochronnej została załatwiona ostateczną decyzją przed wejściem w życie Prawa wodnego z 2001 r., to ustawa ta nie ma do niej zastosowania. Z tego zaś wywnioskował, że do ustalenia odszkodowania należy stosować Prawo wodne z 1974 r., gdzie organem właściwym do ustalenia odszkodowania był starosta (art. 61 ust. 1). W ocenie Starosty natomiast sprawa o ustanowienie strefy ochronnej ujęcia wody i sprawa o ustalenie odszkodowania za szkody poniesione wskutek ustanowienia takiej strefy, to dwie odrębne sprawy administracyjne. Zarówno w Prawie wodnym z 1974 r., jak i w ustawie z 2001 r. są to rodzaje spraw osobno uregulowane i odrębnie jest dla nich ustalona właściwość rzeczowa organów administracji publicznej. W związku z powyższym, w ocenie Starosty, do załatwienia przedmiotowej sprawy o ustalenie odszkodowania, właściwym organem jest Wojewoda P. - stosownie do regulacji art. 186 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. Pismem z dnia 22 sierpnia 2007 r. Wojewoda P. złożył odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, wskazując, że rozstrzygające znaczenie dla ustalenia właściwości organu w rozpoznawanej sprawie ma norma zawarta w art. 220 ustawy - Prawo wodne z 2001 r., która stanowi o wejściu w życie tej ustawy od dnia 1 stycznia 2002 r., z wyjątkiem art. 2 ust. 3 oraz art. 89, nieodnoszących się do przypadków objętych przedmiotem niniejszej sprawy. W ocenie Wojewody zdarzeniem rozstrzygającym, którą ustawę należy stosować, jest to, kiedy powstała szkoda ujawniona w dacie wydania przez Wojewodę G. decyzji z dnia [...], a nie kiedy został złożony wniosek o ustalenie odszkodowania. Dodatkowo Wojewoda podniósł, że dochodzone przez poszkodowanych roszczenie odszkodowawcze może być uznane za przedawnione wskutek upływu z dniem [...] lipca 2000 r. trzyletniego terminu dla dochodzenia tego typu roszczeń z art. 442 § 1 Kodeksu cywilnego, który dotyczy szkód wyrządzonych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem o właściwość, jako że zarówno występujący z wnioskiem Starosta Powiatowy w W., jak i Wojewoda P. wzajemnie wykluczają swoje kompetencje do rozpatrzenia wniosku K. i G. L. o ustalenie odszkodowania za ustanowienie strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej. Odnosząc się do złożonego przez Starostę Powiatowego w W. wniosku należy stwierdzić, iż zarówno zawarte w nim żądanie, jak i przytoczona argumentacja prawna zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim podzielić należy stanowisko zaprezentowane przez Starostę, że sprawa o ustanowienie strefy ochronnej ujęcia wody i sprawa o ustalenie odszkodowania za szkody poniesione wskutek ustanowienia takiej strefy to dwie różne sprawy administracyjne podlegające odrębnym regulacjom tak w zakresie prawa materialnego, jak i przepisów dotyczących właściwości rzeczowej organów administracji publicznej kompetentnych do ich załatwiania. Poza sporem jest, że małżonkowie G. i K. L. wystąpili z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za szkody poniesione w związku z uprzednim ustanowieniem strefy ochronnej. Wniosek ten został przez nich złożony - co jest również niesporne - w maju 2007 r. i z tą chwilą wszczęte zostało przed organami postępowanie w sprawie odszkodowania. Do sprawy tej zastosowanie mają regulacje zawarte w aktualnie obowiązującej ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. W kwestii kompetencji organów uprawnionych do rozpoznawania tego rodzaju wniosków, rozstrzygające znaczenie ma brzmienie art. 186 ust. 3 stwierdzającego, że "(...) jeżeli szkoda nie jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego - właściwy wojewoda ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji (...)". Opisana we wniosku małżonków L. szkoda nie powstała w wyniku udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, lecz wskutek ustanowienia strefy ochronnej. W tej sytuacji organem właściwym rzeczowo do załatwienia wszczętej - na skutek złożonego przez małżonków L. wniosku - sprawy jest Wojewoda P.. Z wyżej wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 i 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.