VI U 689/24

<table> <colgroup> <col width="14"/> <col width="97"/> <col width="250"/> <col width="333"/> </colgroup> <tr> <td colspan="2"> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="3"/> </tr> </table> <p>Sygn. akt VI U 689/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 maja 2025 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący Sędzia Maciej Flinik</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 roku w<span class="anon-block">B.</span> </p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>odwołania <span class="anon-block">A. M. (1)</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>z dnia 19 kwietnia 2024r. znak<span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>w sprawie <span class="anon-block">A. M. (1)</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową</p> <p>1/ zmienia zaskarżoną decyzję pozwanego organu rentowego z dnia 19 kwietnia 2024r. w ten sposób, że przyznaje <span class="anon-block">A. M. (2)</span> prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową na stałe</p> <p>2/ oddala odwołanie w pozostałym zakresie</p> <p>3/ stwierdza , iż ZUS nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji</p> <p>3/ zasądza od pozwanego na rzecz ubezpieczonej kwotę 360 zł ( trzysta sześćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty</p> <p>Sędzia Maciej Flinik</p> <p>Sygn. akt VI U 689/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> przyznał ubezpieczonej <span class="anon-block">A. M. (1)</span> częściową rentę z tytułu niezdolności do pracy spowodowaną chorobą zawodową od 1 lutego 2024 roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek do 31 marca 2026 roku. Decyzja została wydana w oparciu o orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 10 kwietnia 2024 roku.</p> <p>Ubezpieczona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej zmiany w zakresie, w jakim przyznano jej prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy jedynie na czas określony, tj. do dnia 31 marca 2026 roku. W odwołaniu żądała przyznania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową na czas nieokreślony, tj. na stałe. Dodatkowo wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji. W uzasadnieniu dodał, iż ubezpieczona nie zgodziła się również ze stwierdzoną wysokością uszczerbku na zdrowiu (decyzją z dnia 16.04.2024r. przyznano prawo do 10 % uszczerbku na zdrowiu). Organ rentowy, uwzględniając powyższe, przekazał kopię odwołania do Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span>jako odwołanie od decyzji z dnia 16 kwietnia 2024 roku.</p> <p>Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy dopuścił dowód z opinii biegłego otolaryngologa w celu stwierdzenia, czy orzeczona niezdolność do pracy, która jest następstwem rozpoznanej u ubezpieczonej choroby zawodowej, czyni ją częściowo, czy też całkowicie niezdolną do pracy, jak również czy ustalona niezdolność ma charakter trwały, czy też okresowy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">A. M. (1)</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) w dniu 13 lutego 2024 roku wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">B.</span> z wnioskiem o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową.</p> <p> <em> <!-- -->Bezsporne </em> </p> <p>Organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy spowodowaną chorobą zawodową od 1 lutego 2024 roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.</p> <p> <em> <!-- -->Bezsporne </em> </p> <p>U ubezpieczonej <span class="anon-block">A. M. (1)</span> stwierdzono decyzją nr <span class="anon-block">(...)</span>chorobę zawodową wymienioną w poz. 15.3 wykazu chorób zawodowych, określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091050869" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869 ()">rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych</a> – przewlekle choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.</p> <p> <em> <!-- --> Dowód: decyzja nr <span class="anon-block">(...)</span>– k. 5 – 5v. akt ZUS </em> </p> <p>Choroba zawodowa stwierdzona u ubezpieczonej pozostaje w ścisłym związku z jej długoletnim zatrudnieniem na stanowisku nauczyciela, które wymagało intensywnego i regularnego posługiwania się głosem. Biegły otolaryngolog podkreślił, że rozwój tego rodzaju schorzenia nie następuje nagle – jego powstanie i utrwalenie wymaga długotrwałego kontaktu z czynnikiem wywołującym, przy czym okres ten jest trudny do jednoznacznego określenia. Zaprzestanie ekspozycji na czynnik sprawczy może jedynie złagodzić dolegliwości, lecz nie jest w stanie odwrócić już powstałych zmian chorobowych. Ustalony w 2023 roku naruszony stan narządu głosu utrzymuje się do chwili obecnej i, jak należy przewidywać, będzie się utrzymywał również po dacie wskazanej przez Komisję ZUS. Schorzenie to ma charakter trwały i skutkuje częściową niezdolnością do pracy. W konsekwencji ubezpieczona pozostaje częściowo i trwale niezdolna do wykonywania pracy w związku z rozpoznaną chorobą zawodową.</p> <p> <em> <!-- -->Dowód: opinia sądowo – lekarska z dnia 25.09.2024r. – k. 46 – 51 akt sprawy, opinia uzupełniająca z dnia 17.02.2025r. – k. 86 – 87 akt sprawy </em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie okoliczności bezspornych oraz na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym także w aktach rentowych ZUS i dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej ZUS, których to wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu, a które nie były też kwestionowane przez żadną ze stron pod względem ich autentyczności, jak i prawdziwości zawartych w nich informacji. Kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy miał dowód z opinii sądowo – lekarskiej i opinii uzupełniającej biegłego sądowego otolaryngologa tj. o specjalności odpowiadającej rodzajowi schorzeń występujących u ubezpieczonej. Sąd uznał te opinie za miarodajne, albowiem zostały one sporządzone przez podmiot profesjonalny, dysponujący konkretną wiedzą w zakresie dziedziny, którą reprezentuje, w sposób fachowy i zgodny z obowiązującym prawem, na podstawie badania i dokumentacji medycznej ubezpieczonej, a wnioski w nich wyrażone są spójne, logiczne i korespondują wzajemnie ze sobą, jak i z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie ubezpieczonej w części zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 (art. 6;art. 6 ust. 6)">art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy - dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.</p> <p>Według przepisu art. 17 ust. 1 ww. ustawy, przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej i dodatku do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, do ustalenia wysokości tych świadczeń oraz ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z wyjątkiem art. 57 ust. 1 pkt 4 oraz art. 101a tej ustawy, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.</p> <p>Podobnie rzecz ma się w przypadku ustalenia niezdolności do pracy (art. 58 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art.17 ust. 2 świadczenia, o których mowa w ust. 1, przysługują niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.</p> <p>W oparciu o treść przepisu art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Niezdolność do pracy orzeka się na okres nie dłuższy niż 5 lat, natomiast jeżeli według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy przed upływem 5 lat, niezdolność do pracy orzeka się na okres dłuższy niż lat 5 (art. 13 ust. 2 i 3 ustawy).</p> <p>Podnieść należy, że poziom posiadanych kwalifikacji, wyznacza zakres pracy, do której można odnosić ocenę zdolności do pracy w rozumieniu art. 12 i 13 ustawy. Inaczej mówiąc, ochrona ubezpieczeniowa służy temu kto utracił zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, choćby w stopniu częściowej niezdolności do pracy. Należy zatem, przy ocenie częściowej niezdolności do pracy, odnosić się do poziomu posiadanych kwalifikacji, przy czym w każdym przypadku należy zważyć posiadane wykształcenie oraz charakter dotychczasowego zatrudnienia ubezpieczonego i okres tego zatrudnienia. Nie sposób bowiem dokonać oceny posiadanych kwalifikacji, odnosząc się w sposób alternatywny z jednej strony do posiadanego wykształcenia, a z drugiej, do zatrudnienia wykonywanego przez ubezpieczonego. Aktualny jest również pogląd o konieczności ujmowania łącznie aspektu medycznego i ekonomicznego niezdolności do pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 10.06.1999 r., 11 UKN 675/98, OSNAPiUS 2000 nr 16, poz. 624).</p> <p>Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia, czy stwierdzona u ubezpieczonej niezdolność do pracy, wynikająca z choroby zawodowej, ma charakter trwały, czy też jedynie okresowy, a także czy dotyczy ona częściowej, czy całkowitej niezdolności do wykonywania pracy zarobkowej. Ubezpieczona wnosiła o zmianę decyzji poprzez przyznanie prawa do renty z tytułu całkowitej (a nie częściowej) niezdolności do pracy na stałe (a nie na wyznaczony okres).</p> <p>Rozstrzygając sprawę Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o załączone do akt sprawy akta rentowe ubezpieczonej, jej kompletną dokumentację medyczną oraz wydane w sprawie opinie biegłego sądowego z zakresu otolaryngologii, którego specjalizacja odpowiada rodzajowi schorzeń występujących u ubezpieczonej. Biegły ten zapoznał się z przedłożoną dokumentacją lekarską z przebiegu leczenia ubezpieczonej i na podstawie tej dokumentacji oraz badania bezpośredniego, opisał stan jej zdrowia. Opinia pisemna biegłego jest jasna i obiektywna, opisuje stan zdrowia ubezpieczonej oraz sporządzona została zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym jej przedmiot. Biegły ustalił, że występująca u wnioskodawczyni choroba zawodowa powoduje u ubezpieczonej częściową trwałą niezdolność do pracy. Skutki choroby zawodowej trwają akytualnie i wykluczają dalszą pracę na stanowisku nauczycielskim. Natomiast ubezpieczona jest zdolna do zarobkowania na wielu stanowiskach, gdzie może być wykorzystany jej potencjał intelektualny, a nie wymagających ciągłego i intensywnego używania głosu.</p> <p>Wobec powyższego stwierdzić należy, iż ocena zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza opinia główna i uzupełniająca wydana przez biegłego, prowadzi do wniosku, że niezdolność do pracy w związku z chorobą zawodową ubezpieczonej jest częściowa i trwała.</p> <p>W związku z powyższym odwołanie w zakresie dotyczącym okresu, na jaki powinno zostać przyznane świadczenie, zasługiwało na uwzględnienie, wobec czego skarżona decyzja podlegała zmianie w tym zakresie. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ją na stałe ( na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(1);art. 477(1) § 2)">art. 477^{<!-- -->1} ^{<!-- -->4} § 2 k.p.c.</a> ) . Odwołanie podlegało oddaleniu ( na podstawie 477^{<!-- -->1} ^{<!-- -->4} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a> ) w zakresie dotyczącym stopnia niezdolności – brak podstaw do stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy, gdyż ubezpieczona zachowała - jak wskazał biegły – zdolność do pracy na wielu innych aniżeli nauczycielskie ( wymagające intensywnego i stałego używania głosu ) stanowiskach. <span class="underline"> <!-- -->Niesporną natomiast była data od kiedy renta została przyznana i w tym zakresie sąd niczego nie zmieniał</span>. ( nie było co do tego sporu ) . W konsekwencji wniosek organu rentowego w tym zakresie jest zupełnie bezzasadny - świadczenie zostało przyznane przez samego pozwanego i przysługuje od 1 lutego 2024r. .</p> <p>W punkcie 3 wyroku Sąd zgodnie z treścią przepisu art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS z urzędu orzekł w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. W ocenie sądu nie zaistniały podstawy do stwierdzenia takiej odpowiedzialności , pomimo uwzględnienia odwołania ubezpieczonej, albowiem biegły bazował na dodatkowym materiale dowodowym w postaci dokumentacji medycznej pochodzącej z 17 września 2024 r. ( adnotacja biegłego k. 49 akt ) , a zatem z okresu po wydaniu zaskarżonej decyzji.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Natomiast w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1^{<!-- -->1} </a> o obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja została w znacznej części zmieniona, a także uwzględniając aktywne zaangażowanie pełnomocnika w dążeniu do rozstrzygnięcia sprawy, Sąd postanowił zasądzić na rzecz ubezpieczonej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w pełnej wysokości, tj. 360 zł. Sąd w tym zakresie orzekł w ostatnim punkcie wyroku (mylnie oznaczonym jako punkt 3).</p> <p>Sędzia Maciej Flinik</p> <table> <colgroup> <col width="75"/> <col width="42"/> <col width="28"/> <col width="139"/> <col width="291"/> <col width="205"/> <col width="88"/> <col width="153"/> <col width="3"/> <col width="88"/> </colgroup> <tr> <td colspan="6"/> <td colspan="3"> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"/> <td colspan="3"> </td> </tr> <tr> <td colspan="10"> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> </td> <td colspan="2"/> <td colspan="6"> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> </td> <td colspan="2"/> <td colspan="6"> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> </td> <td colspan="2"> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> </td> <td colspan="8"> </td> </tr> <tr> <td colspan="10"> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="4"> </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="7"> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> </td> <td colspan="7"/> </tr> <tr> <td colspan="10"> </td> </tr> <tr> <td colspan="10"> </td> </tr> <tr> <td colspan="10"> </td> </tr> </table> </div>