Ppolska.starec← UrzadnikLog in

I C 865/22

Common courts2025-05-20
Case number
I C 865/22
Judgment date
2025-05-20
Type
SENTENCE

Judges

Marcin Polit (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p>Sygn. akt I C 865/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Warszawa, dnia 26 lutego 2025 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący sędzia Marcin Polit</p> <p>Protokolant sekretarz sądowy Zuzanna Kurek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 roku w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Bankowi (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę, ewentualnie o ustalenie</p> <p>I.  umarza postępowanie w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 6 260 212,85 zł (sześć milionów dwieście sześćdziesiąt tysięcy dwieście dwanaście złotych i osiemdziesiąt pięć groszy);</p> <p>II.  w pozostałej części oddala powództwo główne i w całości oddala powództwo ewentualne;</p> <p>III.  zasądza od powoda Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 25 017 (dwadzieścia pięć tysięcy siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 25 000 (dwadzieścia pięć tysięcy) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p>Sygn. akt I C 865/22</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem wniesionym do tut. Sądu w dniu 1 grudnia 2022 roku (data prezentaty – k. 3) powód Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w <span class="anon-block">W.</span> (dalej: KOWR) wniósł o wydanie nakazu zapłaty i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> (dalej: <span class="anon-block"> (...)</span>) kwoty 30 000 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 listopada 2021 roku do dnia zapłaty a ponadto o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych (pozew – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 3-4).</p> <p>Sąd stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym (zarządzenie – k. 701).</p> <p>W odpowiedzi na pozew z dnia 15 lutego 2023 roku (data stempla pocztowego – k. 792) pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu wg norm przepisanych. Z ostrożności procesowej wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art. 177§1 pkt 1 k.p.c.</a> do czasu rozstrzygnięcia postępowania upadłościowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Białymstoku pod sygn. VIII GUp 98/21 (VIII GU 531/20). W uzasadnieniu wskazał, że (odpowiedź na pozew – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 724-740).</p> <p>Pismem z dnia 20 maja 2023 roku wniesionym przed rozpoczęciem rozprawy powód oświadczył, iż ogranicza żądanie zapłaty do kwoty 23 739 787,15 zł i modyfikuje żądanie odsetkowe w taki sposób, że wnosi o zasądzenie odsetek:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p>od kwoty 30 000 000 zł – od dnia 2 listopada 2021 roku do dnia 11 kwietnia 2023 roku;</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>od kwoty 23 739 787,15 zł – od dnia 12 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty (pismo z 20.05.2023 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 838-839).</p> </dd> </dl> <p>Pismem z dnia 17 października 2023 roku powód podtrzymał dotychczasowe żądanie zapłaty oraz w przypadku nieuwzględnienia przez sąd tego żądania wniósł o ustalenie:</p> <p>1)  odpowiedzialności <span class="anon-block"> (...)</span> na przyszłość za szkody powstałe w majątku KOWR w wyniku decyzji Zarządu <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30 sierpnia 2019 roku, którą przyznał <span class="anon-block"> Spółdzielni (...)</span> linię wielocelową, w ramach której zwiększył swoje zaangażowanie kredytowe poprzez udzielenie kredytu obrotowego w kwocie 20 mln zł oraz wydłużył okres dostępności limitu (o 10 mln) funkcjonującego kredytu w rachunku bieżącym w kwocie 33 mln zł;</p> <p>2)  nieistnienia wierzytelności <span class="anon-block"> (...)</span> wobec KOWR na kwotę 30 000 000 zł z tytułu gwarancji spłaty kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span> (modyfikacja pozwu – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 868-869).</p> <p>Pismem z dnia 11 grudnia 2023 roku pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, także w zmienionym zakresie wynikającym z pisma z 17 października 2023 roku oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych (pismo z 11.12.2023 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 892-898).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block"> Spółdzielnia (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> (dalej: <span class="anon-block"> SM (...)</span>) złożyła w dniu 19 sierpnia 2019 roku wnioski kredytowe do <span class="anon-block"> (...)</span> o:</p> <p>1)  wydłużenie do 31 grudnia 2023 roku okresu kredytowania kredytem obrotowym odnawialnym udzielonym <span class="anon-block">umową nr (...)</span> z dnia 29 września 2018 roku zmienionym <span class="anon-block">Aneksem nr (...)</span> z dnia 18 stycznia 2019 roku,</p> <p>2)  nowe finansowanie celem pilnego uregulowania zaległych i bieżących zobowiązań w kwocie 20 000 000 zł (umowa kredytu odnawialnego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 136-142; pismo <span class="anon-block"> SM (...)</span> z 19.08.2019 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a> 41-46; wnioski o udzielenie kredytu z załącznikami – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 48-65).</p> <p>Pismem z dnia 27 sierpnia 2019 roku Zarząd i Rada Nadzorcza <span class="anon-block"> SM (...)</span> zwróciły się do Dyrektora Generalnego KOWR o wyrażenie zgody na poręczenie kredytu w wysokości 30 000 000 zł, wskazując, że kredyt został pozyskany w <span class="anon-block"> (...)</span>, a pozyskane środki finansowe są niezbędne do uregulowania należności wobec rolników i pracowników <span class="anon-block"> SM (...)</span>, która przeżywa kryzys finansowy (pismo z 27.08.2019 – k. 67).</p> <p>Pismem z dnia 28 sierpnia 2019 roku KOWR poinformował <span class="anon-block"> (...)</span>, że udzieli gwarancji kredytowej w celu uregulowania należności wobec rolników i pracowników <span class="anon-block"> SM (...)</span>, która przeżywa kryzys finansowy, w kwocie 30 000 000 zł, po udzieleniu zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, o którą KOWR zwrócił się pismem datowanym również na dzień 28 sierpnia 2019 roku (pismo KOWR do <span class="anon-block"> (...)</span> z 28.08.2019 – k. 73; pismo KOWR do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 29.08.2019 – k. 75).</p> <p>Przed podjęciem decyzji o udzieleniu gwarancji kredytowej KOWR nie podejmował jakichkolwiek konsultacji z <span class="anon-block"> (...)</span> celem ew. badania, czy sytuacja finansowa <span class="anon-block"> SM (...)</span> uzasadnia przyznanie jej kredytu, podobnie jak w przypadku innych podmiotów, którym było udzielane tego typu wsparcie – nie było to zresztą możliwe, by KOWR miał dostęp do wewnętrznej dokumentacji bankowej, z uwagi na tajemnicę bankową. KOWR nie miał instrumentów do dokonania pełnej weryfikacji zdolności kredytowej <span class="anon-block"> SM (...)</span> (zeznania świadka <span class="anon-block">G. N.</span> – protokół <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 884v.; zeznania świadek <span class="anon-block">M. L.</span> – protokół <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 939-940).</p> <p>Pismem z dnia 29 sierpnia 2019 roku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował KOWR, że wyraża zgodę na udzielenie gwarancji kredytowej w wysokości 30 000 000 zł (pismo z 29.08.2019 – k. 79).</p> <p>W dniu 30 sierpnia 2019 roku KOWR zawarł z <span class="anon-block"> SM (...)</span> umowę o gwarancję, w której określono warunki udzielenia przez KOWR gwarancji spłaty kredytu udzielonego przez <span class="anon-block"> (...)</span>. W myśl §1 KOWR udzielił gwarancji spłaty kredytu, który miał być zaciągnięty w <span class="anon-block"> (...)</span> (ust. 1). Gwarancja miała być gwarancją bezwarunkową, nieodwołalną, nieprzenośną, płatną na pierwsze żądanie do maksymalnej łącznej kwoty 30 000 000 zł za zabezpieczenie kredytu zaciągniętego przez Spółdzielnię w <span class="anon-block"> (...)</span> w wysokości 53 000 000 zł, nie więcej niż 80% aktualnego zadłużenia Spółdzielni (ust. 1) Zgodnie z §5 ust. 1 umowy, zabezpieczenie umowy stanowiły:</p> <p>1)  weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową,</p> <p>2)  oświadczenie o zezwoleniu na ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę bankową wraz z pełnomocnictwem do pobierania środków pieniężnych,</p> <p>3)  notarialne oświadczenie o poddaniu się egzekucji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 777;art. 777 § 1;art. 777 § 1 pkt. 5)">art. 777§1 pkt 5 k.p.c.</a> z umowy do kwoty 32 000 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, w terminie obowiązywania gwarancji,</p> <p>4)  zastaw rejestrowy na ruchomych środkach technicznych do kwoty 32 000 000 zł wg wykazu przedmiotu zastawu</p> <p>5)  hipoteka umowna na nieruchomościach położonych w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, o pow. 7,9237 ha, o wartości 49 944 500 zł (umowa o gwarancję – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 83-86).</p> <p>W dniu 30 sierpnia 2019 roku <span class="anon-block"> (...)</span> podjął decyzję kredytową o przyznaniu <span class="anon-block"> SM (...)</span> kredytu obrotowego nieodnawialnego w kwocie 20 000 000 zł, w ramach <span class="anon-block">(...)</span> obejmującej również dotychczasowe finansowanie w kwocie 33 000 000 zł na podstawie umowy kredytu odnawialnego nr <span class="anon-block"> (...)</span> zmienionej <span class="anon-block">aneksem nr (...)</span> z dnia 8 stycznia 2019 roku, a następnie także <span class="anon-block">aneksem nr (...)</span> z dnia 30 sierpnia 2019 roku wraz z załącznikiem nr 1 do umowy kredytu określającym szczegółowe warunki umowy (decyzja kredytowa – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 125-134; umowa kredytu odnawialnego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 136-142; <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy kredytu – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 145-147v.; załącznik nr 1 do umowy kredytu – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 148-151).</p> <p>W dniu 30 sierpnia 2019 roku KOWR zawarł z <span class="anon-block"> SM (...)</span> umowę zastawu rejestrowego na zbiorze rzeczy – rzeczy ruchomych środków technicznych, wskazanych szczegółowo w wykazie przedmiotu zastawu – raporcie z wyceny wartości rynkowej ruchomości środków technicznych Spółdzielni (umowa zastawu – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 155-159; raport z wyceny – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 160-196).</p> <p>Tego samego dnia KOWR wystawił na wniosek <span class="anon-block"> SM (...)</span> gwarancję spłaty kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span> i zobowiązał się w niej bezwarunkowo i nieodwołalnie, niezależnie od ważności i skutków prawnych umowy kredytu, do zapłaty kwoty kapitału kredytu wraz z odsetkami do maksymalnej kwoty 30 000 000 zł. W treści gwarancji wskazano, że SM<span class="anon-block">(...)</span>miała dostarczył <span class="anon-block"> (...)</span> gwarancję spłaty kredytu jako zabezpieczenie spłaty kredytu w formie <span class="anon-block">(...)</span>(umowa kredytu odnawialnego nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 28 września 2018 roku, zmieniona <span class="anon-block">aneksem nr (...)</span> z dnia 8 stycznia 2019 roku i <span class="anon-block">aneksem nr (...)</span> z dnia 30 sierpnia 2019 roku) w wysokości 53 000 000 zł (gwarancja – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 283-283v.).</p> <p>W dniu 6 września 2019 roku został zawarty <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do ww. umowy kredytu odnawialnego, w którym zmieniono warunki kredytowania (<span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy kredytu – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 152-153).</p> <p>W dniu 6 września 2019 roku aktem notarialnym rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> przedstawiciele <span class="anon-block"> SM (...)</span> złożyli przed notariuszem <span class="anon-block">W. Z.</span> w jego kancelarii notarialnej w <span class="anon-block">B.</span> oświadczenie o poddaniu się względem KOWR egzekucji w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 777;art. 777 § 1;art. 777 § 1 pkt. 5)">art. 777§1 pkt 5 k.p.c.</a>, co do obowiązku zapłaty przez <span class="anon-block"> SM (...)</span> każdego spośród zobowiązań Spółdzielni na rzecz KOWR wynikających z umowy z dnia 30 sierpnia 2019 roku, obejmujących w szczególności kwoty powstałe na skutek otrzymanego przez KOWR roszczenia beneficjenta gwarancji oraz zapłaty tego roszczenia wraz z należnymi odsetkami, opłatami, prowizjami, kosztami i innymi kwotami określonymi w umowie, w terminie w niej wskazanym, do sumy nie wyższej niż 32 000 000 zł (oświadczenie o poddaniu się egzekucji – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 288-291).</p> <p>Oświadczeniem w formie aktu notarialnego rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> złożonym przed notariuszem <span class="anon-block">W. Z.</span> przedstawiciel <span class="anon-block"> SM (...)</span> oświadczył, że ustanawia hipotekę łączną na opisanych w §3 aktu notarialnego do kwoty 32 000 000 zł, celem zabezpieczenia wszelkich wierzytelności należnych KOWR na podstawie umowy z dnia 30 sierpnia 2019 roku (ustanowienie hipoteki – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 296-300). Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim oddalił wniosek o wpis przedmiotowej hipoteki łącznej (postanowienie – k. 438).</p> <p>Postanowieniem z dnia 20 września 2019 roku Sąd Rejonowy w Białymstoku Wydział Gospodarczy – Rejestru Zastawów wpisał przedmiotowy zastaw rejestrowy do rejestru zastawów (postanowienie z 20.09.2019 – kk. 203-203v.).</p> <p> <span class="anon-block"> SM (...)</span> w dalszym ciągu miała problemy finansowe – nie uzupełniła w zakreślonym terminie braków przedłożonego do <span class="anon-block"> (...)</span> programu naprawy gospodarki oraz miała zaległości w spłacie z tytułu umowy kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span> (pismo <span class="anon-block"> (...)</span> z 25.09.2019 – k. 302; pismo <span class="anon-block"> (...)</span> z 7.10.2019 – k. 303; pismo z 9.10.2019 – k. 304; informacje o braku spłaty – k. 305, k. 306).</p> <p>Postanowieniem z dnia 14 października 2019 roku w sprawie o sygn. VIII GU 306/19 Sąd Rejonowy w Białymstoku VIII Wydział Gospodarczy ustanowił dla dłużnika <span class="anon-block"> SM (...)</span> tymczasowego nadzorcę sądowego. W dniu 14 listopada 2019 roku nadzorca sądowy przedłożył sprawozdanie, w treści którego stwierdzono, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stał się niewypłacalny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 (art. 11)">art. 11 prawa upadłościowego</a>. Cały rzeczowy majątek trwały dłużnika jest obciążony hipotekami i zastawami. Majątek dłużnika wolny od obciążeń nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, wierzyciele nie zostaliby zaspokojeniu, stąd wniosek wierzyciela w przedmiocie ogłoszenia upadłości dłużnika, zdaniem tymczasowego nadzorcy sądowego, winien zostać oddalony (sprawozdanie tymczasowego nadzorcy sądowego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 311-316).</p> <p>Pismem z dnia 15 listopada 2019 roku – skierowanym także do KOWR do wiadomości, doręczonym mu w dniu 21 listopada 2019 roku <span class="anon-block"> – (...)</span> wypowiedział umowę kredytu – umowę linii wielocelowej nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 28 września 2018 roku z późniejszymi zmianami, z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia. Jako główne przesłanki wypowiedzenia <span class="anon-block"> (...)</span> wskazał:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p>brak spłaty wymagalnej kwoty wierzytelności banku w terminie określonym w umowie kredytu, tj. z tytułu odsetek umownych i kapitału w łącznej kwocie 10 823 057,34 zł,</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>to, że został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości kredytobiorcy –postanowienie z dnia 14 października 2019 roku Sądu Rejonowego w Białymstoku w sprawie o sygn. VIII GU 306/19 (wypowiedzenie umowy kredytu – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 333-333v.)</p> </dd> </dl> <p>Pismem z dnia 27 listopada 2019 roku KOWR wystąpił do <span class="anon-block"> SM (...)</span> o informację w zakresie podjętych i planowanych działań w celu wstrzymania wypowiedzenia umowy kredytu (pismo z 27.11.2019 – k. 335).</p> <p>Postanowieniem z dnia 29 listopada 2019 roku wydanym w sprawie VIII GR 42/19 Sąd Rejonowy w Białymstoku VIII Wydział Gospodarczy ustanowił dla <span class="anon-block"> SM (...)</span> tymczasowego nadzorcę sądowego w osobie <span class="anon-block">A. S.</span>. Nadzorca sądowy przedłożył sprawozdanie z dnia 12 grudnia 2019 roku. W jego treści stwierdził, że otwarcie postępowania sanacyjnego jest obciążone dużym ryzykiem braku powodzenia (sprawozdanie tymczasowego nadzorcy sądowego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 337-338v.) Następnie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2020 roku ww. Sąd oddalił wnioski o otwarcie postępowania sanacyjnego (postanowienie z 16.01.2020 – kk. 444-445).</p> <p>Pismem z dnia 17 grudnia 2019 roku <span class="anon-block"> (...)</span> wezwał KOWR jako gwaranta z tytułu gwarancji nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30 sierpnia 2019 roku wystawionej na wniosek <span class="anon-block"> SM (...)</span> do zapłaty kwoty 30 000 000 zł – z uwagi na brak spłaty kapitału kwoty kredytu wraz z odsetkami i kapitału kredytu obrotowego nieodnawialnego wraz z odsetkami udzielonych w ramach linii wielocelowej na podstawie umowy kredytu nieodnawialnego nr nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28 września 2018 roku z późniejszymi zmianami (wezwanie z 17.12.2019 – k. 423).</p> <p>Pismem z dnia 31 grudnia 2019 roku KOWR wniósł o przesunięcie przez <span class="anon-block"> (...)</span> terminu spłaty kwoty 30 000 000 zł z tytułu realizacji gwarancji do dnia 2 stycznia 2020 roku (pismo KOWR z 31.12.2019 – k. 432).</p> <p>Pismem z dnia 31 grudnia 2019 roku <span class="anon-block"> (...)</span> wyraził zgodę na przesunięcie terminu spłaty do dnia 2 stycznia 2020 roku (pismo <span class="anon-block"> (...)</span> z 31.12.2019 – k. 434).</p> <p>W dniu 2 stycznia 2020 roku KOWR dokonał przelewu na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> kwoty 30 000 000 zł (potwierdzenie przelewu – k. 436).</p> <p>Postanowieniem z dnia 31 marca 2020 roku w sprawie o sygn. VII GR 15/20 Sąd Rejonowy w Białymstoku VII Wydział Gospodarczy otworzył postępowanie sanacyjne <span class="anon-block"> SM (...)</span> (ogłoszenie w MSiG – k. 308). Postanowieniem z dnia 9 listopada 2020 roku Sąd Rejonowy w Białymstoku umorzył postępowanie sanacyjne (ogłoszenie w MSiG – k. 543).</p> <p>Na skutek prowadzonej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 139;art. 139 ust. 1;art. 139 ust. 1 pkt. 2)">art. 139 ust. 1 pkt 2 prawa bankowego</a> korespondencji między Urzędem Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: UKNF) oraz na podstawie przeprowadzonej inspekcji, UKNF sformułował Protokół z inspekcji problemowej w <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 17 września 2020 roku, w którym m.in. stwierdzono naruszenie przez <span class="anon-block"> (...)</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 70;art. 70 ust. 2)">art. 70 ust. 2 prawa bankowego</a>, na skutek decyzji o przyznania klientowi <span class="anon-block"> SM (...)</span> linii wielocelowej, w ramach której <span class="anon-block"> (...)</span> zwiększył swoje zaangażowanie kredytowe. Stwierdzono, że klient nie posiadał zdolności kredytowej oraz zdolności do kontynuowania działalności. Prognozy, które dostarczył klient, nie pozwalały na ocenę, że podmiot odzyska zdolność kredytową i nie stanowiły „programu naprawy gospodarki podmiotu”. Stwierdzono również naruszenie regulacji wewnętrznych banku (pismo z 11.12.2019 – k. 340; pismo z 19.12.2019 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 342-352; pismo z 24.01.2020 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 354-356; pismo z 31.01.2020 – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 358-362; protokół z inspekcji problemowej – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 364-373).</p> <p>Postanowieniem z dnia 25 maja 2021 roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. I Co 121/21 nadał klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu – aktowi notarialnemu z dnia 6 września 2019 roku, rep. A nr 5175/2019, stwierdzającemu w §3 pkt 1 obowiązek zapłaty przez dłużnika <span class="anon-block"> SM (...)</span> każdego spośród zobowiązań dłużnika na rzecz wierzyciela KOWR wynikających z umowy gwarancji z dnia 30 sierpnia 2019 roku, w zakresie poddania się przez <span class="anon-block"> SM (...)</span> egzekucji na rzecz KOWR do kwoty 32 000 000 zł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 777;art. 777 § 1;art. 777 § 1 pkt. 5)">art. 777§1 pkt 5 k.p.c.</a> (postanowienie z 25.05.2021 – kk. 529-530; kopia klauzuli wykonalności – k. 534).</p> <p>Pismem z dnia 20 października 2021 roku (doręczonym w dniu 25 października 2021 roku) KOWR wezwał <span class="anon-block"> (...)</span> do zapłaty kwoty 30 000 000 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, tytułem:</p> <p>1)  roszczenia o charakterze odszkodowawczym na zasadach ogólnych z uwagi na szkodę, jaką poniósł KOWR w wyniku naruszenia przez <span class="anon-block"> (...)</span> obowiązującego porządku prawnego, w szczególności przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">prawa bankowego</a>, rekomendacji KNF oraz zasad współżycia społecznego, polegającego na dokonaniu nieprawidłowej, naruszającej przepisy prawa i obiektywne zasady należytej staranności, oceny zdolności kredytowej <span class="anon-block"> SM (...)</span>, a także na naruszeniu obowiązków informacyjnych względem KOWR, przez co <span class="anon-block"> (...)</span> doprowadził do udzielenia <span class="anon-block"> SM (...)</span> kredytu i udzielenia przez KOWR gwarancji spłaty tego kredytu, a następnie do wykonania zabezpieczenia i wypłaty przez KOWR kwoty 30 000 000 zł</p> <p>2)  roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia wypłaconego tytułem wyżej wskazanej gwarancji kredytowej; przedmiotowe świadczenie było – w ocenie autora pisma – nienależne z uwagi na naruszenie przez <span class="anon-block"> (...)</span> przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">praw bankowego</a>, rekomendacji KNF i zasad współżycia społecznego, a także z uwagi na to, że KOWR do spełnienia tego świadczenia, w realiach stanu faktycznego, nie był ważnie i skutecznie zobowiązany (wezwanie do zapłaty z 20.10.2021 – k. 536-536v.; nota księgowa – k. 537; wydruk ze strony Poczty Polskiej – k. 538).</p> <p>Pismem z dnia 2 listopada 2021 roku <span class="anon-block"> (...)</span> poinformował KOWR, że nie zaistniały przesłanki faktyczne oraz prawne do zapłaty kwoty 30 000 000 zł objętej przedmiotowym wezwaniem do zapłaty (pismo z 2.11.2021 – k. 541).</p> <p>Przed Sądem Rejonowym w Białymstoku VIII Wydział Gospodarczy toczy się postępowanie upadłościowe dotyczące <span class="anon-block"> SM (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> pod sygn. VIII GUp 98/21 (VIII GU 531/20). Postanowieniem z dnia 8 marca 2021 roku w sprawie o sygn. VIII GU 531/20 ww. sąd ogłosił upadłość <span class="anon-block"> SM (...)</span>. Kolejno postanowieniem z dnia 19 marca 2021 roku w sprawie o sygn. VIII GUp 98/21 ww. sąd zobowiązał wierzycieli do wpłacenia zaliczki na koszty postępowania upadłościowego w kwocie 900 000 zł. Zaliczka została opłacona przez wierzycieli:</p> <p> <span class="anon-block"> - (...)</span> w kwocie 362 070 zł,</p> <p>- Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – 369 360 zł,</p> <p>- KOWR – w kwocie 168 570 zł (postanowienie z 8.03.2021 – k. 547; zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości – k. 545).</p> <p>KOWR dokonał zgłoszenia wierzytelności z tytułu udzielonej gwarancji spłaty kredytu:</p> <p>- 30 000 000 zł – kwota główna z tytułu gwarancji,</p> <p>- 203 835,62 zł – kwota główna z tytułu prowizji od udzielonej gwarancji,</p> <p>- 2 118 240,50 zł – odsetki ustawowe za opóźnienie od powyższych zobowiązań naliczone na dzień 7 marca 2021 roku (zgłoszenie wierzytelności – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 571-580v.; potwierdzenia nadania przesyłek do syndyka – k. 581).</p> <p>Na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym została uwzględniona wierzytelność KOWR w wysokości 32 322 076,12 zł (ogłoszenie w MSiG 143/2021 – k. 583).</p> <p>W ramach postępowania upadłościowego, w wyniku wykonania planów podziału, syndyk masy upadłości <span class="anon-block"> SM (...)</span> w upadłości dokonał wpłat na rzecz KOWR w dniach:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p>17 lutego 2023 roku kwoty 2 829,04 zł,</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>11 kwietnia 2023 roku kwoty 6 461 219,43 zł (potwierdzenia przelewów – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 840-841).</p> </dd> </dl> <p>Maksymalna kwota, jaką może ostatecznie wyegzekwować KOWR w postępowaniu upadłościowym to ok. 7-8 mln zł (zeznania świadka <span class="anon-block">J. G.</span> – protokół <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kk</a>. 940-940v.).</p> <p>Sąd dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci przede wszystkim powołanych dowodów z dokumentów (kopii). Dowody te nie budziły wątpliwości Sądu co do swej wiarygodności oraz autentyczności i stanowiły wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Zeznania wymienionych świadków stanowiły cenne uzupełnienie stanu faktycznego wynikającego z dokumentów. Jednocześnie Sąd nie uwzględnił pozostałych, niewymienionych dokumentów, m.in. dotyczących przebiegu postępowania upadłościowego <span class="anon-block"> SM (...)</span> z uwagi na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> Sąd pominął dowód z opinii biegłego, uznając go za niepotrzebny i zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania, a to z uwagi na rozstrzygnięcie, o którym mowa jest w dalszej części uzasadnienia. Sąd ostatecznie pominął też zeznania świadka <span class="anon-block">P. M.</span> (świadek nie pamiętał okoliczności zawierania przedmiotowej umowy gwarancji) oraz świadka <span class="anon-block">P. S.</span> (świadek nie miał wiedzy na ten temat, gdyż nie pracował wówczas w KOWR), jako że ich zeznania nie wniosły zbyt wiele do sprawy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Pismem z dnia 20 maja 2023 roku powód oświadczył, iż ogranicza żądanie zapłaty do kwoty 23 739 787,15 zł i zmodyfikował roszczenie odsetkowe. Tym samym należało uznać, że dokonał on cofnięcia pozwu bez zrzeczenia się roszczenia w zakresie żądania kwoty 6 260 212,85 zł, co zresztą potwierdził na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 roku (protokół – k. 940v.). Dokonał tego jeszcze przed rozpoczęciem rozprawy, a zatem w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203§1 k.p.c.</a> brak zgody pozwanego był w tej sytuacji bez znaczenia. W konsekwencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355)">art. 355</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203§1 k.p.c.</a> należało orzec jak w punkcie I sentencji wyroku.</p> <p>W pozostałym zakresie powództwo główne oraz powództwo ewentualne podlegało oddaleniu. Żądanie pieniężne nie mogło podlegać uwzględnieniu, a to z uwagi na brak adekwatnego związku przyczynowego między szkodą pieniężną, a zdarzeniem, które – zdaniem powoda – ją powodowało, Powód próbował bowiem wywodzić, że już na etapie zawierania umowy kredytu między <span class="anon-block"> SM (...)</span> a <span class="anon-block"> (...)</span> (a precyzyjniej rzecz ujmując – podejmowania decyzji o nowym finansowaniu, przydzieleniu nowego kredytu w ramach zawartej już wcześniej <span class="anon-block">umowy nr (...)</span> z dnia 29 września 2018 roku), tj. na etapie badania zdolności kredytowej kredytobiorcy, <span class="anon-block"> (...)</span> powinien był odmówić udzielenia kredytu, zaś z uwagi na – zdaniem powoda, co zostało też poparte treścią Protokołu z inspekcji problemowej <span class="anon-block"> (...)</span> wadliwe, niezgodne ze stanem faktycznym ustalenia, <span class="anon-block"> (...)</span> ostatecznie stwierdził, że <span class="anon-block"> SM (...)</span> tą zdolność kredytową posiada i udzielił kredytu, którego spłatę zagwarantował powód w ramach umowy gwarancji. W ocenie powoda <span class="anon-block"> (...)</span> naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 70)">art. 70 prawa bankowego</a> i z tego tytułu wywodzi zdarzenie szkodzące, z którego wywodzi swoje żądanie. Nie jest to stanowisko właściwe.</p> <p>Jak wiadomo, w literaturze głoszone są poglądy zarówno wskazujące na konieczność jednoczesnego spełnienia obu warunków określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 70;art. 70 pkt. 1;art. 70 pkt. 2)">art. 70 pkt 1 i 2 prawa bankowego</a>, jak i zwracających uwagę, że tak sformułowany zapis ww. przepisu wskazuje na „możliwość stosowania przez banki różnych kryteriów, względnie swobodnej oceny sytuacji podmiotów ubiegających się o kredyty, a nieposiadających zdolności kredytowej” (np. opinia prawna prof. zw. dr hab. <span class="anon-block">A. C.</span> z 24.08.2020 – k. 780v.). Sąd podziela ten drugi pogląd. Ocena zdolności kredytowej pozostaje wewnętrzną, suwerenną decyzją banku, zaś sam brak zdolności kredytowej nie oznacza jeszcze automatycznego wyłączenia możliwości przyznania przez bank kredytu, z uwagi na przewidziany w omawianym przepisie wyjątek od wymogu posiadania takiej zdolności. Przyznawanie kredytu w takiej sytuacji jest praktyką powszechną, choć warunkowaną od spełnienia kryteriów określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 70;art. 70 ust. 2)">art. 70 ust. 2 prawa bankowego</a>:</p> <p>1)  ustanowienia szczególnego sposobu zabezpieczenia spłaty kredytu;</p> <p>2)  przedstawienia niezależnie od zabezpieczenia spłaty kredytu programu naprawy gospodarki podmiotu, którego realizacja zapewni - według oceny banku - uzyskanie zdolności kredytowej w określonym czasie, przy czym programem naprawy gospodarki podmiotu, o którym mowa powyżej, może być w szczególności układ przyjęty w ramach postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego zgodnie z ustawą z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2309, z 2023 r. poz. 1723 i 1860 oraz z 2024 r. poz. 1222).</p> <p>Sąd przychyla się w tym miejscu do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z 18 czerwca 1997 roku (II CKN 207/97, Pr.Bankowe 1998, nr 1, poz. 57), jak również w glosie prof. M. Bączyka do tego wyroku (M. Bączyk, Glosa do wyroku SN z dnia 18 czerwca 1997 r., II CKN 207/97, Pr.Bankowe 1998, nr 2, s. 39), zgodnie z którym z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 70)">art. 70 prawa bankowego</a> nie sposób w ogóle wyprowadzić obowiązku banku obejmującego badanie zdolności kredytowej kredytobiorcy i tym bardziej konstruować go wobec zabezpieczycieli (w stanie faktycznym, nad którym pochylał się SN, zabezpieczycielem był poręczyciel, zatem analogicznie można to odnieść do powoda - gwaranta). Badanie zdolności kredytowej kredytobiorcy, kryteria, metoda i aspekt czasowy takiego badania (przed lub po zawarciu umowy kredytowej) jest suwerennym uprawnieniem instytucji kredytowej i owszem, udzielenie kredytu osobie, która nie ma zdolności kredytowej, rodzi konsekwencje publicznoprawne, ale jedynie w postaci możliwości zastosowania sankcji przez KNF, w ramach sprawowanego przez nią nadzoru. Z pewnością nie rodzi takich konsekwencji wobec osoby trzeciej, zabezpieczyciela.</p> <p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, decyzja <span class="anon-block"> (...)</span> w przedmiocie zdolności kredytowej <span class="anon-block"> SM (...)</span>, a w konsekwencji przyznania jej kredytu, nie rodzi żadnych skutków prawnych wobec gwaranta, który udzielił gwarancji spłaty kredytu i – co należy podkreślić – udzielił jej „bezwarunkowo i nieodwołalnie, niezależnie od ważności i skutków prawnych umowy kredytu”. KOWR podjął suwerenną decyzję o udzieleniu przedmiotowej gwarancji Spółdzielni, celem jej wsparcia, poprawy jej sytuacji finansowej, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1154) oraz ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 817), natomiast <span class="anon-block"> (...)</span> podjął suwerenną decyzję o przyznaniu kredytu, mimo – jak później wykazała kontrola UKNF – braku zdolności kredytowej. Co należy jednak podkreślić, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 70;art. 70 ust. 2)">art. 70 ust. 2 prawa bankowego</a> dopuszcza możliwość udzielenia kredytu pomimo braku takiej zdolności. Z takiej też możliwości skorzystał pozwany, zaś warunkiem udzielenia kredytu – w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 70;art. 70 ust. 2;art. 70 ust. 2 pkt. 1)">art. 70 ust. 2 pkt 1 prawa bankowego</a> – było udzielenie zabezpieczenia, w tym przypadku gwarancji udzielonej przez powoda. Nie jest zatem zgodne z zasadami logicznego rozumowania, by powód wywodził jakiekolwiek uprawnienie z uwagi na brak zdolności kredytowej, skoro to właśnie z uwagi na brak tej zdolności (czy „na wypadek” jej braku) powód tej gwarancji udzielił. Niestety sytuacja finansowa Spółdzielni nie uległa poprawie, a wręcz się pogorszyła, było prowadzone postępowanie likwidacyjne, został złożony wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego, a ostatecznie – na moment wyrokowania – jest prowadzone postępowanie upadłościowe. Z tytułu przedmiotowej umowy gwarancji <span class="anon-block"> SM (...)</span> jest dłużnikiem KOWR, co zostało stwierdzone na mocy listy wierzytelności. Oczywistym jest, że KOWR doznał szkody majątkowej, jednak na podstawie badanego w niniejszej sprawie stanu faktycznego i prawnego może on dochodzić zapłaty jedynie od <span class="anon-block"> SM (...)</span> (w tym przypadku w ramach postępowania upadłościowego), zaś dochodzenie zapłaty od <span class="anon-block"> (...)</span> jest już działaniem zbyt daleko idącym. W konsekwencji brak jest związku przyczynowego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a>, co skutkuje oddaleniem powództwa w zakresie roszczenia pieniężnego.</p> <p>Żądanie ustalenia w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> nie mogło podlegać uwzględnieniu. KOWR dobrowolnie dokonał przelewu na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> kwoty 30 000 000 zł, zgodnie z zapisami umowy kredytu oraz umowy gwarancji, w związku z czym trudno dopatrywać się jakiegokolwiek interesu prawnego w tak sformułowanym żądaniu, jak w piśmie z dnia 17 października 2023 roku. Po raz kolejny należy podkreślić, co też jest wynikiem logicznej wykładni zapisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 70)">art. 70 prawa bankowego</a> i zostało wyrażone w piśmiennictwie, że udzielenie kredytu pomimo braku zdolności kredytowej kredytobiorcy (przy braku sprawdzenia stosownych okoliczności przez bank, lub po przeprowadzeniu stosownej analizy, która mimo wszystko dała wynik negatywny) nie powoduje nieważności umowy kredytu i nie może rodzić jakiegokolwiek uprawnienia po stronie osoby trzeciej wobec kredytodawcy. Nie sposób jednocześnie wywieźć jakiejkolwiek zasady współżycia społecznego, która w przedstawionym stanie faktycznym miałaby zostać naruszona, zresztą żadnej takiej konkretnej zasady powód nie wskazał. Fakt, iż <span class="anon-block"> SM (...)</span> nie realizował swojego zobowiązania kredytowego, nie może rodzić jakiegokolwiek zobowiązania Banku wobec powoda jako gwaranta. Samo przyznanie kredytu przez <span class="anon-block"> (...)</span> nie dawało przecież powodowi żadnej gwarancji, że następnie kredytobiorca kredyt ten spłaci. Słusznie także zauważył pozwany, że żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość nie znajduje oparcia w żadnej podstawie prawnej. Tym samym również i powództwo ewentualne podlegało w całości oddaleniu jako bezzasadne.</p> <p>W konsekwencji, na podstawie ww. rozważań, należało orzec jak w punktach I-II sentencji wyroku.</p> <p>W przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98§1, §1<sup> <!-- -->1</sup> i §3 k.p.c.</a>, zgodnie z wynikiem sprawy. Na koszty procesu poniesione przez pozwanego, który wygrał sprawę w całości, składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 25 000 zł (na podstawie §2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Łączną kwotę 25 017 zł zasądzono w punkcie III sentencji wyroku.</p> </div>