II GZ 437/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 610/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niezastosowanie się do zakazów związanych ze zwalczaniem COVID-19 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 610/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.dalej:.p.p.s.a.) odrzucił skargę M. M. na decyzję Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 30 marca 2022 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii oraz wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia – w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W wykonaniu zarządzenia sporządzono wezwanie z dnia 21 kwietnia 2022 r. które zostało przesłane na wskazany adres pełnomocnika skarżącej i doręczone tam w dniu 25 kwietnia 2022 r., mimo tego braki formalne skargi nie zostały usunięte w zakreślonym terminie i w związku z tym skargę odrzucił. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości i wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, w sytuacji, gdy Skarżącemu nie doręczono wezwania do uzupełnienia braków formalnych, a to z uwagi na fakt, że Skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2022 roku doręczono jedynie odpis odpowiedzi na skargę, a pismo przewodnie nie zawiera wezwania do uzupełnienia jakichkolwiek braków formalnych, w szczególności wskazanych w uzasadnieniu Postanowienia, a tym samym błędne uznanie, że termin do wniesienia braków formalnych upłynął w sytuacji gdy nie rozpoczął on biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Twierdzi, bowiem, że nie otrzymała w korespondencji z WSA w Warszawie – żądania do nadesłania uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz nadesłania pełnomocnictwa procesowego. W kopercie znajdował się jedynie odpis odpowiedzi na skargę. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że WSA w Warszawie stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki przyjmując, że zawierała ona oprócz odpisu odpowiedzi na skargę również wezwanie do podania wartości przedmiotu sporu. Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takiego dokumentu z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady – brak jest więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (postanowienie NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17). Jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Skarżąca twierdzi jednak, że w doręczonej kopercie nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podania wartości przedmiotu zaskarżenia oraz nadesłania pełnomocnictwa procesowego W korespondencji z Sądu I instancji znajdował się jedynie odpis odpowiedzi na skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącej zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Warszawie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków formalnych w postaci podania wartości przedmiotu zaskarżenia. W sprawie nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie Sądu I instancji umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości, co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1388/15). W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1150/09). W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku zawartego w zażaleniu w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (por. uchwałę NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07