II SA/Wa 639/20
Administrative courts2020-12-14
Case number
II SA/Wa 639/20
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Judgment date
2020-12-14
Type
Wyrok WSA w Warszawie
Judges
Agnieszka Góra-BłaszczykowskaAndrzej WieczorekIzabela Głowacka-Klimas
Ruling
Oddalono skargę
Judgment text
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra–Błaszczykowska, Sędzia WSA Izabela Głowacka–Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w W. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego oddala skargę
UZASADNIENIE
Prezes Agencji Mienia Wojskowego w W. (dalej Prezes Agencji/organ) decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...]
po rozpatrzeniu odwołania pana K. C. (dalej wnioskodawca/skarżący) od decyzji Dyrektora Oddziału R. Agencji Mienia W. w G.(dalej Dyrektor/organ I instancji), z dnia [...] października 2019 r. nr [...] (Decyzja z dnia [...] października 2019 r.) o odmowie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Dyrektor ustalił, że skarżący jest żołnierzem w służbie kontraktowej, pełniącym zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu. Skarżący w dniu [...] sierpnia 2019 r. wystąpił z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. W toku rozpoznawania wniosku Dyrektor stwierdził, że skarżący, w okresie od [...]października 2007 r. do [...] lipca 2017 r. był funkcjonariuszem Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w G. i na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
nr [...] Komendanta M. P. Straży Pożarnej
w G. otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu w kwocie 8 940,00 złotych. Z uwagi na zwolnienie ze służby przed upływem 10 lat od dnia jej rozpoczęcia skarżący został zobowiązany do zwrotu pomocy finansowej w kwocie 894 złotych, co wynika z decyzji nr [...] Komendanta M. P.Straży Pożarnej w G. z dnia [...] lipca 2017 r.
Dyrektor decyzją z dnia [...] października 2019 r. odmówił skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego, wskazując, że jego sytuacja nie spełnia negatywnych przesłanek wymienionych w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2356 ze zm. dalej ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych). Wskazał, że zarówno ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1499 z późn. zm.), jak i ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w podobny sposób traktuje uzyskanie pomocy finansowej, wypłatę ekwiwalentu, jak i odprawę mieszkaniową. Wskazał, że są to świadczenia jednorazowe, będące realizacją prawa do zakwaterowania. Podniósł, że również inne ustawy o służbach mundurowych powyższy problem funkcjonariuszy regulują w sposób analogiczny do rozwiązań wskazanych w art. 21 ust 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Podniósł, że
art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych konstruuje generalną zasadę, iż skorzystanie z prawa do zakwaterowania przez żołnierza, który w trakcie służby lub po jej zakończeniu otrzymał pomoc finansową ze środków Skarbu Państwa jako ekwiwalentną formę realizacji uprawnień mieszkaniowych wyklucza ponownie skorzystanie z realizacji prawa do zakwaterowania. Jego zdaniem zasada ta dotyczy wszelkiej pomocy finansowej (i rzeczowej) otrzymywanej ze środków Skarbu Państwa, zarówno przed podjęciem służby wojskowej przez żołnierza,
jak i w jej trakcie.
Wskazał, że wnioskodawca - obecnie żołnierz w służbie kontraktowej - skorzystał z prawa do zakwaterowania i swoje uprawnienia w tym zakresie już zrealizował i skonsumował, bowiem jako funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Podkreślił, że częściowy zwrot otrzymanej kwoty pomocy finansowej dokonany przez wnioskodawcę na podstawie decyzji Komendanta M. P. Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nie ma wypływu na rozstrzygnięcie w sprawie.
Zdaniem organu I instancji potrzeby mieszkaniowe wnioskodawcy zostały zaspokojone finansowo ze środków Skarbu Państwa w formie uzyskania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. W związku z tym, nie ma on podstaw do otrzymania ponownie pomocy ze środków publicznych zarówno w formie rzeczowej (przydział kwatery), jak i finansowej (w tym przypadku wypłaty świadczenia mieszkaniowego). Podkreślił, że odmienne stanowisko organu prowadzi do nieuzasadnionego uprzywilejowania sytuacji prawnej żołnierza, który wcześniej otrzymał pomoc na zabezpieczenie swoich potrzeb mieszkaniowych ze środków publicznych w innych służbach. Wskazał na jednolite w podobnych sprawach orzecznictwo, które akcentując charakter pomocy finansowej udzielonej z budżetu państwa, jak i potrzebę realizacji zasady sprawiedliwości społecznej - przyjmuje, że w przypadku zbiegu uprawnień funkcjonariuszy, czy żołnierzy pomoc finansowa przysługuje tylko raz. Wskazał, że pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i przywołał m.in. w wyrok z dnia 27 listopada 2018, sygn. I OSK 1418/18, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. II SA/Wa 1810/16.
Wobec powyższego orzekł jak w zaskarżonym orzeczeniu.
Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wywiódł od niego odwołanie.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. Prezes Agencji powołując się na art. 21 ustawy o zakwaterowaniu wskazał, że bezspornym jest, że skarżący przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej był funkcjonariuszem Komendy M. Państwowej Straży P. w G. i na podstawie decyzji z dnia
[...] sierpnia 2011 r. nr [...] Komendanta M. P. Straży Pożarnej w G. otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu. Zdaniem Prezesa Agencji istota sprawy, w tak ustalonym stanie faktycznym, sprowadza się
w praktyce do wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 ust. 1-3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Przepis ten zawiera zakaz realizacji prawa do zakwaterowania, w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, gdy żołnierz zawodowy otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.). Ustawa ta określała, że pomoc finansowa przysługiwała żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową jako służbę stałą i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy finansowej miało na celu pomoc
w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było, obok przydziału kwatery stałej, trwałą realizacją prawa do zakwaterowania.
Prezes Agencji w uzasadnieniu decyzji podzielił zapatrywanie Dyrektora, co do tego, że osoba, która "zrealizowała" już prawo do lokalu mieszkalnego przy pomocy Państwa (w rozpatrywanym przypadku jako funkcjonariusz Komendy M. P. Straży Pożarnej w G.) nie może ponownie, po wstąpieniu do innej formacji (np. Sił Zbrojnych) ubiegać się o realizację tego prawa. Ustawy pragmatyczne traktują pełnienie służby przez funkcjonariuszy i żołnierzy zawodowych jako równorzędne i gwarantują osobom zmieniającym rodzaj wykonywanej służby ciągłość należnych uprawnień.
Organ dodał, że uprawnienia dedykowane funkcjonariuszom i żołnierzom zawodowym oparte są na wspólnych założeniach systemowych, ich charakter jest zbliżony ze względu na cel jakiemu służą, tj. umożliwiają zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, zapewniając tym samym należyte wykonywanie obowiązków służbowych z zakresu obrony bezpieczeństwa i porządku publicznego kraju. Dlatego też odmienne traktowanie pomocy finansowej określonej w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu i łączenie jej tylko ze świadczeniem, wypłacanym żołnierzowi zawodowemu, doprowadziłoby do sytuacji, w której funkcjonariusz zmieniający formację służb mundurowych, dwukrotnie otrzymywałby wsparcie Państwa na ten sam cel, jakim jest zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych, a zatem byłby w pozycji uprzywilejowanej w stosunku nie tylko do innych żołnierzy zawodowych, ale także innych funkcjonariuszy, co stoi w sprzeczności z zasadami równości wobec prawa
i sprawiedliwości społecznej, o których mowa w art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
W ocenie organu skoro w rozpatrywanej sprawie droga służbowa skarżącego rozpoczęła się jako funkcjonariusza Straży Pożarnej (gdzie też otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego) i jest kontynuowana w Siłach Zbrojnych RP, to okoliczności te mają wpływ na ustalenie prawa do zakwaterowania.
Podniósł, że zgodnie z art. 21 ust. 4 w zw. art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy
o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych przydział lokalu nie może nastąpić gdy żołnierz zawodowy otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992r. Nr 5, poz. 19 ze zm.). Ustawa określała, że pomoc finansowa przysługiwała żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową jako służbę stałą i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było obok przydziału kwatery stałej trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Określenie ww. cezury do 31 grudnia 1995 r. wynikało z faktu, że od 1 stycznia 1996 r. wprowadzono ustawę o zakwaterowaniu i zastąpiono pomoc finansową - ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery. Przy kolejnej nowelizacji w 2004 r. ustawy o zakwaterowaniu, zrezygnowano z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Wówczas wprowadzono kolejną formę finansowego zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych, przysługującą żołnierzowi po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej - odprawę mieszkaniową.
Zdaniem Prezesa Agencji w realiach niniejszej sprawy oznacza to, że ponieważ prawo skarżącego do lokalu mieszkalnego zostało docelowo zrealizowane przy udziale pomocy Państwa, ponowne ubieganie się o realizację takiego prawa
z racji wstąpienia do zawodowej służby wojskowej nie jest uprawnione.
Zważywszy na powyższe Prezes Agencji uznał, że w sprawie istnieje podstawa do zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu z zastosowaniem wskazanej wykładni celowościowej, historycznej i systemowej, polegającego na tym, że skarżący nie może otrzymać ponownego wsparcia ze Skarbu Państwa, na ten sam cel. Z tego powodu zdaniem organu ograniczenie się tylko do literalnego zastosowania ww. przepisu, o co faktycznie wnosi strona, powodowałoby zaprzeczenie celu ww. norm prawnych.
Organ podkreślił, że skarżący skorzystał już z przysługujących mu uprawnień formie wypłaty pomocy finansowej. Jego zdaniem świadczenie to należy uznać za świadczenie równorzędne świadczeniu, o jakim mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy
o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, co powoduje, że ponowna realizacja prawa do zakwaterowania byłaby nadużyciem pomocy - ze środków budżetu Państwa - na ten sam cel. Wypłata pomocy finansowej przyznanej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oznacza bowiem, że funkcjonariusz ten traktowany jest jako osoba, której potrzeby zostały docelowo zaspokojone, co wyklucza ponowne skorzystanie z realizacji prawa do zakwaterowania.
Prezes Agencji przyjął, że kategoryczny sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji ww. przepisów pozwala na wniosek, że tak wyjątkowe prawo, jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza (rodziny żołnierza) można wykorzystać tylko jeden raz. Wskazał, że zamierzeniem ustawodawcy w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych było wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne. W związku z tym
w pełni podtrzymał stanowisko Dyrektora i wskazał, że prezentowane przez organy stanowisko znajduje potwierdzenie w jednolitym orzecznictwie zarówno WSA,
jak i NSA.
Skargę na powyższe orzeczenie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów:
I. postępowania, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 6 Kpa., poprzez jego niezastosowanie i podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o domniemaną podstawę prawną, co narusza zasadę praworządności;
II. prawa materialnego, tj.: art. 24 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 6 ustawy
o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, przez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji,
w której ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie skonstruowanej normy prawnej, tj. że organ pomimo tego, że powołany przepis jest jasny i precyzyjny, zawiera jasne kryteria przyznania prawa, oraz zawiera zamknięty katalog i stanowi enumeratywne wyliczenie przesłanek na podstawie których organ może odmówić przyznania prawa do zakwaterowania - odmawia tego prawa, powołując się na pozaustawowe przesłanki, uzasadniając argumentami, które mogą de lege ferenda stanowić projekt założeń do nowelizacji ustawy, nie zaś uzasadniać odmowę prawa w obowiązującym stanie prawnym.
Zdaniem skarżącego ustalony w sprawie bezsporny stan faktyczny sprowadza się do tego, że został on powołany do zawodowej służby wojskowej i wyznaczony
na stanowisko służbowe w [...]. Złożył wniosek o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a właściwe organy państwowe odmówiły mu tego ustawowego prawa, ponieważ wcześniej służył w Państwowej Straży Pożarnej i tam otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego na podstawie innej ustawy.
Wskazał, że zarówno organ I instancji jak i II instancji, pomimo tego że przywołany wyżej przepis art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, przepis prawa rangi ustawy jest jasny i precyzyjny, zawiera jasne kryteria przyznania prawa, oraz zamknięty katalog stanowi enumeratywne wyliczenie przesłanek na podstawie których organ może odmówić przyznania prawa od zakwaterowania - odmawia tego prawa. Wskazał, że organy powołują się na pozaustawowe przesłanki uzasadniając swoje stanowisko argumentami, które mogą de lege ferenda stanowić projekt założeń do nowelizacji ustawy. W opinii skarżącego Prezes Agencji i organ I instancji orzekając w tej sprawie postanowili zastąpić ustawodawcę.
W związku z powyższym wnosił o uchylenie decyzji Prezesa Agencji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora o odmowie przydziału świadczenia mieszkaniowego w trybie art. 24 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto wnosił o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] października 2019 r.
nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby
w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo to, jak stanowi art. 21 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania:
1. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby,
2. przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej,
3. wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Treść art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego). Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);
5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji. Wskazany ustęp 10 stanowi, że prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6.
Bezspornym jest, że skarżący przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej był funkcjonariuszem pożarnictwa Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej i otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego. Istota sprawy, w tak ustalonym stanie faktycznym, sprowadza się w praktyce do wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.
Z przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych wynika, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania jeśli otrzymał on pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił. Przepis ten wskazuje, że żołnierz traci prawo do zakwaterowania, gdy otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych
(Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.). Ustawa ta określała, że pomoc finansowa przysługiwała żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową jako służbę stałą
i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy finansowej miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny.
Skarżący przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej był funkcjonariuszem i otrzymał pomoc finansową od Skarbu Państwa przy nabyciu lokalu mieszkalnego. Z tego też powodu, w ocenie Sądu, za prawidłową uznać należy dokonaną przez organy obu instancji wykładnię systemową i celowościową przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Sytuacja związana z koniecznością zwrotu część tej pomocy nie wpływa w ocenie Sądu na fakt jej otrzymania. Trafnie Prezes Agencji wyjaśnił, że pomoc finansowa przysługująca żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową, jako służbę stałą była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Analogicznie było w przypadku funkcjonariuszy pożarnictwa. Przyznanie pomocy miało na celu pomoc
w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy i ich rodziny.
W ocenie Sądu zasadne jest twierdzenie, że określenie w przepisie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych cezury "do 31 grudnia 1995 r." wynikało z tego, że doszło do zmiany od 1 stycznia 1996 r. tej ustawy przez zastąpienie pomocy finansowej ekwiwalentem pieniężnym za rezygnację z kwatery. Przy kolejnej nowelizacji ww. ustawy - w 2004 r. zrezygnowano z wypłaty ekwiwalentu na rzecz odprawy mieszkaniowej, która przysługiwała żołnierzowi po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej.
Sąd zwraca również uwagę na kategoryczny sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu "nie przysługuje prawo do zakwaterowania", jak również na ogólne określenie przez ustawodawcę przesłanek negatywnych realizacji prawa do zakwaterowania.
Sąd, mając powyższe na względzie aprobuje wniosek organu płynący
z interpretacji ww. przepisów, a także art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu
w sposób systemowy i celowościowy, że w okolicznościach faktycznych sprawy skorzystanie już przez żołnierza w służbie kontraktowej, pełniącego zawodową służbę wojskową z pomocy Skarbu Państwa w zakresie realizacji potrzeb mieszkaniowych, powoduje niemożliwość pozytywnego rozpatrzenia kolejnego wniosku tej osoby, która stała się żołnierzem kontraktowym, o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Ww. przepis znajdzie zastosowanie, gdy Skarb Państwa udzielił już raz pomocy finansowej, która przyczyniła się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych konkretnej osoby, bez względu na to, jaki mundur przywdziała
w związku z wykonywaniem służby na rzecz Państwa po udzieleniu ww. pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 listopada 2018 r. sygn. Akt
I OSK 1418/18 stwierdził, że "nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że
z ustawy o zakwaterowaniu nie wynika zakaz korzystania z pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych przez Państwo więcej niż raz w życiu. Owszem taki zakaz nie jest wyrażony wprost, tym niemniej wynika on z sensu przepisów obowiązujących wcześniej i obecnie.(...) Jak słusznie argumentuje organ, zaakceptowanie poglądu skarżącego byłoby równoznaczne z uznaniem, że każdy podmiot, w tym również ten który skorzystał z pomocy państwa z racji pełnienia służby w innej niż siły zbrojne formacji mundurowej, będzie mógł, w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej – kolejny raz otrzymać pomoc Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Taka interpretacja przepisów art. 21 ust. 6 ustawy stoi
w sprzeczności z ich treścią oraz funkcją jaka miały pełnić, czyli wykluczenia możliwości parokrotnego korzystania z pomocy Państwa (...)". Z ww. orzeczenia NSA wynika bowiem, że wykładnia funkcjonalna art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu wyklucza parokrotne korzystanie z pomocy Państwa przez podmiot, który skorzystał z pomocy państwa z racji pełnienia służby w innej niż siły zbrojne formacji mundurowej. Prezes Agencji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się ponadto na wykładnie systemową i celowością ww. przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, wyjaśniając dlaczego należało wziąć je pod rozwagę.
Dla wyrażonej przez Sąd oceny nie może mieć znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych pozostaje w związku z aktualnie pełnioną służbą. Wobec tego bez znaczenia miałyby być zdarzenia, gdy skarżący służył w innej formacji mundurowej. Argumentacja taka pomija istotną okoliczność. Otóż pomoc na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, dla osób pełniących służbę w formacjach mundurowych, jest świadczona przez Państwo zasadniczo w dwóch formach: wsparcia przy uzyskaniu własnego lokalu albo pomocy przy korzystaniu z lokalu cudzego (zapewnienie lokalu z zasobów służb bądź dopłata to kosztów najmu). Istnieje więc alternatywa i skorzystanie z jednej formy pomocy – np. na nabycie własnego lokalu – zamyka możliwości uzyskania innej – np. przydziału lokalu (od reguły tej istnieją tylko pewne wyjątki - np. art. 21 ust. 10 ustawy o zakwaterowaniu). Ponieważ dane reguły są analogiczne w różnych służbach mundurowych zmiana rodzaju formacji nie może mieć wpływu na możliwość skorzystania z alternatywnych form pomocy, przewidzianej dla wszystkich funkcjonariuszy służb mundurowych.
W tym kontekście bez znaczenia jest, że określony funkcjonariusz (jak skarżący) – po przejściu do innej służby – nie może korzystać z należnej żołnierzom pomocy mieszkaniowej w formie przydział lokalu, co służyłoby zapewnieniu jego aktualnych potrzeb. Z pomocy takiej nie mogą korzystać także inni żołnierze, o ile uzyskali już wsparcie przy nabyciu lokalu mieszkalnego w trakcie pełnionej służby
w Siłach Zbrojnych. Dla takiej oceny nie może mieć znaczenia, że pomoc przewidywana dla żołnierzy i np. funkcjonariuszy w ramach poszczególnych form wsparcia nie jest identyczna. Musi to uwzględnić osoba decydująca się na zmianę rodzaju służby.
Reasumując, co do meritum sprawy – skoro organ administracji trafnie odkodował treść normatywną przepisu, zakreślającego negatywne przesłanki wypłaty świadczenia mieszkaniowego a jednocześnie istotne okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne – chybione są zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wskazanych w niej naruszeń poszczególnych przepisów postępowania należy uznać, że nie są one zasadne, ponieważ organ zgromadził w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy materiał dowodowy, prawidłowo dokonał też jego oceny nie naruszając przy tym ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w Kpa..
Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania – zaskarżony akt jest zgodny
z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.