I SAB/Wa 164/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 listopada 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta [...] na bezczynność Ministra Finansów w rozpoznaniu wniosku z [...] stycznia 2003 r. o wydanie decyzji w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości 1. zobowiązuje Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej do rozpoznania wniosku Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta [...] o wydanie decyzji deklaratoryjnej w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o którym mowa w pkt 1 wyroku, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej na rzecz Skarbu Państwa-Prezydenta Miasta [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z [...] marca 2020 r. Skarb Państwa-Prezydent [...] (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłość Ministra Finansów (obecnie Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej, dalej jako organ) w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] 3. W skardze podniesiono, że pismem z [...] września 2017 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego, zaś przy piśmie z [...] grudnia 2017 r. wskazał, że planowany termin zakończenia postępowania to [...] grudnia 2017 r. Pomimo tego dotychczas organ nie wydał decyzji w sprawie. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zobowiązanie organu do wydania decyzji w zakreślonym przez Sąd terminie oraz stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że przekroczenie terminu na rozpatrzenie niniejszej sprawy wynika ze znacznego stopnia jej skomplikowania jak również z faktu, że dotyczy ona kwestii ważnej społecznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) zawiera normę, wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenia czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000). W ocenie Sądu niniejszą skargę należało zakwalifikować jako skargę na bezczynność organu, z uwagi na podniesione w niej zarzuty oraz tok postępowania przed organem. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że wyrokiem z 2 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1501/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Finansów z [...] sierpnia 2005 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z [...] lipca 2005 r. nr [...]. Wyrokiem z 19 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 121/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Na skutek powyższych wyroków organ zobowiązany był ponownie rozpoznać sprawę. Pierwsze czynności w celu ponownego rozpatrzenia sprawy zostały podjęte dopiero przy piśmie z [...] sierpnia 2017 r., a zatem po upływie ponad ośmiu lat od uprawomocnienia się wyroku uchylającego wydane dotychczas w sprawie decyzje. Uzasadnia to uznanie bezczynności organu we wskazanym okresie jako rażąco naruszającej prawo. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa zobowiązał Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji), na podstawie 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a ppsa oraz stwierdził, że Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Wyrok uwzględnia art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) i ustawy ją zmieniającej z 31 marca 2020 roku (Dz. U. poz. 568) oraz art. 68 ust. 6 w zw. z art. 46 pkt 20 i art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. zmieniającej ustawę o szczególnych rozwiązaniach (Dz.U. z 2020 poz. 875). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.