I SA/Wa 1262/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. G., M. G. i B. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE I SA/Wa 1262/20 Uzasadnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...]- po rozpatrzeniu odwołania P. G., M. H. i B. G. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] grudnia 2019 r., umarzającą wobec nich postępowanie w sprawie [...] dotyczącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. G. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej tj. w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...]. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] grudnia 1990 r. do Urzędu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek W. G. w sprawie uzyskania ekwiwalentu za majątek pozostawiony w [...]. Wniosek ten nie został rozstrzygnięty w ramach wówczas obowiązujących przepisów. Dnia [...] października 2005 r. weszła w życie ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097) określająca zasady realizacji prawa do rekompensaty za pozostawione "mienie zabużańskie", formy tej rekompensaty oraz tryb jej realizacji. Zgodnie z art. 27 tej ustawy postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia ustawy w życie, prowadzi się na podstawie jej przepisów. W. G. zmarł [...] marca 1993 r. i w jego miejsce wstąpili jego prawni następcy tj. P. G., W. i G. oraz M. G. Następnie [...] października 1998 r. zmarł M. G. i w jego miejsce wstąpili M. H. i B. G. P. G., M. H. i B. G. udzielili pełnomocnictwa adwokatowi M. D. do reprezentowania ich jako strony w postępowaniu o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez W. G. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, tj. w miejscowości [...]. Wnioskiem z [...] listopada 2016 r. pełnomocnik M. D. wystąpił do Wojewody [...] o zawieszenie postępowania z uwagi na podjęcie czasochłonnych czynności mających na celu zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego. Wojewoda [...] przychylił się do tego wniosku i postanowieniem z [...] listopada 2016 r. zawiesił na wniosek P. G., B. G. i M. H. postępowanie w sprawie dotyczącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. G. nieruchomości w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...]. W uzasadnieniu podniósł, że ze względu na fakt, iż wszystkie strony postępowania wystąpiły z wnioskiem o zawieszenie, jak również brak było podstaw by przypuszczać, aby został zagrożony interes społeczny - wniosek został uwzględniony i uznany za zasady. Jednocześnie pouczył strony o treści art. 98 § 2 k.p.a. - jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania strony nie zwrócą się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane tj. zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik stron otrzymał odpis tego postanowienia w dniu [...] grudnia 2016 r. (k 187 akt administracyjnych). Pismem z [...] grudnia 2019 roku pełnomocnik M. D. działając w imieniu P. G., B. G. i M. H. wystąpił do Wojewody [...] o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie. Po rozpoznaniu tego wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], umorzył postępowanie wobec P G., B. G. oraz M. H. w sprawie [...] dotyczącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. G. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej tj. w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...]. Uzasadniając swoją decyzję podniósł, że termin trzech lat wynikający z art. 98 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym, czyli nie podlega przywróceniu, bez względu na przyczynę uchybienia temu terminowi. Powyższe stanowisko wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 87/13 oraz w wyroku z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 534/13. Obszernej wykładni dotyczącej terminów administracyjnych dokonał również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 29 października 2012 roku, sygn. akt II GPS 3/12 - z której wynika, iż na gruncie procedur administracyjnych i sądowych, terminy wyznaczone uczestnikom postępowania mają charakter prekluzyjny, jeżeli uchybienie wyznaczonemu terminowi powoduje bezskuteczność czynności procesowej strony lub uczestnika. Oznacza to, że termin wynikający z art. 98 § 2 k.p.a. ma charakter materialnoprawny, a uchybienie temu terminowi powoduje, że stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Wobec powyższego, na podstawie art. 98 § 2 k.p.a., żądanie wszczęcia postępowania na wniosek M. D. pełnomocnika P. G., M. H. oraz B. G. Wojewoda [...] uznał za wycofane a niniejsze postępowanie w stosunku do tych stron uznał za bezprzedmiotowe i podlegające umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nie zgadzając się z treścią tej decyzji M. D. działając w imieniu P. G., B. G. oraz M. H. złożył odwołanie - wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: 1. art. 7 a ustawy k.p.a. w zw. z art. 98 § 2 k.p.a. polegające na odebraniu stronie uprawnienia do rozpoznania sprawy w skutek nierozstrzygnięcia przez organ na korzyść strony, występujących wątpliwości interpretacyjnych art. 98 § 2 k.p.a., 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu strony poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiach; 3. art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., 11 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz nienależytego informowania strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także poprzez nieudzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek oraz nienależyte czuwanie nad tym, aby skarżący nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa, 4. art. 9 k.p.a., a także art. 98 § 2 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych w takim zakresie, w jakim było to konieczne dla zapobieżenia szkodom wynikającym z nieznajomości prawa przez stronę, w szczególności zaniechanie poinformowania strony o zbliżającym się upływie terminu wynikającego z art. 98 § 2 k.p.a., 5. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przerzucenie ciężaru wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy na stronę i zaniechanie tego działania przez organ, bezpodstawną odmowę uznania wiarygodności dowodom znajdującym się w aktach sprawy oraz dokonanie dowolnych ustaleń, że strona cofnęła wniosek w sprawie w sytuacji, gdy z materiału dowodowego to nie wynika, 6. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Po rozpoznaniu odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] grudnia 2019 r.. W uzasadnieniu podniósł, że art. 98 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania, żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Wskazał, że utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, iż przyjmuje się wspólną zasadę dla terminu określonego w miesiącach i latach - uznając, że kończy się on z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Zaś data początkowa, od której zaczyna biec termin 3 lat musi być datą jednakową dla wszystkich stron postępowania, dlatego moment początkowy biegu tego terminu wyznacza data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania (ściślej: data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania na żądanie stron). Wobec tego w przedmiotowej sprawie początkiem biegu terminu jest dzień [...] listopada 2016 r. Następnie stwierdził, iż w postanowieniu z [...] listopada 2016 r. umarzającym postępowanie w sprawie, organ wojewódzki w treści uzasadnienia pouczył strony reprezentowane przez pełnomocnika o treści art. 98 § 2 k.p.a. - jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania strony nie zwrócą się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane tj. zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie w sprawie. Dodał, że organ nie ma obowiązku informowania o zbliżającym się upływie terminu do skutecznego podjęcia zawieszonego postępowania - co znajduje odzwierciedlenie w aktualnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Poza tym z istoty uregulowania dotyczącego zawieszenia postępowania na wniosek strony ewidentnie wynika, że również podjęcie zawieszonego postępowania pozostawione jest wyłącznie woli strony, zaś ustawodawca wprowadza tu jedynie ograniczenie czasowe. Dla skuteczności zwrócenia się o podjęcie zawieszonego postępowania niezbędne jest bowiem dokonanie tej czynności w terminie 3 lat. Termin ten ma charakter ustawowy i dotyczy czynności strony postępowania. Ma on charakter prekluzyjny, co powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie staje się bezskuteczna oraz nie jest również możliwe przywrócenie tego terminu i to niezależnie od przyczyn, które spowodowały, iż strona terminu nie dochowała. Zgodnie bowiem z wolą ustawodawcy, przekroczenie 3-letniego terminu powoduje uznanie żądania wszczęcia postępowania za wycofane. Powyższe stanowisko Jest utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu, o czym świadczy ugruntowane stanowisko doktryny i orzecznictwa (wyrok NSA z: 27 stycznia 2016 r., I OSK 1041/14; 6 kwietnia 2016 r., I OSK 1692/14; 25 maja 2016 r., I OSK 2004/14; 25 maja 2016 r., I OSK 2024/14; 11 lipca 2016 r., I OSK 2358/14), J. Jendrośka w: J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, W. Pr. 1989, s. 193, akapit 2 do art. 98; B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2016, s. 459; K. Wojciechowska w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2014, s. 393). Bez względu na okoliczności jest to termin o charakterze nieprzywracalnym, a zatem do wniosku o podjęcie postępowania zawieszonego na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. nie odnajdują zastosowania przesłanki zawarte w art. 58-60 k.p.a., dotyczące przywrócenia terminu procesowego. W art. 98 § 2 k.p.a. ustawodawca przewidział skutek uchybienia trzyletniemu terminowi w sposób rygorystyczny, skoro określił następstwo uchybienia tego terminu: "żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane" (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r., I OSK 2166/15). Podsumowując dotychczasowe rozważania Minister wskazał, że strona nie zwróciła się o podjęcie zawieszonego w dniu [...] listopada 2016 r. postępowania w terminie wskazanym w art. 98 § 2 k.p.a. Trzyletni termin na złożenie wniosku o podjęcie postępowania upłynął w dniu [...] listopada 2019 r. Podkreślił, że strona została prawidłowo pouczona w treści wydanego postanowienia zawieszającego, zarówno o terminie na podjęcie postępowania, jak i o skutkach zaniechania tej czynności. Zatem zarzuty wysunięte w odwołaniu pełnomocnika strony nie znajdują uzasadnienia w przedmiotowej sprawie. Dodał, iż powodem wydania przez organ wojewódzki decyzji o umorzeniu postępowania nie była ocena spełnienia wymogów formalnych wniosku, ani merytoryczna ocena przedstawionych dowodów. Decyzja tej treści wynika z przepisów prawa, które stanowią, iż wskutek braku złożenia wniosku o podjęcie postępowania zawieszonego na wniosek strony (po upływie trzyletniego terminu na złożenie takiego wniosku), żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Zatem organ I instancji nie mógł postąpić inaczej, jak po upływie trzyletniego terminu uznać wniosek strony za wycofany i wydać decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Ponadto w przedmiotowej sprawie strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - zaś istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością jakby działał na własna rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z 25 marca 2010 r., sygn. akt II OZ 254/10 stwierdził, że powierzając prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, tak w ramach prawa pomocy, jak i ustanowionego w sprawie z wyboru, strona winna liczyć się z tym, iż wszelkie jego działania, jak i zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy. Dodatkowo należy też wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, że strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, dotyczy to także negatywnych skutków uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli P. G., B. G. i M. H. reprezentowani przez adw. J. L. - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r. oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu strony poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiach, 2. art.7a k.p.a. w zw. z art. 98 § 2 k.p.a. polegające na odebraniu stronie uprawnienia do rozpoznania sprawy w skutek nierozstrzygnięcia przez organ na korzyść strony, występujących wątpliwości interpretacyjnych art. 98 § 2 k.p.a., 3. art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., 11 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej poprzez nienależyte informowanie strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także poprzez nieudzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek oraz nienależyte czuwanie nad tym, aby skarżący nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa, 4. art. 9 k.p.a., a także art. 98 § 2 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych w takim zakresie, w jakim było to konieczne dla zapobieżenia szkodom wynikającym z nieznajomości prawa przez stronę, w szczególności zaniechanie poinformowania strony o zbliżającym się upływie terminu wynikającego z art. 98 § 2 k.p.a., 5. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przerzucenie ciężaru wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy na stronę i zaniechanie tego działania przez organ, bezpodstawną odmowę uznania wiarygodności dowodom załączonym przez stronę do akt sprawy oraz dokonanie dowolnych ustaleń, że strona cofnęła wniosek w sprawie w sytuacji, gdy z materiału dowodowego to nie wynika, 6. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, 7. art. 105 §1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania w skutek bezpodstawnego uznania, że postępowanie w sprawie o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. G. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej stało się bezprzedmiotowe. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawili argumenty na poparcie swoich zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponownie wskazał, że strona - reprezentowana przez fachowego pełnomocnika - nie zwróciła się o podjęcie zawieszonego w dniu [....] listopada 2016 r. postępowania w terminie wskazanym w art. 98 § 2 k.p.a. - który upłynął w dniu [...] listopada 2019 r. Została ona prawidłowo pouczona zarówno o terminie na podjęcie postępowania, jak i o skutkach zaniechania tej czynności. Z tego względu za bezzasadne należy uznać obszernie omówione w uzasadnieniu skargi argumenty wskazujące, iż termin 3 letni do podjęcia zawieszonego postępowania należy liczyć od czasu upływu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie zawieszające postępowanie. Podkreślił też, iż organ I instancji nie mógł postąpić inaczej, jak po upływie trzyletniego terminu uznać wniosek za wycofany i wydać decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Dodatkowo przywołał brzmienie art. 102 k.p.a. - w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Wobec powyższego za bezzasadne uznał zarzuty niepodjęcia czynności w celu należytego wszechstronnego prowadzenia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lutego 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r., umarzającą wobec P. G., M. H. i B. G. postępowanie w sprawie dotyczącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. G. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentację organów orzekających w sprawie odnośnie tego, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie - jako bezprzedmiotowe - podlega umorzeniu. Bezspornym jest fakt, że ww. postępowanie zostało zawieszone - na wniosek pełnomocnika M. D. działającego w imieniu P. G., B. G. i M. H. - postanowieniem z [...] listopada 2016 r. Nie jest również kwestionowane, że w treści tego postanowienia Wojewoda zawarł informację, iż jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Organ dopełnił zatem obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego - jak wymaga tego przepis art. 9 k.p.a. Niezasadne są też zarzuty skargi, że strona przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania powinna być powiadomiona o powyższym i powinna mieć możność wypowiedzenia się. Zgodnie z art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia i zdrowia albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Skoro w postanowieniu o zawieszeniu postępowania zawarta była informacja o treści art. 98 § 2 k.p.a. - to organ nie miał obowiązku informowania, że zbliża się upływ 3-letniego terminu, o jakim mowa w tym art. Poza tym w postępowaniu administracyjnym strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien zdawać sobie sprawę z konsekwencji niezłożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i upływu 3 letniego terminu z art. 98 § 2 k.p.a. W sytuacji, gdy strona wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na podjęcie czasochłonnych czynności mających na celu zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego, a postępowanie zostało zgodnie z żądaniem strony zawieszone - to od woli strony zależało następnie, czy to postępowanie będzie się toczyło. W doktrynie wskazuje się, że oparcie fakultatywnego zawieszenia postępowania na zasadzie dyspozycyjności rozciąga się również na podjęcie zawieszonego postępowania, z tym jednak zastrzeżeniem, że w tym przypadku należy przyjąć pełną dyspozycyjność strony, która złożyła żądanie zawieszenia postępowania. Zatem w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa, o którym była prawidłowo pouczona i nie zażądała podjęcia postępowania - zasadnie organ przyjął, iż żądanie wszczęcia postępowania zostało wycofane. Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane [...] listopada 2016 r., zaś 3-letni termin od tego dnia upłynął w dniu [...] listopada 2019 r. Dlatego też wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania złożony [...] grudnia 2019 r. został złożony z uchybieniem 3-letniego terminu. W uzasadnieniu skargi strona podnosiła, że skoro postanowienie o zawieszeniu z [...] listopada 2016 r. zostało jej doręczone [...] grudnia 2016 r., a termin na wniesienie zażalenia na to postanowienie upłynął w dniu [...] grudnia 2016 r. - to od tej daty (termin uznania postanowienia z [...] listopada 2016 r. za ostateczne) należy liczyć początek biegu 3-letniego terminu, który upłynął [...] grudnia 2019 r. Pogląd ten nie zyskał aprobaty Sądu, gdyż jest sprzeczny z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwem sądowym. "Odstąpienie od formy decyzji narusza możliwości obrony interesu przez stronę, a nie można wykluczyć sytuacji, że organ administracji publicznej naruszy art. 98 § 2 k.p.a., np. przez wadliwe obliczenie trzyletniego terminu liczonego zamiast od daty zawieszenia postępowania, od daty złożenia żądania zawieszenia postępowania przez stronę. W takim zatem przypadku należy na podstawie art. 105 § 1 umorzyć postępowanie w formie decyzji" (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz C.H. Beck, 9 wydanie, s. 463). Prawidłowo zatem Wojewoda [...] stwierdził, iż zaszła podstawa do wydania decyzji umarzającej postępowanie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a. - w przypadku, gdy strona nie zwróciła się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia uważa się za wycofane - zasadnie organ zastosował przepis art. 105 § 1 k.p.a. Zgodzić się należy również z rozważaniami organu w zakresie charakteru terminu określonego w art. 98 § 2 k.p.a. Jest to termin prekluzyjny, który nie podlega przywróceniu. Jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie staje się bezskuteczna. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie rzetelnie i wnikliwie, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz prawidłowo uzasadniły swoje decyzje zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. - uzyskując całkowitą aprobatę Sądu. W toku postępowania nie naruszono przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku.