IV SA/Wr 432/04

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. M. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 432/04 odrzucającego odwołanie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 432/04 umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 31 października 1996 r., sygn. akt II SA/Wr 52/96 oddalającym skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: przywrócić termin do wniesienia zażalenia. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 432/04 odrzucił "odwołanie" skarżącej od postanowienia Sądu z dnia 18 października 2006 r. umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowienie Sądu z dnia 20 lutego 2007 r. zostało w dniu 12 marca 2007 r. doręczone pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu z urzędu – adw. E. W.. Z kolei pismem Sądu z dnia 3 kwietnia 2007 r. (k-163) postanowienie to zostało wysłane skarżącej, jednakże skarżąca go nie odebrała, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 5 i 13 kwietnia 2007 r. przesyłki listowej. Następnie Sąd, w związku z pismami skarżącej z dnia 2 i 4 maja 2007 r. zawierającymi wniosek o przedłużenie terminu i wniosek o przywrócenie terminu do zaskarżenia powyższego postanowienia, pismem z dnia 17 maja 2007 r. (k-168) przesłał jej ponownie odpis tego postanowienia wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia. Postanowienie to zostało odebrane osobiście przez skarżącą w dniu 26 maja 2007 r. (k-169) Skarżąca zaś pismem z dnia 2 czerwca 2007 r. (nadanym w urzędzie pocztowym tego samego dnia, k-190) wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 20 lutego 2007 r., które z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia zostało odrzucone postanowieniem Sądu z dnia 15 czerwca 2007 r. (k-195). Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 17 lipca 2007 r. Pismem z dnia 24 lipca 2007 r. (k-202) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu, sprecyzowanego w jej pismach z dni 2 i 4 maja 2007 r., z których treści wynika, że dotyczy on przywrócenia terminu do wniesienia (nazwanego przez skarżącą sprzeciwem) zażalenia od postanowienia Sądu z dnia 20 lutego 2007 r. odrzucającego odwołanie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 432/04 umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podała, że przewlekle choruje na nerki. W jej przypadku choroba ta jest trudna do wyleczenia. W okresie od 29 maja do 30 czerwca 2007 r. leczyła się z powodu choroby nerek, co potwierdziła zaświadczeniem lekarskim z dnia 12 czerwca 2007 r. W okresie od 12 lipca do 24 lipca 2007 r. stosowała z tego powodu kurację antybiotykową. W piśmie tym wniosła o przedłużenie terminu do nadesłania dodatkowych wyjaśnień. Dodatkowo podniosła, iż dnia 7 maja 2007 r. z powodu "napaści urzędników" przed północą na poczcie głównej nie mogła nadać przesyłek pocztowych. Następnie pismem Sądu z dnia 24 października 2007 r. (k-208) poinformowano skarżącą, iż z treści jej pism z dnia 9 czerwca 2006 r. nie wynika czy wypowiedziała pełnomocnictwo adwokatowi z urzędu E. W. i wyjaśniono jej, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa stanowi jednostronne oświadczenie woli mocodawcy skierowane do pełnomocnika i powinno być adresowane do pełnomocnika, a nie do Sądu. Ponadto wezwano skarżącą do udzielenia wyjaśnienia czy skierowała do adwokata z urzędu oświadczenie woli wypowiadające mu pełnomocnictwo i nadesłania dowodu kopii tego wypowiedzenia. Jednocześnie Sąd wskazał, iż skarżąca nie nadesłała dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przywrócenie terminu, co uniemożliwia Sądowi podjęcie decyzji w przedmiocie tego wniosku. W odpowiedzi na to pismo skarżąca pismem z dnia 6 listopada 2007 r. (k-210) wskazała, iż ponownie przekazuje kserokopie dwóch pism z dnia 9 czerwca 2006 r. (które poprzednio wysłała do Sądu) w celu przekazania ich adwokatowi z urzędu. Do pisma tego dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 31 października 2007 r. stwierdzające, iż w okresie od 31 października do 15 listopada 2007 r. była leczona z powodu infekcji dróg moczowych. Następnie Sąd pismem z dnia 16 listopada 2007 r. (k-218) ponownie zwrócił się do skarżącej o informację czy przekazała adwokatowi ustanowionemu z urzędu oświadczenie woli informujące go o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Ponownie też wyjaśniono skarżącej, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokatowi z urzędu powinno być skierowane do adwokata i wysłane na jego adres, a nadesłane przez nią pisma z dnia 9 czerwca 2006 r. i ich odpisy adresowane są wyłącznie do Sądu i nie wynika z nich, czy adwokat z urzędu otrzymał od skarżącej jakiekolwiek pismo informujące go o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W odpowiedzi na to pismo, skarżąca pismem z dnia 7 grudnia 2007 r. wskazała, że przekazuje kopię pisma opatrzonego tą samą datą, skierowanego do adwokata z urzędu, informującego go o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa w dniu 9 czerwca 2006 r. Skarżąca nadesłała także trzy pisma z dnia 8 grudnia 2007 r. W pismach tych ponownie wskazała, iż uchybienie terminu nastąpiło w związku z jej chorobą w czerwcu i listopadzie 2007 r. oraz oświadczyła, że przesyłką listową z dnia 7 grudnia 2007 r. Nr 1975899087 wysłała adwokatowi z urzędu pismo zawierające wypowiedzenie mu pełnomocnictwa. Ponadto zarzuciła, że Sąd nie informuje, iż nie przesyła adwokatowi z urzędu pisma strony wypowiadającego mu pełnomocnictwo. Dodała, że wypowiedziała pełnomocnictwo zgodnie z art. 42 kpa, z którego wynika, że mocodawca kieruje do Sądu wypowiedzenie pełnomocnictwa, natomiast Sąd przesyła je pełnomocnikowi. W sądach cywilnych ten sposób zawiadomienia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa jest akceptowany. Wskazała także, że w jej ocenie 9 czerwca 2006 r. dokonała wypowiedzenia pełnomocnictwa zgodnie z art. 42 § 1 kpa oraz, że nie wiedziała, iż powinna skierować do adwokata z urzędu oświadczenie woli wypowiadające pełnomocnictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej ppsa) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 tego przepisu). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 3). W niniejszej sprawie wniosek skarżącej o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wykazała ona, że jest osobą przewlekle chorą, wymagającą ciągłego leczenia infekcji, co w przypadku nasilenia dolegliwości znacznie utrudnia jej dokonanie czynności procesowych w terminie. Zły stan zdrowia skarżącej został potwierdzony wyżej wymienionymi zaświadczeniami lekarskimi. Dodatkowo należy stwierdzić, że skarżąca przedłożyła kopię duplikatu drugiego awizo z dnia 13 kwietnia 2007 r. przesyłki listowej zawierającego postanowienie Sądu z dnia 20 lutego 2007 r., z której wynika, iż doręczyciel błędnie pouczył skarżącą, iż siedmiodniowy termin do odbioru tej przesyłki upływa w poniedziałek 23 kwietnia 2007 r. Termin ten upływał już w dniu 20 kwietnia 2007 r. (piątek). Błędne pouczenie skarżącej polegające na bezzasadnym wydłużeniu przez doręczyciela terminu do odbioru orzeczenia Sądu nie może powodować negatywnych konsekwencji dla strony i uzasadnia uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Odnosząc się zaś do wniosku skarżącej o wyjaśnienie przez Sąd interpretacji przepisów dotyczących sposobu wypowiedzenia przez mocodawcę pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi ustanowionemu z urzędu wyjaśnić trzeba, iż kwestia ta została uregulowana w art. 42 § 1 ppsa (przez skarżącą mylnie nazwanym art. 42 kpa), zgodnie z którym wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do Sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników postępowania – od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez Sąd. Wypowiedzenie pełnomocnictwa jest jednostronnym oświadczeniem woli mocodawcy (skarżącej) skierowanym do pełnomocnika (adwokata z urzędu). Oświadczenie, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego). Wypowiedzenie pełnomocnictwa wymaga więc wyraźnego zakomunikowania pełnomocnikowi. Natomiast skarżąca pismo z dnia 9 czerwca 2006 r. zawierające informację o przyczynach wypowiedzenia pełnomocnictwa skierowała do Sądu (nagłówek pisma) i dołączyła jego odpis. Natomiast odrębnym pismem, opatrzonym tą samą datą, adresowanym do Sądu, zawiadomiła ten Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i jednocześnie oświadczyła w nim, że wypowiada pełnomocnictwo adwokatowi z urzędu E. W. Ponadto wskazała, że do pisma tego dołączyła dwa odpisy tzn. jeden dla adwokata, a drugi dla organu administracji. Skarżąca błędnie zatem interpretuje art. 42 § 1 ppsa, gdyż skutek w postaci wypowiedzenia pełnomocnictwa adwokatowi z urzędu nie następuje w wyniku przesłania przez Sąd temu pełnomocnikowi oświadczenia woli strony skarżącej adresowanego do Sądu (czyli w zasadzie złożonego Sądowi) o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Obowiązkiem skarżącej jest jedynie zawiadomić Sąd o dokonanym już wypowiedzeniu pełnomocnictwa i złożenie odpisów tego zawiadomienia w celu doręczenia ich podmiotom wskazanym w przytoczonym art. 42 § 1 ppsa. Sąd administracyjny przesyła zatem jedynie odpis zawiadomienia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa - stronie przeciwnej i innym uczestnikom postępowania. Natomiast adwokat z urzędu nie jest stroną przeciwną ani też innym uczestnikiem postępowania. Pojęcie strony definiuje zaś art. 32 ppsa, zgodnie z którym stroną jest skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Natomiast stosownie do art. 33 § 1 ppsa uczestnikiem postępowania jest osoba, która brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, także organizacja społeczna, o której mowa w art. 24 § 4 , w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (§ 2 tego przepisu). Mając na uwadze, iż pisma skarżącej z dnia 9 czerwca 2006 r. zawierają nie tylko zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adwokatowi z urzędu, ale również jednocześnie oświadczenie woli o wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa i adresowane są wyłącznie do Sądu, a ponadto nie wynikało z nich czy skarżąca odrębnym pismem wypowiedziała pełnomocnictwo adwokatowi – Sąd pismami z dnia 24 października i 16 listopada 2007 r. zwrócił się do skarżącej o informację czy odrębnym pismem wypowiedziała pełnomocnictwo adwokatowi z urzędu. Skarżąca pismem z dnia 8 grudnia 2007 r. wyjaśniła, że dopiero przesyłką listową z dnia 7 grudnia 2007 r. Nr 1975899087 wysłała adwokatowi z urzędu pismo zawierające wypowiedzenie pełnomocnictwa. Zatem wcześniejsze pisma skarżącej z dni 9 czerwca 2006 r. nie odniosły skutku w postaci wypowiedzenia pełnomocnictwa adwokatowi z urzędu. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 87 w związku z art. 42 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji.