V SA/Wa 1485/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi S. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] (dalej: skarżący, strona lub wnioskodawca) jest rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości zawarte w piśmie (dalej: PARP, Instytucja Pośrednicząca lub organ) z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] nieuwzględniające protestu od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Skarżący 15 stycznia 2020 r. złożył wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt. "... ", który został zarejestrowany pod nr [...] . Wniosek został złożony w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, Działanie 1.3 Ponadregionalne powiązania kooperacyjne, Poddziałanie 1.3.2 Tworzenie sieciowych produktów przez MŚP. Pismem z [...] czerwca 2020 r. nr [...] PARP poinformowała stronę, że jej projekt nie został wybrany do dofinansowania. W wyniku oceny otrzymał 21 pkt oraz nie uzyskał wymaganej liczby punktów w kryterium nr: 2. Innowacyjność produktu, 5. Wydatki w ramach projektu są kwalifikowalne, racjonalne i uzasadnione, 10. Wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu. W wyniku rozpoznania protestu strony złożonego od powyższych trzech kryteriów oraz kryterium nr 13. Wpływ projektu na obszary wiejskie PARP pismem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] poinformowała, że protest nie został uwzględniony, z tym, że w zakresie kryterium 13 zmieniono punktację i przyznano 1 punkt zgodnie z żądaniem zawartym w proteście. W odniesieniu do pozostałych kryteriów ocena nie została zmieniona i projekt w ramach tych 3 kryteriów otrzymał 0 punktów, co oznacza ocenę negatywną w rozumieniu art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818, ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa). Organ poinformował, że przy weryfikacji dwóch kryteriów (kryterium nr 2 oraz kryterium nr 5) skorzystał z pomocy ekspertów zewnętrznych. W odniesieniu do zarzutów w zakresie kryterium nr 2 organ podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i wyjaśnił, że innowacyjność produktu wg skarżącego wynika głównie z bezpośredniego geograficznie ulokowania przedsięwzięcia w okolicach Parku Krajobrazowego [...] . Taka lokalizacja uatrakcyjnia produkt, jednakże nie wpływa na innowacyjność produktu. O innowacyjności produktu sieciowego nie świadczy także zebranie w jednym miejscu urządzeń o najnowocześniejszej konstrukcji pozwalających na świadczenie określonej usługi w ramach jednego wybranego pakietu, gdyż nie wpływa to na ulepszenie usługi dla odbiorcy końcowego. W ocenie PARP połączenie działania wielu specjalistów w celu utworzenia pakietu usług - zabiegów i działań terapeutycznych oraz aktywności fizycznej nie jest innowacyjne, gdyż usługi takie istnieją na rynku i są powszechnie dostępne. Dodatkowo organ podkreślił, że strona nie wyjaśniła na podstawie jakich badań będzie diagnozował choroby cywilizacyjne związane ze stresem, do których zaliczają się np. choroby nowotworowe. Nie jest wyjaśnione w jaki sposób będą diagnozowani pacjenci - czy tylko na podstawie badań dostarczonych przez samych pacjentów, czy skarżący przewiduje wykonać choćby podstawowe badania diagnostyczne pacjentów. Strona nie przedstawiła również zakresu czynności terapeutycznych wchodzących w skład pakietu terapeutycznej usługi, nie wskazała w jakim stopniu zostanie wykorzystana nabywana infrastruktura do działań terapeutycznych. W ocenie organu składowe funkcjonalne zaproponowanego produktu stanowią o nowości w skali przedsiębiorstwa, ale nie stanowią o jego nowości w skali kraju. W odniesieniu do kryterium nr 5 organ uznał go za niespełnione i podkreślił, że we wniosku strona nie wskazała wysokość poszczególnych składowych tworzących rozwiązanie. Mimo, iż wnioskodawca określił 4 podkategorie, to we wszystkich tych podkategoriach bądź podano ceny zestawów np. dla zestaw nagłaśniających audio-video (18.350 zł każdy), podając jedynie składowe tego zestawu (bez określenia poszczególnych cen) bądź nie podano cen i ilości wchodzących w skład nabywanych środków trwałych. Dodatkowo PARP zwróciła uwagę, że oceniający tylko dla przykładu podali zestawy audio-wideo, a wszelkie wady wniosku w tym zakresie odnoszą się także do sprzętu do ćwiczeń czy pozostałego wyposażenia strefy wodnej. Zdaniem organu skarżący nie scharakteryzował poszczególnych pozycji rzeczowych pod względem specyfikacji, a jest to istotne przy ocenie, czy dany środek trwały (a w szczególności jego parametry) są wystarczające, bądź nie zostały zawyżone i nie są niezbędne do realizacji przedmiotowego projektu. Podobne zarzuty organ podniósł w stosunku do zakupu 8 szt. saun tradycyjnych o wartości 81.200 zł i 4 szt. saun inframodel o wartości 50.300 zł oraz zakupu wanien i urządzeń do floatingu których również strona nie scharakteryzowała pod względem specyfikacji. PARP w odniesieniu do argumentu, że pole wniosku dopuszczało 2000 znaków, a strona wykorzystała 1991 wyjaśniła, że limit znaków obowiązuje wszystkich wnioskodawców. Skarżący miał możliwość załączenia dodatkowych dokumentów, co uczynił przedkładając wyjaśnienia i uszczegółowienia dotyczące innych wydatków, nie dokonał takiego uszczegółowienia w odniesieniu do wydatku dotyczącego zakupu sprzętów treningowych oraz wyposażenia treningowego. Organ nie zgodził się ze stroną, że tylko kwota 200.550 zł przeznaczona na zakup ww. sprzętu mogłaby zostać uznana za niekwalifikowalną i w ten sposób zachowano by relację wydatków inwestycyjnych związanych z miejscami noclegowymi a całkowitą wartością kosztów kwalifikowalnych. Instytucja Pośrednicząca podkreśliła, że wskazana kwota w wysokości 200.550 zł, była niemożliwa do zidentyfikowania z uwagi na brak wskazania ilości wielu z wymienionych elementów/sprzętów. Tym samym organ nie byłby w stanie na podstawie przedstawionych informacji wyliczyć kwoty wydatków, które obejmowałaby wskazane przez stronę elementy. PARP stwierdziła, że obowiązkiem skarżącego było dokonanie w treści wniosku "specyfikacji urządzenia", gdyż zgodnie z zapisami tego kryterium strona zobowiązana jest wykazać racjonalność i uzasadnienie dla każdego wydatku przewidzianego w ramach projektu, czego we wniosku zabrakło. W odniesieniu do kryterium nr 10 organ nie zgodził się ze skarżącym, że miał obowiązek zwrócić się do niego o przedstawienie szerszych wyjaśnień. PARP zwróciła uwagę na zapisy § 8 pkt 4 Regulaminu Konkursu i stwierdziła, że brak takiego wezwania nie narusza prawa strony. Organ przytoczył 3 wskaźniki wskazane we wniosku o dofinansowanie i podkreślił, że wskaźniki te zostały opisane przez wnioskodawcę niezgodnie z instrukcją oraz regulaminem konkursu. Zaproponowane wskaźniki muszą być bowiem realne i adekwatne do założeń projektu. Natomiast skarżący nie wskazał poprawnie wskaźnika odnoszącego się do nowych cech funkcjonalności produktu sieciowego. Wskaźnik przedstawiony we wniosku pt. "ilość elementów/atrakcji produktu [...] zapewniający kompleksowość usług" powinien odnosić się do miarodajnych efektów jakie powstaną w wyniku realizacji projektu, tj. efektu, który przyniesie produkt. Tymczasem zaproponowany wskaźnik pokazuje jedynie liczbę elementów/atrakcji, które powstaną w wyniku realizacji projektu a nie jego efekt. Przy tak skonstruowanym wskaźniku nie wiadomo, co należy uznać za wdrożenie atrakcji. Można by w tym aspekcie skrajnie przyjąć, że skorzystanie z atrakcji przez jedną osobę oznaczałoby jej wdrożenie, co zupełnie nie pokazuje efektów zrealizowanego projektu. Podobne zarzuty organ poczynił w odniesieniu do wskaźnika "Satysfakcja klienta ze zrealizowanych indywidualnych programów leczniczo-profilaktycznych". Organ zauważył, że strona nie opisała szczegółowo i wyczerpująco metodologii pozyskiwania takiej opinii we wniosku o dofinansowanie. Pismem z 15 września 2020 r. strona złożyła skargę na ww. rozstrzygnięcie wnosząc o uwzględnienie skargi, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, a także o zasądzenie kosztów postepowania sądowego. Zaskarżonemu w całości rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 45 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w zakresie zapewnienia równego traktowania wnioskodawców w trakcie uzupełniania lub poprawiania projektu, poprzez naruszenie i błędne zastosowanie postanowień zawartych w § 8 ust. 1 i 4, § 9 ust. 1 oraz 5 Regulaminu konkursu w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 oś priorytetowa I: Przedsiębiorcza Polska Wschodnia poddziałanie 1.3.2 Tworzenie sieciowych produktów przez MŚP konkurs nr 5 (dalej: regulamin konkursu), naruszenie i błędne zastosowanie postanowień zawartych w Ogólnych warunkach wyboru projektów (Rozdział 4) Wytycznych Ministra Inwestycji i Rozwoju w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 (MR/2014-2020/9(3), dalej: wytyczne) pkt 1) lit. e), niezastosowanie postanowień zawartych w Kryteriach wyboru projektów (Rozdział 5) wytycznych pkt 20) i 23), niezastosowanie postanowień zawartych w Ocena projektów (Rozdział 6) wytycznych pkt 1) i 12), naruszenie i błędne zastosowanie postanowień kryteriów wyboru projektów zawartych w załączniku nr 1 do regulaminu konkursu w zakresie kryterium nr 12 "Projekt jest zgodny z zasadami horyzontalnymi wymienionymi w art. 7 i 8 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013", podczas gdy stosowanie postanowień oraz określonych kryteriów powinno obywać się w sposób rzetelny, obiektywny oraz ścisły, a w przedmiotowej sprawie organ dokonał dowolnej oceny wniosku co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; 2) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez uchybienie obowiązującej zasadzie przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz nakazu zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, a w szczególności poprzez: naruszenie i błędne zastosowanie postanowień kryteriów wyboru projektów zawartych w załączniku nr 1 do regulaminu konkursu w zakresie kryterium nr 1 "Innowacyjność produktu" oraz Ogólnych warunków wyboru projektów (Rozdział 4) wytycznych pkt 1) lit. b), podczas gdy PARP winna wskazać w sposób jednoznaczny konieczność posiadania produktu łączącego wskazane trzy elementy, co stanowi niepodważalny dowód na to, iż powyższy produkt w całości wpisuje się w przedmiotowy program a w przypadku, gdy faktycznie taki produkt byłby wymagalny, PARP winna wskazać podmiot, który w swojej ofercie w skali kraju faktycznie posiada produkt łączący w sobie trzy atrakcje: diagnozę schorzeń wraz z doborem programu leczniczo-profilaktycznego i diety, realizację programu leczniczo-profilaktycznego z wykorzystaniem walorów przyrodniczych i szkoleń wraz z promocją zdrowego trybu życia; 3) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zakresie uchybienia obowiązującej zasadzie przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz istniejącego nakazu zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, polegający na braku zachowania przedmiotowych zasad dotyczących przeprowadzenia wyboru na podstawie ww. zasad, podczas gdy oceniając wnioski, koniecznym przy wyborze atrakcyjnych projektów należy mieć na względzie wskazane powyżej zasady, celem niedyskryminowania poszczególnych wnioskodawców, co nie zostało spełnione oraz miało istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania i stanowi naruszenie ww. przepisu prawa. W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty. PARP w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie sąd wyjaśnia, że z uwagi na objecie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydaniem zarządzeń przez Prezesa NSA nr 39 z dnia 16 października 2020 r. i Prezesa WSA z dnia 16 października 20 r. nr 21 o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania w trybie niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374). Przepis ten stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Skarga okazała się niezasadna. Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: ppsa). W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie. Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego, i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez PARP, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji z 25 sierpnia 2020 r. stwierdzić wypada, że odpowiadają one prawu. Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania PARP z prawem, w tym zgodności m.in. z: - ustawą z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020; - Regulaminu konkursu w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 oś priorytetowa I: Przedsiębiorcza Polska Wschodnia poddziałanie 1.3.2 Tworzenie sieciowych produktów przez MŚP konkurs nr 5. Dokonując oceny zaskarżonej informacji w pierwszej kolejności należy zauważyć, że projekt skarżącego nie spełnił kryterium wyboru projektu: nr 2 "Innowacyjność produktu", nr 5 "Wydatki w ramach projektu są kwalifikowalne, racjonalne i uzasadnione" i nr 10 "Wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu". Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 regulaminu konkursu projekt może zostać wybrany do dofinansowania, jeżeli m.in. spełnia kryteria wyboru projektów. W sprawie projekt skarżącego nie uzyskał wymaganej liczby punktów w ramach ww. kryteriów, gdyż dla spełnienia kryterium nr 2 zgodnie z Kryteriami wyboru projektów, stanowiącymi załącznik 1 do regulaminu konkursu (dalej: Kryteria wyboru) projekt winien uzyskać 5 pkt, a uzyskał 0 punktów (w ramach kryterium możliwe było uzyskanie: 0, 5 lub 10 pkt). Podobnie w pozostałych dwóch kryteriach 5 i 10 uzyskał 0 pkt, a należało uzyskać po 1 pkt (w ramach każdego z tych kryteriów możliwe było uzyskanie: 0 lub 1 pkt). Podkreślenia wymaga, że nie spełnienie wymagań jakiegokolwiek z powyższych kryteriów skutkuje odmową przyznania dofinansowania. Tym samym aby skarżący mógł uzyskać dofinansowanie, to sąd musiałby stwierdzić naruszenia reguł konkursu we wszystkich zakwestionowanych przez oceniających kryteriach. Zaznaczyć także należy, że kryteria nr 5 i 10 na etapie protestu były oceniane przez ekspertów zewnętrznych mających specjalistyczną wiedzę i dla strony skarżącej ocena ta ponownie była negatywna. Pozyskane dwie opinie, były ze sobą zbieżne, co do oceny kryteriów. Zarówno pierwotna ocena jak i późniejsze rozstrzygnięcie protestu opierało się na niezależnej opinii zaangażowanych ekspertów posiadających stosowne kwalifikacje. Przechodząc do oceny prawidłowości dokonanej oceny projektu sąd skupi się na zarzutach strony skarżącej i oceni je poprzez pryzmat zakwestionowanych kryteriów. Zgodnie z opisem kryterium nr 2 "Innowacyjność produktu" ocenie podlega, czy projekt dotyczy innowacji produktowej. Do oceny kryterium przyjmuje się definicję innowacji określoną w podręczniku OECD "Podręcznik Oslo", zgodnie z którą przez innowację produktową należy rozumieć wprowadzenie do praktyki w gospodarce nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do produktu (wyrobu lub usługi). W ramach poddziałania będą wspierane projekty innowacyjne co najmniej na skalę krajową (Polski). W toku oceny premiowane będą projekty dotyczące innowacji na skalę europejską (rynki krajów członkowskich Unii Europejskiej oraz EFTA) tzn. produkt posiada nowe cechy i funkcjonalności w porównaniu do produktów dostępnych na rynku europejskim (rynki krajów członkowskich Unii Europejskiej i EFTA). Nowe cechy produktu, niepowodujące zmiany przydatności użytkowej produktu, niezauważalne przez odbiorcę produktu oraz nieprzesądzające o jego konkurencyjności, nie będą stanowiły podstawy do uznania kryterium za spełnione. Wówczas tylko "formalnie" produkt jest znacząco zmieniony. Ocenie podlegają cechy nowego produktu w oparciu o informacje przedstawione we wniosku. Dopuszcza się jednokrotne uzupełnienie lub poprawienie wniosku o dofinansowanie w części dotyczącej spełnienia niniejszego kryterium w trybie określonym w regulaminie konkursu. Możliwe jest przyznanie 0, 5 lub 10 pkt, przy czym: 0 pkt – brak innowacji produktowej bądź innowacja produktowa ma poziom niższy niż poziom kraju (nowe cechy lub funkcjonalności wdrażanego produktu nie wyróżniają go w stosunku do produktów konkurencyjnych dostępnych na rynku krajowym) lub/i nowe cechy i funkcjonalności wdrażanego produktu nie mają istotnego znaczenia dla odbiorców; 5 pkt – innowacja produktowa na poziomie kraju (nowe cechy i funkcjonalności wdrażanego produktu wyróżniają go w stosunku do produktów konkurencyjnych dostępnych na rynku krajowym) i jednocześnie nowe funkcjonalności i cechy wdrażanego produktu mają istotne znaczenie dla odbiorców produktu; 10 pkt – innowacja produktowa ma poziom powyżej kraju (nowe cechy i funkcjonalności wdrażanego produktu wyróżniają go w stosunku do produktów konkurencyjnych dostępnych na rynkach krajowym i europejskim) i jednocześnie nowe funkcjonalności i cechy wdrażanego produktu mają istotne znaczenie dla odbiorców produktu. Aby projekt spełnił kryterium musi uzyskać co najmniej 5 pkt. Odnosząc się do dokonanej oceny w tym kryterium należy zauważyć, ocena innowacyjności została przedstawiona i szczegółowo uzasadniona zarówno w ocenie pierwotnej wniosku jak i dodatkowo w rozstrzygnięciu z punktu widzenia produktu jako całości, co wynika z ich treści. Wbrew twierdzeniom strony organ w sposób szczegółowy przeanalizował wszystkie aspekty, które skarżący wskazał jako innowacyjne, co znalazło odzwierciedlenie w pierwotnym rozstrzygnięciu. Oceniający zauważyli, że w treści wniosku skarżący wskazał, że produkt ma służyć przywróceniu dobrostanu człowieka poprzez terapię chorób cywilizacyjnych, w szczególności minimalizację występowania stresu i niwelowanie jego negatywnych skutków oddziaływania na organizm. Produkt sieciowy skarżącego składa się z trzech głównych atrakcji: 1) diagnoza schorzeń i dobór programu leczniczo-profilaktycznego i diety, 2) aktywności ruchowe, zajęcia terapeutyczno-rehabilitacyjne, zindywidualizowane zajęcia z psychologiem, dieta, co ma być monitorowane dedykowaną aplikacją, 3) szkolenia oraz działania promujące zdrowy tryb życia. Eksperci także stwierdzili, że podczas panelu ekspertów skarżący wskazywał, że innowacyjność proponowanego rozwiązania polega na połączeniu specjalistów zatrudnionych w ramach Centrum JONAKI, czyli lekarza, dietetyka klinicznego oraz terapeutów jako rozwiązania pozwalającego na skuteczną walkę ze stresem. Rozwiązanie to ma pozwalać na utworzenie zindywidualizowanego scenariusza zabiegów i działań terapeutycznych w oparciu o przeprowadzoną wstępnie diagnozę klienta. Mając na uwadze powyższe zasadnie oceniający podali, że obecne są na rynku liczne podmioty oferujące działania lecznicze, rehabilitacyjne i sanatoryjne, które spośród posiadanego wachlarza oferty zabiegowej oferują programy terapeutyczne dedykowane dla określonych grup pacjentów w oparciu o wyniki badań dostarczonych przez tychże pacjentów oraz w oparciu o wywiady z pacjentami przeprowadzane przez lekarzy prowadzących pacjentów w ramach ośrodka. Słusznie podkreślono, że spośród oferowanych przez stronę poszczególnych elementów terapeutycznych są obecne na rynku usługi mające na celu wspomaganie walki ze stresem poprzez działania psychoterapeutyczne, działania związane z aktywnością fizyczną, jak i jazdą konną (chociażby znajdujące się już w ofercie partnerów). Wiele z atrakcji wskazanych przez skarżącego, typu jazda konna, korzystanie z basenu, floatingu lub sauny, uprawianie ćwiczeń siłowych lub wytrzymałościowych, piesze wędrówki, stosowanie rożnych diet o zmniejszonym poziomie kaloryczności czy też węglowodanów, może być realizowanych przez odbiorcę końcowego w sposób samodzielny i niezależny od oferowanego przez stronę. W ocenie sądu prawidłowo oceniający wyjaśnili, że powyższe czynności są powszechnie znane i wykorzystywane do zmniejszenia poziomu stresu i zminimalizowania jego skutków ubocznych. Nawet ich połączenie i realizacja w ramach jednego ośrodka nie stanowi innowacyjności w odniesieniu do produktu końcowego, czyli terapii stresu. Tym samym w żaden sposób nie można mówić o innowacyjności produktowej. Skarżący w skardze podnosi, że oceniający nie podali jakiegokolwiek przykładu, który wskazywałby na podobieństwo produktu skarżącego z innym produktem. Odnosząc się do powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem PARP zawartym w odpowiedzi na skargę, że z brzmienia § 8 ust. 1 regulaminu konkursu wynika, iż to na wnioskodawcy w dokumentacji aplikacyjnej ciąży obowiązek przedstawienia i uzasadnienia swoich racji, aby spełnić wymogi konkursu, co nie zostało uczynione. Ponadto i najważniejsze trzeba wyjaśnić, że po wpisaniu w wyszukiwarkę internetową haseł związanych ze stresem oraz jego rehabilitacją pojawia się szeroka oferta firm świadczących podobne usługi (patrz np. oferta Uzdrowiska Świeradów https://uzdrowisko-swieradow.pl/stres---rehabilitacja-w-profilaktyce-i-terapii/package/uzdroswieradow/pl/29516). To, że w jakiś aspektach dana oferta będzie różnić się od oferty skarżącego, to w żaden sposób nie będzie świadczyło o innowacyjności produktowej oferty skarżącego (patrz np. rozproszona struktura podmiotów - partnerów, a nie centralizacja). Taki produkt na rynku krajowym od dawna istnieje. Czynnikiem innowacyjnym mogły być ewentualnie innowacyjne metody leczenia/zabiegów, jednakże w tym zakresie skarżący we wniosku nie podała żadnych konkretnych rozwiązań dotyczących tego zagadnienia. Skarżący, na co prawidłowo zwrócili uwagę oceniający zupełnie nie podał co będzie wchodziło w skład pakietu terapeutycznej usługi, nie odniósł się do opracowanych algorytmów pozwalających na zastosowanie określonych scenariuszy aktywności dla odbiorców produktu w zależności od ich zdiagnozowanego stanu psycho-fizycznego, nie opisał tych scenariuszy, jak i nie wskazał na stopień wykorzystania nabywanej infrastruktury dla działań terapeutycznych. Wniosek jest sporządzony w takim stopniu ogólności, że mógłby służyć za uzasadnienie także innych projektów. Skarżący bowiem w określonych fragmentach wniosku posługuje się bardzo ogólnymi twierdzeniami w postaci: "Realizacja projektu nastąpi poprzez budowę (...) nowoczesnego ośrodka (...) oraz zakup precyzyjnie dobranego wyposażenia, zakup dedykowanego specjalistycznego oprogramowania oraz zakup usług doradczych i szkoleniowo-warsztatowych obejmujących opracowanie wspólnych standardów produktu sieciowego", czy " Innowacyjny produkt sieciowy (...) stanowi zupełnie nowe podejście do tworzenia usług pro medycznych opierając się na symbiozie człowieka z naturą, a także kontekście miejsca świadczenia usług. Natura jako wyznacznik doskonałości ściśle związana jest z harmonią i równowagą stanowiąc podstawę w holistycznym podejściu do człowieka, które prowadzi do stworzenia innowacyjnej koncepcji usługi". Powyższe treści w żaden sposób nie wskazują na różnice pomiędzy produktem skarżącego a istniejącymi na rynku produktami uzdrowiskowo-sanatoryjnymi. Braki te uniemożliwiły dokonanie oceny istnienia przewagi proponowanego przez skarżącego rozwiązania, nad konkurencją, a także uznania istnienia znaczącej zmiany i ulepszenia wobec istniejących rozwiązań. Także walory przyrodnicze J. i okolic nie świadczą o innowacyjności produktu, gdyż o innowacyjności produktu nie może świadczyć lokalizacja. W związku z powyższym sąd zgadza się z punktacją wskazującą, że produkt nie jest innowacyjny na skalę kraju. Przechodząc do oceny kryterium nr 5 należy zauważyć, że zgodnie z opisem kryterium nr Kryterium nr 5 "Wydatki w ramach projektu są kwalifikowalne, racjonalne i uzasadnione" ocenie podlega, czy: I. Wydatki planowane do poniesienia w ramach projektu i przewidziane do objęcia wsparciem są kwalifikowalne, uzasadnione i racjonalne do zaplanowanych przez wnioskodawcę oraz członków konsorcjum (o ile występują) działań i celów projektu oraz celów określonych dla poddziałania. Działania zaplanowane w ramach projektu są odpowiednie do skali i rodzaju działalności wnioskodawcy oraz członków konsorcjum (o ile występują). W ramach kryterium ocenia się również, czy wydatki są zgodne z kategoriami wydatków kwalifikowalnych dla poddziałania określonymi w regulaminie konkursu. Przez "wydatki uzasadnione" należy rozumieć, iż są potrzebne i bezpośrednio związane z realizacją uznanych za kwalifikowane działań zaplanowanych w projekcie. Wnioskodawca jest zobowiązany wykazać w dokumentacji aplikacyjnej konieczność poniesienia każdego wydatku. Przez "wydatki racjonalne" należy rozumieć, iż ich wysokość jest dostosowana do zakresu zaplanowanych czynności. Nie są zawyżone ani zaniżone. II. Kwoty wskazane przez wnioskodawcę w złożonym wniosku są naliczone prawidłowo w zakresie: ∙ minimalnej wartości kosztów kwalifikowalnych w ramach poddziałania (minimum 5 mln PLN); ∙ intensywności wsparcia; ∙ maksymalnej wartości dofinansowania, tj. 2 mln EUR w przypadku pomocy na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną; ∙ limitów: - minimalny udział wydatków inwestycyjnych w wartości kosztów kwalifikowalnych – 80%, - minimalny udział wydatków inwestycyjnych związanych z maksymalnie 3 głównymi atrakcjami/elementami pakietu/składowymi, będącymi przedmiotem wsparcia w ramach projektu – 50% wszystkich kosztów kwalifikowalnych, - maksymalny udział wydatków inwestycyjnych związanych z miejscami noclegowymi – 35% wszystkich kosztów kwalifikowalnych, - pozostałych określonych w regulaminie konkursu; ∙ rachunkowym. III. W przypadku projektu realizowanego w ramach konsorcjum wnioskodawca oraz członkowie konsorcjum zapewniają minimalny udział finansowy we wkładzie własnym w ramach kosztów kwalifikowalnych projektu, który wynosi: ∙ - 30% - w przypadku wnioskodawcy; ∙ - 5 % dla każdego z pozostałych członków konsorcjum. Dopuszcza się jednokrotne uzupełnienie lub poprawienie wniosku o dofinansowanie w części dotyczącej spełnienia niniejszego kryterium w trybie określonym w regulaminie konkursu. Uzupełnienie lub poprawienie wniosku o dofinansowanie w tym zakresie wymaga jednocześnie aktualizacji harmonogramu rzeczowo-finansowego, danych w zakresie źródeł finansowania, założeń i prognoz finansowych projektu. W przypadku uznania w kryterium "Zgodność projektu z celami i zasadami poddziałania", że w ramach projektu nie zostanie utworzony produkt sieciowy, wszystkie zaplanowane wydatki zostaną uznane za nieracjonalne i nieuzasadnione w odniesieniu do celów poddziałania. Możliwe jest przyznanie 0 lub 1 pkt, przy czym: 0 pkt – wydatki nie są kwalifikowalne, uzasadnione lub racjonalne lub zgodne z obowiązującymi limitami lub oceniający dokonali korekty wydatków kwalifikowalnych powyżej progu procentowego określonego w regulaminie konkursu; 1 pkt – wydatki są kwalifikowalne, uzasadnione i racjonalne oraz zgodne z obowiązującymi limitami, a ewentualna korekta jest zgodna z zasadami określonymi w regulaminie konkursu. W ocenie sądu prawidłowo organ za to kryterium przyznał 0 pkt. Organ zakwestionował koszty na działanie terapeutyczne w ramach realizacji zadania 9 w wysokości 1.196.790 zł (kwalifikowalne 973.000 zł) przeznaczone na sfinansowanie zakupów zestawów nagłaśniających, sprzętów treningowych, saun, wanien i urządzeń do floatingu. Zakwestionowana kwota stanowi 4,45 % kwoty wydatków kwalifikowalnych ogółem i wpływa na spełnienie limitów określonych w obszarze II kryterium: maksymalny udział wydatków inwestycyjnych związanych z miejscami noclegowymi - 35% wszystkich kosztów kwalifikowalnych. Wg obliczeń organu % udział wydatków inwestycyjnych związanych z miejscami noclegowymi w okólnej kwocie wydatków kwalifikowalnych wynosi po zakwestionowaniu 36,15%, a więc przekracza wskazane 35 %. Przyczyną zakwestionowania tych kosztów było niescharakteryzowanie poszczególnych pozycji rzeczowych pod względem specyfikacji umożliwiającej zrealizowanie przedsięwzięcia. Z powyższym należy się zgodzić i wskazać, że poza podaniem ogólnych kwot zbiorczych dla tego zadania nie podano liczebności planowanego do zakupienia sprzętu, nie wskazano elementów składowych dla zestawów, np. pozostały sprzęt dla ćwiczeń, pozostałe wyposażenie strefy wodnej, nie wyspecyfikowano także konkretnych urządzeń np. urządzenia do floatingu, wanny, sauny, nagłośnienie. Brak danych uniemożliwił ocenę, że wydatki są uzasadnione i racjonalne, a więc, że są potrzebne i bezpośrednio związane z realizacją projektu, a także ich wysokość jest dostosowana do zakresu zaplanowanych czynności. Skarżący oprócz szacowanych cen (18.350 zł za każdy z 4 zestawów oraz 21.150 zł za każdy z 2 zestawów) za zestaw nagłaśniający audio-video i wskazania, co wchodzi w ramach takiego zestawu nie podał żadnych cen jednostkowych oraz parametrów. Podobne zarzuty należy także podnieść w stosunku do zakupu 8 szt. saun tradycyjnych o wartości 81.200 zł, 4 szt. saun inframodel o wartości 50.300 zł oraz zakupu wanien i urządzeń do floatingu. Tych pozycji kosztowych strona nie scharakteryzowała pod względem specyfikacji. Brak takiej specyfikacji uniemożliwia kontrolę tych wydatków ze względu na to czy dany środek trwały (a w szczególności jego parametry) są wystarczające bądź nie zostały zawyżone i nie są niezbędne do realizacji przedmiotowego projektu. Zgodzić się należy z PARP, że obowiązkiem skarżącego było dokonanie w treści wniosku "specyfikacji urządzenia", gdyż zgodnie z zapisami tego kryterium strona zobowiązana jest wykazać racjonalność i uzasadnienie dla każdego wydatku przewidzianego w ramach projektu, czego we wniosku zabrakło. Wskazanie przez stronę jedynie np. wanna do hydromasażu, wanna do balneoterapii, sauny tradycyjne, sauny inframodel, orbitreki, atlasy, rowery itd. nie identyfikują poszczególnych wydatków zaplanowanych w ramach projektu. Uniemożliwia to weryfikację wartość przedstawionego wydatku. Słusznie w tym zakresie organ zwrócił uwagę na dwa urządzenia w postaci wanny do hydromasażu, jedno w cenie 39.500 zł, drugie w cenie 17.500 zł. Skarżący nie podał żadnych dodatkowych informacji, które pozwoliłyby uzasadnić zakup tych dwóch wanien do hydromasażu w tak zróżnicowanych cenach, a tym samym wykazać zasadność ich zakupu w kontekście wykazania racjonalności poniesienia zaplanowanych wydatków. Innymi słowy brak parametrów wydatków uniemożliwia oceną ich racjonalności oraz uzasadnienia konieczności ich nabycia. Zgodnie z cytowanymi powyżej zapisami kryterium skarżący miał obowiązek wykazać racjonalność i uzasadnienie dla każdego wydatku przewidzianego w ramach projektu. W odniesieniu do powyższego słusznie PARP sięgnęła do Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (jest to dokument konkursowy) w którym w podrozdziale 6.2 Ocena kwalifikowalności wydatku pkt 3 lit. g) wskazano, że wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek spełniający łącznie następujące warunki: g) został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Zatem brak wskazania wyróżników nabywanych w ramach projektu środków trwałych nie pozwala uznać ich racjonalności, przejrzystości oraz efektywności oraz wykazania zachowania zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Usprawiedliwieniem dla skarżącego w zakresie braku charakterystyki poszczególnych środków trwałych nie może być limit 2.000 znaków, gdyż jak prawidłowo organ zauważył limit ten dotyczy wszystkich wnioskodawców i co równie istotne skarżący miał możliwość załączenia dodatkowych dokumentów, z czego w innych aspektach swojego wniosku korzystał. Słusznie zatem mając na uwadze ogólny charakter przedstawianych informacji, uniemożliwiający weryfikację racjonalności i zasadności wydatków przewidzianych w ramach Zadania 9 uznano te wydatki za niekwalifikowalne. Przechodząc do oceny kryterium nr 10 należy zauważyć, że zgodnie z opisem kryterium nr 10 "Wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu" ocenie podlega, czy efekty realizacji projektu są wyrażone poprzez wskazane i uzasadnione we wniosku o dofinansowanie wskaźniki produktu i rezultatu. W szczególności we wskaźnikach rezultatu obligatoryjnie należy podać wskaźniki odnoszące się bezpośrednio do nowych cech i funkcjonalności produktu sieciowego będącego wynikiem projektu. Wnioskodawca, podając wskaźniki, musi wskazać, na podstawie jakich danych je skonstruował, wg jakiej formuły i przy jakich założeniach tak, aby można było obiektywnie określić ich poziom wyjściowy, a następnie poziom w trakcie realizacji projektu i poziom docelowy. Wskaźniki muszą odzwierciedlać specyfikę projektu i jego rezultaty. Zaproponowane wartości wskaźników muszą być realne i adekwatne do założeń projektu. Dopuszcza się jednokrotne uzupełnienie lub poprawienie wniosku o dofinansowanie w części dotyczącej spełnienia niniejszego kryterium w trybie określonym w regulaminie konkursu. Możliwe jest przyznanie 0 lub 1 pkt, przy czym: 0 pkt – wskaźniki projektu nie są obiektywnie weryfikowalne lub nie odzwierciedlają założonych celów projektu. Skarżący we wniosku o dofinansowanie zawarł następujące wskaźniki: a) Ilość elementów/atrakcji produktu [...] zapewniający kompleksowość usług - wskaźnik został określony w sztukach - 3. Strona podała, że wskaźnik ten parametryzuje ilość elementów/atrakcji rzeczywiście świadczonych, zapewniających kompleksowość stanowiąca podstawę innowacji produktowej tj.: 1) Diagnoza schorzeń wraz doborem programu leczniczo-profilaktycznego i diety; ) Realizacja programu leczniczo-profilaktycznego z wykorzystaniem walorów przyrodniczych; 3) Szkolenia wraz z promocją zdrowego trybu życia. Źródłem weryfikacji wskaźnika będzie oferta strony oraz dokumentacja sprzedażowa w tym raport sprzedaży za rok 2022 (wewnętrzny dokument wnioskodawcy). b) Satysfakcja klienta ze zrealizowanych indywidualnych programów leczniczo-profilaktycznych - wskaźnik zostanie wyrażony w procentach - 80%. Skarżący wskazał, że jest to wskaźnik jakościowy oparty na satysfakcji klienta, który został określony wartością procentową odnoszącą się do ilości wszystkich klientów korzystających z produktu [...] w 2022 r. Źródłem weryfikacji wskaźnika będzie raport satysfakcji klienta ze zrealizowanych indywidualnych programów leczniczo-profilaktycznych za 2022 rok oparty na ankietach wypełnionych przez klientów. c) Redukcja ilości C02 emitowanych do powietrza - wskaźnik został określony tonach/rok 27,16. Zgodnie z opisem strony do wyliczenia wskaźnika przyjęto wartości bazowe: - (wielkość emisji C02 bez zastosowania OZE) 93,21tC02/rok, - (wielkość emisji C02 przy udziale OZE) 66,05tC02/rok. Źródłem weryfikacji wskaźnika będzie Charakterystyka energetycznej obiektu. W ocenie sądu zarówno oceniający w pierwotnej ocenie, jak i przy rozpoznawaniu protestu zasadnie zauważyli, że wskaźniki skarżącego nie odzwierciedlają specyfiki projektu i jego rezultatów, a przede wszystkim są określone niezgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku oraz regulaminem konkursu. Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku strona miała obowiązek cyt. " określenia 2 rodzajów wskaźników dodatkowych: 1. wskaźniki odnoszące się bezpośrednio do nowych cech i/lub funkcjonalności produktu będącego wynikiem projektu; 2. wskaźniki środowiskowe odzwierciedlające co najmniej jedną z zasad 4R bądź pozytywny wpływ na inny aspekt środowiskowy (tylko dla projektów, które taki wpływ deklarują). Liczba takich wskaźników jest dowolna. Wskaźniki należy stworzyć w zakresie wskaźników rezultatu. Wnioskodawca sam definiuje nazwy wskaźników, jednostki miary oraz wartości bazowe i docelowe. Wnioskodawca jest zobowiązany do określenia wartości docelowej ww. wskaźników, a także do opisania metodologii wyliczenia wszystkich wskaźników oraz sposobu weryfikacji osiągnięcia zaplanowanych wartości docelowych tych wskaźników". W sprawie zasadnie podniesiono, że skarżący nie wskazał poprawnie wskaźnika odnoszącego się do nowych cech funkcjonalności produktu sieciowego. Powołany wyżej wskaźnik "ilość elementów/atrakcji produktu [...] zapewniający kompleksowość usług" nie odnosi się do miarodajnych efektów jakie powstaną w wyniku realizacji projektu, tj. efektu, który przyniesie produkt. Zaproponowany wskaźnik, jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na protest, pokazuje jedynie liczbę elementów/atrakcji, które powstaną w wyniku realizacji projektu a nie jego efekt, np. ilość osób korzystających z atrakcji. Przyjęcie założenia o prawidłowości zrealizowania projektu w momencie wdrożenia trzech atrakcji, jest zupełnie nieprawidłowe, gdyż przy tak skonstruowanym wskaźniku nie wiadomo, co należy uznać za wdrożenie atrakcji. Słusznie organ podkreślił, że przy skrajnej interpretacji można byłoby uznać, że skorzystanie z atrakcji przez jedną osobę oznaczałoby jej wdrożenie, co zupełnie nie pokazywałoby efektów zrealizowanego projektu. Także wskaźnik "Satysfakcja klienta ze zrealizowanych indywidualnych programów leczniczo-profilaktycznych" jest nieprawidłowy z powodu braku opisu i metodologii jego pomiaru. Strona bowiem we wniosku nie wskazała w jaki sposób będzie pozyskiwana taka opinia i jak będzie skonstruowana jej treść. Strona również nie wskazał minimalnej ilości ankiet, która będzie odzwierciedlała realne efekty funkcjonowania nowo powstałego produktu. W związku z powyższym zasadnie organ uznał, że kryterium nr 10 nie zostało spełnione. Odnosząc się do zarzutów skargi sąd wskazuje, że PARP nie naruszył zasady równego traktowania wnioskodawców przy uzupełnianiu i poprawianiu wniosku o dofinansowanie wyrażonej w art. 45 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, poprzez naruszenie i błędne zastosowanie § 8 ust. 1 i 4, § 9 ust. 1 i 5 regulaminu konkursu a także innych powołanych przepisów. Skarżący zarzuca zaniechanie wezwania strony przez KOP do złożenia uzupełnień wniosku. Zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w trakcie oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów, na wezwanie właściwej instytucji, wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić projekt w części dotyczącej spełniania kryteriów wyboru projektów w zakresie określonym w regulaminie konkursu, jeżeli zostało to przewidziane w przypadku danego kryterium. Uzupełnienia lub poprawienia projektu może dokonać, za zgodą wnioskodawcy, komisja oceny projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców. W regulaminie konkursu w § 8 ust. 4 wskazano, że w przypadku, gdy do oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów niezbędne okaże się złożenie przez wnioskodawcę dodatkowych informacji lub dokumentów innych, niż wymienione we wniosku o dofinansowanie, KOP może wezwać wnioskodawcę do ich złożenia. Natomiast ust. 1 § 8 regulaminu konkursu nakazuje uwzględnienie uzupełnień przy ocenie wniosku o dofinansowanie. Z kolei § 9 ust 1 i 5 regulaminu wskazują, że ocena jest dwuetapowa i drugi etap przeprowadzany jest przez KOP w formie Panelu Ekspertów. W sprawie nie ulega wątpliwości, że postępowanie było dwuetapowe i treści wskazane na Panelu Ekspertów zostały uwzględnione przez ekspertów, o czym stanowi m.in. ocena w zakresie kwestionowanego kryterium nr 2, gdzie skarżący podczas Panelu Ekspertów także nie był w stanie wykazać na czym polega innowacyjność projektu. Odnosząc się natomiast do kwestii braku wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku, to należy zauważyć, że zarzut ten jest niezasadny. W tym miejscu sąd wyjaśnia, że prezentacja projektów odbywa się na zasadach konkursu. A więc KOP winna wybrać projekt, który z jednej strony jest najlepiej przygotowany, a z drugiej najlepiej będzie realizował cel konkursu. Projekty słabo przygotowane, bądź też projekty w pełni nierealizujące celów konkursu, zdaniem sądu nie mogą być oceniane lepiej od projektów poprawnie sporządzonych i prawidłowych pod względem merytorycznym, gdyż w ten sposób naruszono by zasadę równości stron. Do dofinansowania przyjmowane winny być najlepiej sporządzone i najlepsze projekty, dające gwarancję realizacji i jej trwałości w czasie. Obowiązki KOP zostały określone dokumentacją konkursową i zatem ze względu na charakter postępowania (konkurs) oraz zasadę równości brak jest podstaw prawnych do uzupełniania złożonego wniosku o dodatkowe dokumenty czy też treści. Powyższemu w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie wskazana przez skarżącego możliwość wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień. Zarówno dokumentacja konkursowa, jak i powszechnie obowiązujące przepisy prawa wskazują jedynie na możliwość wzywania przez Komisję Oceny Projektów do złożenia dodatkowych wyjaśnień. W sprawie z takiej możliwości KOP nie skorzystała i nie można jej zarzucić naruszenia w tym zakresie jakichkolwiek uregulowań. Nie można uznać, że brak takiego wezwania narusza prawa skarżącego. Skarżący składając określony wniosek przejmuje na siebie wszystkie obowiązki wynikające z dokumentacji konkursowej. Jednym z obowiązków jest prawidłowe sporządzenie wniosku. To na skarżącym spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej. Brak pełnej informacji m.in. nt. innowacyjności produktu czy też doboru wskazanych we wniosku o dofinansowanie wskaźników produktu, bądź też podanie informacji w sposób niepełny, niewystarczający a także niejednoznaczny niesie dla wnioskodawcy ryzyko, negatywnej oceny kryterium. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę. Nie ma podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających i pośredniczących, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Słusznie PARP wskazała w odpowiedzi na skargę, że skarżący nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje działania (sporządzenie wniosku) na oceniających i następnie wskazywać na określone nieprawidłowości oceny. Skoro nie przedstawia informacji, lub też przedstawia te informacje w sposób niewiarygodny, to KOP ocenia to kryterium jako niespełnione. Co więcej należy także zauważył, że w zakresie wskaźników produktu strona nie dokonywałaby uzupełnienia wniosku, tylko dokonywałaby jego zmiany, gdyż wskaźnik "ilość elementów/atrakcji produktu [...] zapewniający kompleksowość usług" jest wskaźnikiem nieodpowiadającym regułom konkursu (nie odzwierciedlają specyfiki projektu i jego rezultatów). Innymi słowy uzupełnienie nie prowadziłaby do precyzyjniejszego opisu kwestionowanych treści, tylko do całkowitej zmiany treści. Co zdecydowanie wykracza poza pojęcie uzupełnień wniosku. Sąd podobnie jak organ nie rozumie co skarżący miał na myśli wskazując na dotychczasową "praktykę" organu w ramach tego jak i wcześniejszych konkursów w zakresie dokonywania uzupełnień. Sądowi tak praktyka nie jest znana i co najwyżej w niewielkim zakresie Instytucje Pośredniczące stosują uzupełnienia wniosku. Zasadnie PARP wskazała w odpowiedzi na skargę, że w sprawie spośród negatywnie ocenionych kryteriów Kryterium 2 Innowacyjność produktu jest kryterium tzw. "rozstrzygającym", zatem obligatoryjnym aby projekt został wybrany do dofinansowania, zgodnie z załącznikiem nr 1 do Regulaminu "Kryteria wyboru projektów" i tym samym słusznie wyjaśniono stronie, że Komisja Oceny Projektów ma prawo uznać, iż nie ma uzasadnienia do wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia innych kryteriów, jeśli nie może dać to szansy, że projekt otrzyma ostatecznie pozytywną ocenę. Wbrew także zarzutom skargi ocena projektu strony została przeprowadzona zgodnie z ustawą i regulaminem. Przeprowadzona ocena wypełniła zasady wskazane w art. 45 ust 3, art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w tym była dokonana w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny i z zapewnieniem równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady przejrzystości i rzetelności zostały zdefiniowane w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. b Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020, za pomocą których na podstawie art. 5 ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określa ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych. Zgodnie z wytycznymi, przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu, jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem. W ramach przedmiotowego konkursu PARP na bieżąco informuje wnioskodawców w drodze komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs, oraz udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców. Zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu określonej liczby punktów. W sprawie skarżący otrzymał pierwotną ocenę jego wniosku o dofinansowanie wraz ze szczegółowym uzasadnieniem oceny spełnienia każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie. Uzasadnienie zawiera wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium. Tym samym pierwotna ocena spełnia wymogi rzetelności oceny określone w Wytycznych. Reasumując, zarzut o naruszeniu zasad przejrzystości i rzetelności uznać należy za nietrafny. Ocena strony także była dokonana w sposób bezstronny, oraz w równy sposób traktowano wnioskodawców. Zgodnie z wytycznymi bezstronności, to zakaz indywidualnych preferencji w ramach grup czy typów wnioskodawców dopuszczonych do ubiegania się o dofinansowanie. Zasada ta jest realizowana poprzez przygotowanie kryteriów w taki sposób, aby ich stosowanie podczas wyboru projektów uniemożliwiało zastosowanie indywidualnych preferencji o charakterze podmiotowym. Stosowanie innych preferencji, dotyczących np. typów wybieranych projektów oraz grupowe preferencje o charakterze podmiotowym nie są zabronione, o ile mają umocowanie w kryteriach. Dodatkowo zasada bezstronności odnosi się do stosowania mechanizmów gwarantujących bezstronność osób uczestniczących w wyborze projektów. W sprawie wszystkie kryteria były jednakowe dla każdego z wnioskodawców (nie było faworyzowania jednych wnioskodawców, kosztem drugich). Także pracownicy i eksperci oceniający projekt i protest byli różni w zależności od etapu oceny. Innymi słowy inni oceniali pierwotnie wniosek o dofinansowanie, a inni oceniali protest skarżącego na pierwotną ocenę. Z kolei zasada równego traktowania wnioskodawców wg wytycznych jest rozumiana jako zakaz stosowania regulaminu konkursu w sposób skutkujący faworyzowaniem poszczególnych wnioskodawców kosztem pozostałych wnioskodawców oraz dokonywania przez IOK zmian regulaminu konkursu, które miałyby taki skutek. Zastrzeżenie to nie dotyczy kryteriów, które mogą zakładać różne traktowanie określonych kategorii wnioskodawców lub projektów. Wszelkie zmiany w warunkach prowadzenia konkursu inne niż wynikające ze zmiany przepisów powszechnie obowiązującego prawa powinny być stosowane jednakowo wobec wszystkich wnioskodawców. Stosowanie tej zasady powinno być skorelowane ze stosowaniem zasady równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W sprawie naruszenia tej zasady sąd nie stwierdził i skarżący na żadnym z etapów oceny nie dostarczył argumentów wskazujących, że został potraktowany odmiennie od innych uczestników konkursu znajdujących się w takiej samej jak strona sytuacji. Reasumując sąd dokonując kontroli podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stwierdza, że ocena projektu został przeprowadzona w sposób prawidłowy. A więc słusznie uznano kryteria nr 2, 5 i 10 za niespełnione. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzekł jak w sentencji.