I SA/Wa 1686/06

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi G.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P.W. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania G.J., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w sprawie przyznania zasiłku celowego bezzwrotnego w wysokości [...] zł na pokrycie kosztów leków i leczenia - w wysokości [...] zł, zaspokojenie innych potrzeb - w wysokości [...] zł oraz opłacenie energii elektrycznej (koszt [...] zł, na konto STOEN). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan sprawy. Prezydent W. przyznając G.J. zasiłek celowy bezzwrotny w wysokości [...] zł decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. wskazał, że przeprowadzony wywiad oraz zebrany materiał dowodowy potwierdziły podstawę i konieczność udzielenia pomocy. G.J. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] złożyła odwołanie kwestionując wysokość przyznanej pomocy finansowej na zaspokojenie innych potrzeb. Odwołująca się uznała, że kwota [...] zł jest stanowczo za niska na zakup dwóch poduszek, w związku z czym decyzja organu pierwszej instancji jest krzywdząca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w wyniku rozpoznania odwołania, wyjaśniło, że dochód miesięczny G.J. wynosi [...] zł, a zatem spełniona jest przesłanka wynikająca z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, który ustala kryterium dochodowe warunkujące otrzymanie pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że ośrodki pomocy społecznej zachowują znaczny zakres swobody zarówno w ocenie okoliczności sprawy, jak i w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Dzięki temu stwarza się możliwość dokonywania właściwych wyborów, ale tym samym nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać spełnienie oczekiwań, ze względu na ograniczone środki jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. W tym zakresie Kolegium przywołało orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1995 r., w którym stwierdzono: "Organ przyznając pomoc finansową w określonej wysokości brał pod uwagę nie tylko potrzeby skarżącej i jej rodziny, ale również i możliwości pomocy społecznej (art. 2 ust. 4 cyt. ustawy). Nakazuje to organowi mieć na uwadze również to, czy w obrębie jego działania znajdują się inne osoby w trudniejszej sytuacji materialnej, co w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych może spowodować brak funduszy na pomoc dla osób bardziej jej potrzebujących". (I SA 1760/94 (niepubl). Kolegium dalej wskazało, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, a osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Z powyższego wynika, że osoba ubiegająca się o pomoc społeczną winna we własnym zakresie podejmować wszelkie działania w celu poprawienia swojej sytuacji życiowej i materialnej, a ośrodki pomocy społecznej nie mogą ponosić wszystkich kosztów utrzymania wnioskodawcy. Ponadto Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy z pomocy społecznej może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Oznacza to, że zasiłek taki może być przyznany, natomiast ośrodek pomocy społecznej nie ma obowiązku jego przyznania, tym bardziej w żądanej przez wnioskodawcę wysokości. Kolegium podkreśliło, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie wskazują wysokości przyznawanych zasiłków celowych, natomiast wysokość takiego zasiłku jest determinowana potrzebami wnioskodawcy, a także możliwościami finansowymi ośrodka pomocy społecznej. Kolegium wskazało także, że G.J. występując o "zakupienie dwóch poduszek" nie wskazała jakiej kwoty oczekuje na ten cel z ośrodka pomocy społecznej, przy czym Kolegium podkreśliło, że z akt sprawy wynika, że zakupu takiego można dokonać w ramach przyznanej kwoty. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...] września 2006 r., nr [...], złożyła G.J. wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w tej sprawie. W skardze opisała obszernie swoją sytuację osobistą i wskazała, że potrzebuje minimum [...] zł na zakup dwóch poduszek, a dostała tylko [...] zł, co nie wystarczy na zakup nawet jednej poduszki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), na podstawie której wydano zaskarżone decyzje, w art. 2 i 3 stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zaś odmowa przyznania zasiłku celowego została wyczerpująco uzasadniona. Z akt sprawy wynika, że organ pomocy społecznej poczynił ustalenia co do wysokości kwoty, jaka potrzebna jest na zakup wnioskowanych poduszek, o czym świadczy notatka urzędowa sporządzona przez pracownika socjalnego. Zgodzić się należy z organami orzekającymi, że zaspokojenie wnioskowanej potrzeby życiowej jest możliwe w ramach przyznanej pomocy finansowej. Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika także, że organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczoną ilość środków finansowych i dużą liczbę osób wymagających pomocy, oraz fakt przyznania pomocy skarżącej na mocy poprzednio wydanych decyzji. W ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania w przyznaniu zasiłku celowego określonych w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Należy w tym miejscu wskazać, iż skarżąca otrzymuje wsparcie w formie takiego zasiłku celowego, co oznacza, iż nie pozostała ona bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Sąd podziela stanowisko organu, iż rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego należy mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, często pozbawionych jakichkolwiek źródeł utrzymania. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, a o odmowie przyznania świadczenia decydowała zarówno sytuacja życiowa wnioskodawcy, jak również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. W tej sytuacji zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję należy uznać za prawidłowe. Skarga zaś nie mogła być uwzględniona. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.