II FZ 483/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Nowak po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Haliny K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3613/06 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w części w sprawie ze skargi Haliny K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 września 2006 r., (...) w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej za lata 2001 – 2005. postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE II FZ 483/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 czerwca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3613/06, wydanym na podstawie art. 221 § 3 w związku z art. 219 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Haliny K. od swojego wyroku z 6 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3613/06, oddalającego jej skargę na pięć decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 5 września 2006 r., stwierdzających wygaśnięcie decyzji w sprawie karty podatkowej za lata 2001-2005, w części dotyczącej oddalenia skarg na edycje dotyczące wygaśnięcia karty za lata 2003-2005. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że pełnomocnik strony, wykonujący zawód adwokata, uiścił od złożonej skargi wpis stały w kwocie 200 zł. Sąd wezwał go do wyjaśnienia, których dwu z pięciu rozstrzygniętych spraw dotyczył uiszczony wpis, z pouczeniem, iż w braku odpowiedzi uzna, że skarga kasacyjna została wniesiona w sprawach oznaczonych, przed połączeniem ich do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, "najniższymi" sygnaturami. W odpowiedzi pełnomocnik wyjaśnił, iż wniósł skargę od jednego otrzymanego wyroku i dlatego uiścił jeden wpis. Odrzucając skargę kasacyjną we wskazanej części Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zakres sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym wyznacza zaskarżony akt prawny - decyzja rozumiana jako oparte na przepisach prawa administracyjnego jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnego adresata w jego indywidualnej oznaczonej sprawie. O takim ujęciu świadczył art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymieniający decyzje jako akty podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego oraz art. 134 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym Sąd rozstrzygał w granicach danej sprawy... Z powołanymi unormowaniami korespondowała regulacja zawarta w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/, które operowało pojęciem "zaskarżonego aktu", wskazując go jako podstawę do uiszczenia opłaty sądowej. Sprawy łącznie rozpoznane i rozstrzygnięte /art. 111 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ nie przestawały być sprawami odrębnymi. Dlatego wpis od skargi kasacyjnej od wyroku, który rozstrzygał sprawę zgodności z prawem pięciu decyzji podatkowych winien odpowiadać wysokości wpisu od pięciu spraw. Ponieważ pełnomocnik uiścił wpis /stały/ w wysokości odpowiadającej wpisowi od dwu spraw to skarga kasacyjna w części nieopłaconej podlegała odrzuceniu. W zażaleniu na postanowienie jego autor zarzucił naruszenie art. 173, art. 219, art. 220 § 3 i 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że złożona skarga nie została należycie opłacona. W uzasadnieniu zarzutu wskazał, iż wniesienie opłaty w wysokości 200 złotych, przekraczającej wysokość należnej opłaty od skargi kasacyjnej było wynikiem oczywistej omyłki. W sprawie powinien zostać opłacony zgodnie z § 3 w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stały w wysokości 100 zł. W ocenie pełnomocnika skarżącej pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażony w skarżonym postanowieniu był nietrafny. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii wysokości wpisu miała analiza przepisów ustawy dotyczących opłat obowiązujących w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności dotyczących odrzucania pism wnoszonych przez profesjonalnego pełnomocnika i nieprawidłowo opłaconych, oraz przepisów rozporządzenia. Rozważania dotyczące niezależności w sprawach sądowoadministracyjnych połączonych do wspólnego rozpoznania, zawarte w skarżonym postanowieniu, jakkolwiek całkowicie słuszne, nie powinny mieć wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy, w której przedmiotem rozważenia jest przepis szczególny, wprowadzający niezwykle restrykcyjne obostrzenia, jakim niewątpliwie jest przepis art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten, jako zamykający stronie prawo do merytorycznego rozpoznania sprawy, powinien być w razie jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych traktowany w sposób zawężający. Istotą niniejszej sprawy nie było bowiem to, czy sprawy sądowowadministracyjne rozpoznawane wspólnie na podstawie art. 111 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zachowują odrębny charakter, czy też nie - ale o to, jaki jest charakter wpisu uiszczanego od skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 173 ustawy skarga kasacyjna nie przysługuje od abstrakcyjnie rozumianej "sprawy" ale od konkretnego wyroku. Zgodnie zaś z art. 230 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Art. 230 § 2 precyzuje, że pismami, o których mowa w § 1 są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie został wydany jeden wyrok o sygnaturze III SA/Wa 3613/06 i ten jeden wyrok był skarżony skargą kasacyjną dnia 30 kwietnia 2007 roku. Dla określenia wysokości wpisu ta właśnie kwestia powinna mieć zasadnicze i jedyne znaczenie. Odrębność spraw połączonych do wspólnego rozpoznania była całkowicie irrelewantna dla ustalenia wysokości wpisu wnoszonego od skargi na konkretny wyrok, choć oczywiście może rzutować na inne kwestie - np. możliwość częściowego zaskarżenia wyroku, jedynie w zakresie niektórych spraw lub też odmiennego rozstrzygnięcia merytorycznego poszczególnych spraw połączonych do wspólnego rozpoznania, wszystko to nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotu niniejszego zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje: Zażalenie na uwzględnienie nie zasługiwało. Art. 111 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zastosowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpoznawanej sprawie stanowił, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają ze sobą w związku. Niewątpliwie zarządzenie o połączeniu oddzielnych spraw zawsze miało charakter techniczny i było podyktowane ekonomią procesową. Wola sądu nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że były "samodzielnymi" sprawami. Również wyrok w sprawach połączonych rozstrzygał o zgodności z prawem każdej decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia. Art. 173 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi istotnie stanowił, że skarga kasacyjna przysługuje od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednak nie można było pomijać okoliczności, że jeden wyrok, z woli sądu orzekającego, rozstrzygał o zgodności z prawem pięciu aktów wydanych w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej zakwestionowanych przez ich adresatkę w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Była to odwrotność sytuacji, kiedy w jednym piśmie - skardze - strona postępowania zakwestionowałaby kilka różnych, skierowanych do niej, decyzji. W takim wypadku również Naczelny Sąd Administracyjny, wykonując dyspozycje art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ nie może się uchylić od analizy prawidłowości zaskarżonego wyroku w odniesieniu do poszczególnych, zakwestionowanych skargami, decyzji. Zgodnie z § 3 powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. wpis od skargi kasacyjnej /oraz od skargi o wznowienie postępowania/ wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Nie było przedmiotem sporu, że wpis od skargi pobiera się od jej przedmiotu. Skoro w rozpoznawanej sprawie było pięć przedmiotów zaskarżenia i od każdego z nich ustalony /i uiszczony/ został należny wpis, to od skargi kasacyjnej od wyroku rozstrzygającego w tych pięciu sprawach należało pobrać połowę wpisu należnego od skarg czyli, jak to prawidłowo wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, 5 razy po 100 zł. Art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozostawiał sądowi żadnego marginesu swobody orzekania, jeśli chodziło o wskazane w nim sytuacje. Wobec tego, że zaskarżone postanowienie prawa nie naruszało, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.