VIII U 128/25

<p>Sygnatura akt VIII U 128/25</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 2 grudnia 2024 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w <span class="anon-block">Ł.</span> przyznał <span class="anon-block">Ł. G.</span> emeryturę wojskową od 1 października 2024 r. w wysokości 7.650,52 zł, uwzględniając 9,5 % zwiększenie wysługi emerytalnej, z tytułu pełnienia służby w strefie działań wojennych.</p> <p> <em> <!-- -->(decyzja - k. 91-91 verte akt Wojskowego Biura Emerytalnego)</em> </p> <p>Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył <span class="anon-block">Ł. G.</span>, wnosząc o przeliczenie podstawy wymiaru należnej mu emerytury z uwzględnieniem tego, że przez okres 21 rozpoczętych miesięcy pełnił służbę wojskową w warunkach szczególnych - za którą za każdy miesiąc powinien mieć zwiększone świadczenie emerytalne o 0,5 %, co w sumie daje zwiększenie o 10,5 %, a nie jak błędnie wskazał to organ wydający zaskarżoną decyzję o 9,5%.</p> <p>Zaskarżonej decyzji zarzucił:</p> <p>1.  błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a polegający na przyjęciu, że ubezpieczony pełnił służbę wojskowa w warunkach szczególnych przez okres 1 roku 6 miesięcy i 9 dni, podczas gdy z dokumentów załączonych do akt sprawy (a w szczególności zaświadczeń potwierdzających pobyt w strefie działań wojennych) wynika, iż pełnił służbę w szczególnych warunkach w okresach:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p>od 18 stycznia 2007 r. do 23 lipca 2007 r. - tj. przez okres 7 rozpoczętych miesięcy;</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>od 25 października 2008 r. do 27 kwietnia 2009 r. - tj. przez okres 7 rozpoczętych miesięcy;</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>od 8 kwietnia 2012 r. do 7 października 2012 r. - tj. przez okres 7 rozpoczętych miesięcy.</p> </dd> </dl> <p>łącznie przez okres 21 rozpoczętych miesięcy;</p> <p>2.  naruszenie przepisów procesowych, a mianowicie art. 15 ust. 3 w zw. z ust. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe ustalenie znaczenia pojęcia „rozpoczętych” miesięcy służby, co miało wpływ na wysokości obliczonego świadczenia.</p> <p> <em> <!-- -->(odwołanie k. 3-4)</em> </p> <p>W odpowiedzi na odwołanie, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w <span class="anon-block">Ł.</span> wniósł o jego oddalenie, podnosząc, argumenty, jak w zaskarżonej decyzji.</p> <p> <em> <!-- --> (odpowiedź na odwołanie - k. 10-11 verte)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Wnioskodawca – <span class="anon-block">Ł. G.</span> urodził się <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p> <em> <!-- --> (bezsporne)</em> </p> <p>W dniu 29 października 2024 r. odwołujący złożył wniosek o ustalenie uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego.</p> <p> <em> <!-- -->(bezsporne, a nadto wniosek - k. 3-8 akt Wojskowego Biura Emerytalnego)</em> </p> <p>Skarżący pełnił służbę w strefie działań wojennych:</p> <p>1.  w Polskim Kontyngencie Wojskowym<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">R. I.</span> w okresie od dnia 18 stycznia 2007 r. do dnia 23 lipca 2007 r.;</p> <p>2.  w Polskim Kontyngencie Wojskowym w<span class="anon-block">(...)</span>w okresie od dnia 25 października 2008 r. do dnia 27 kwietnia 2009 r.;</p> <p>3.  w Polskim Kontyngencie Wojskowym <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">(...)</span> od dnia 8 kwietnia 2012 r. do dnia 7 października 2012 r.</p> <p> <em> <!-- --> (bezsporne, a nadto zaświadczenie z dnia 16 lipca 2007 r. - k. 31 akt Wojskowego Biura Emerytalnego, zaświadczenie z dnia 27 kwietnia 2009 r. - k. 32 akt Wojskowego Biura Emerytalnego, zaświadczenie z dnia 23 sierpnia 2024 r. - k. 33 akt Wojskowego Biura Emerytalnego, przebieg służby wojskowej - k. 1-2 akt Wojskowego Biura Emerytalnego)</em> </p> <p>Zaskarżoną decyzją z dnia 2 grudnia 2024 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w <span class="anon-block">Ł.</span> przyznał <span class="anon-block">Ł. G.</span> emeryturę wojskową od 1 października 2024 r. w wysokości 7.650,52 zł, uwzględniając 9,5 % zwiększenie wysługi emerytalnej za pełnienie służby w warunkach szczególnych.</p> <p> <em> <!-- -->(decyzja - k. 91-91 verte akt Wojskowego Biura Emerytalnego)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny był, w całości, niesporny, jak, również, wynika<br/>z niekwestionowanych przez strony dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy<br/>i załączonych aktach emerytalnych wnioskodawcy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje</strong>:</p> <p>Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.</p> <p>Na wstępie podnieść należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym <strong> <!-- -->na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1))">art. 148^{<!-- -->1} k.p.c.</a> </strong> Zgodnie bowiem z treścią w/w przepisu sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli strona w pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o wysłuchanie jej na rozprawie albo przepis szczególny przewiduje taki obowiązek, chyba że pozwany uznał powództwo (§ 3 cyt. przepisu).</p> <p>W przedmiotowej sprawie żadna ze stron nie wniosła o przeprowadzenie postępowania sądowego w drodze rozprawy.</p> <p>Pomiędzy stronami nie było sporu co do okresu pełnienia służby w strefie działań wojennych, a co do sposobu liczenia tego okresu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była bowiem zasadność domagania się przez wnioskodawcę podwyższenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego (emerytury wojskowej) z tytułu pełnienia służby w strefie działań wojennych do 10,5% w miejsce 9,5%.</p> <p>Zasady ustalenia podstawy wymiaru emerytury z tytułu służby wojskowej reguluje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940100036" title="Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 (art. 15)">art. 15 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin</a> (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 305).</p> <p>W myśl przepisu art. 15 ust. 3 powyższej ustawy, <span class="underline"> <!-- -->emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rozpoczęty miesiąc</span> pełnienia służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych.</p> <p>Jak przyjmuje judykatura, w przypadku służby w strefie działań wojennych, każdy rozpoczęty miesiąc służby powoduje podwyższenie podstawy wymiaru świadczenia, niezależnie od tego, ile dni w tym miesiącu służba była pełniona, co nie stanowi naruszenia art. 15 ust 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 67, poz. 618 z późn. zm.) <em> <!-- -->(tak: wyroki Sądu Apelacyjnego w Białymstoku: z 2 grudnia 2014 r., III AUa 898/14 LEX nr 1623819 oraz z 29 października 2014 r., III AUa 756/14, LEX nr 1544639)</em>.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111590946" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych - Dz. U. z 2011 r. Nr 159, poz. 946 (§ 4;§ 4 ust. 1;§ 4 ust. 1 pkt. 2)">§ 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych</a> (Dz. U. Nr 159, poz. 946) stanowi bowiem, że emeryturę wojskową podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rozpoczęty miesiąc pełnienia służby w strefie działań wojennych w polskich kontyngentach wojskowych wydzielonych z Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub przez kierowanych do pełnienia służby w tej strefie z polskich przedstawicielstw wojskowych oraz polskich zespołów łącznikowych przy organizacjach międzynarodowych i międzynarodowych strukturach wojskowych albo bezpośrednio z organizacji międzynarodowych, międzynarodowych struktur wojskowych i obcych jednostek wojskowych.</p> <p>Zgodnie, zaś, z <strong> <!-- -->treścią § 26 ust. 1 rozporządzenia</strong> Ministra Obrony Narodowej z dnia<br/>10 lutego 2012 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2107 z późn. zm.) przy obliczaniu wysługi emerytalnej sumuje się poszczególne okresy o jednakowym procentowym wskaźniku, obejmujące lata, miesiące i dni. Sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc trzydzieści dni kalendarzowych. Sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy za jeden rok. W końcowym podsumowaniu okresy niepełnych miesięcy nie są uwzględniane, <span class="underline"> <!-- -->z wyjątkiem okresów, o których mowa w art. 15 ust. 3 ww. ustawy</span>.</p> <p>Treść tych przepisów nie pozostawia w ocenie Sądu Okręgowego wątpliwości, że w przypadku służby w strefie działań wojennych każdy rozpoczęty miesiąc służby powoduje podwyższenie podstawy wymiaru świadczenia niezależnie od tego, ile dni w tym miesiącu służba była pełniona <em> <!-- -->(tak też: wyroki Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 15 lutego 2023 r., III AUa 696/21, LEX nr 3517935 oraz z 17 lipca 2018 r., III AUa 554/17, LEX nr 2550845).</em> </p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia jest przepis § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2012 roku w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2107), które to rozporządzenie obowiązuje od 7 marca 2012 roku. W przepisie tym, w sposób jasny wskazano, że okresy niepełnych miesięcy nie są uwzględniane, z wyjątkiem okresów, o których mowa w art. 15 ust. 3 ww. ustawy.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940100036" title="Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 (art. 15;art. 15 ust. 3)"> <strong> <!-- -->art. 15 ust. 3</strong> ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111590946" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych - Dz. U. z 2011 r. Nr 159, poz. 946 (§ 4;§ 4 ust. 1;§ 4 ust. 1 pkt. 2)">§ 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych oraz § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2012 r.</a> w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin <em> <!-- -->(por. też: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2014 r, III AUa 898/14, LEX nr 1623819, jak również wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 24 października 2019 r., III AUa 1335/18, LEX nr 2763835)</em>.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył, że organ, w tym zakresie, kierował się brzmieniem § 26 ust. 1 zdanie czwarte rozporządzenia wykonawczego, który co prawda stanowi, że „w końcowym podsumowaniu okresy niepełnych miesięcy nie są uwzględniane” – jednakże błędnie pomijając dalszą część tego zdania, tj. „z wyjątkiem okresów, o których mowa w art. 15 ust. 3 ww. ustawy”. A zatem pozwany ustalił sumując wyłącznie konkretne okresy służby na froncie<br/>w czasie wojny lub w strefie działań wojennych ubezpieczonego, że wynoszą one 1 rok, 6 miesięcy i 9 dni, po czym dopiero tak ustaloną już sumę w oparciu o art. 15 ust. 3 ustawy zaokrąglił w górę do pełnego miesiąca – uzyskując wynik 19 miesięcy, co w konsekwencji oznacza obliczenie wymiaru świadczenia z tytułu pełnienia służby na froncie podczas wojny lub w strefie działań wojennych na poziomie 9,5%.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego sposób liczenia rozpoczętych miesięcy przez pozwany organ emerytalny jest sprzeczny z powołanymi przepisami. W oparciu bowiem o cytowane wyżej, przepisy art. 15 ust. 3 ustawy w związku z § 4 ust. 1 punkt 2 rozporządzenia w związku z § 26 ust. 1 zdanie czwarte rozporządzenia wykonawczego, do ustalenia ubezpieczonemu wymiaru świadczenia, z tytułu pełnienia służby na froncie podczas wojny lub w strefie działań wojennych, należało uwzględnić nie tylko konkretne okresy służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych ubezpieczonego – ale, co <strong> <!-- -->wynika z § 26 ust. 1 zdanie czwarte</strong> rozporządzenia wykonawczego, pełne miesiące takiej służby.</p> <p>Okres służby <span class="anon-block">Ł. G.</span>, w strefie działań wojennych, powinien wynosić więc 21 miesięcy, z uwagi na fakt pełnienia przez niego służby w Polskim Kontyngencie Wojskowym <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">R. I.</span> w okresie od 18 stycznia 2007 r. do 23 lipca 2007 r. (7 miesięcy rozpoczętych) oraz w Polskim Kontyngencie Wojskowym <span class="anon-block">(...)</span>w okresie od 25 października 2008 r. do 27 kwietnia 2009 r. (7 miesięcy rozpoczętych) i w okresie od 8 kwietnia 2012 r. do 7 października 2012 r. (7 miesięcy rozpoczętych). Powyższe oznacza, że zwiększenie powinno wynosić 10,5% (21 miesięcy x 0,5%). Tym samym ubezpieczony zasadnie domagał się podwyższenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego z tytułu pełnienia służby w strefie działań wojennych do 10,5 % (w miejsce 9,5%).</p> <p>Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14}§ 2 k.p.c.</a>, zmienił zaskarżoną decyzję i przeliczył wymiar emerytury wojskowej <span class="anon-block">Ł. G.</span> w sposób wskazany w sentencji wyroku.</p> </div>