II Ca 1529/24
Common courts2025-05-28
Case number
II Ca 1529/24
Judgment date
2025-05-28
Type
DECISION
Judges
Magdalena Meroń-Pomarańska (PRESIDING_JUDGE)
Judgment text
<p>Sygnatura akt II Ca 1529/24</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p> Dnia 28 maja 2025 roku</p>
<p>Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym:</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Magdalena Meroń – Pomarańska</p>
<p>Protokolant: Magdalena Relidzińska - Pejas</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2025 roku w Krakowie</p>
<p>sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Chrzanowie</p>
<p>przy uczestnictwie Rzecznika Praw Dziecka, <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">L. S.</span>, <span class="anon-block">J. S.</span>, <span class="anon-block">N. S.</span>, <span class="anon-block">K. S. (1)</span>, <span class="anon-block">Z. S.</span>, <span class="anon-block">K. S. (2)</span>, Gminy <span class="anon-block">L.</span>
</p>
<p>o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Chrzanowie z dnia 24 marca 2015 roku, sygnatura akt I Ns 335/12</p>
<p>na skutek apelacji uczestniczki <span class="anon-block">Z. S.</span> od postanowienia Sądu Rejonowego <br/>w Chrzanowie z dnia 8 kwietnia 2024 roku, sygnatura akt I Ns 259/20</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia:</strong>
</p>
<p>1.
oddalić apelację;</p>
<p>2.
stwierdzić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie;</p>
<p>3.
przyznać od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Chrzanowie na rzecz adwokata <span class="anon-block">M. W.</span> kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy) brutto tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną uczestniczce <span class="anon-block">Z. S.</span> z urzędu w postępowaniu apelacyjnym;</p>
<p>4.
przyznać od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Chrzanowie na rzecz adwokata <span class="anon-block">B. M.</span> kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy) brutto tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną uczestniczce <span class="anon-block">Z. S.</span> z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSO Magdalena Meroń – Pomarańska </em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt II Ca 1529/24</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z dnia 28 maja 2025 r.</strong>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2024 r. Sąd Rejonowy oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Chrzanowie o wznowienie postępowania I Ns 335/12 o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">P. S.</span> (pkt 1.) i przyznał od Skarbu Państwa– Sądu Rejonowego w Chrzanowie adw. <span class="anon-block">M. W.</span> kwotę 442,80 zł, w tym VAT, tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji pełnomocnika z urzędu dla małoletniej uczestniczki <span class="anon-block">Z. S.</span> oraz kwotę 84 zł tytułem zwrotu wydatków (kosztów dojazdu) związanych z pełnieniem tej funkcji (pkt 2.), stwierdzając, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (pkt 3.).</p>
<p>Orzeczenie zapadło na tle następująco ustalonych faktów:</p>
<p>W Sądzie Rejonowym w Chrzanowie pod sygn. akt I NS 335/12 toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">P. S.</span>, zmarłym w dniu 11 stycznia 2011 r., ostatnio zamieszkałym w <span class="anon-block">L.</span>. Wniosek inicjujący to postępowanie został złożony w dniu 27 marca 2012 r. przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, będącego wierzycielem zmarłego. W toku postępowania kolejny wniosek złożył inny wierzyciel zmarłego- Gmina <span class="anon-block">L.</span>, której wierzytelności wynikały z nieopłaconych danin za nieruchomości położone na terenie <span class="anon-block">L.</span> i należące do zmarłego oraz które oddano zmarłemu w użytkowanie wieczyste. W toku postępowania zgłaszali się kolejni wierzyciele zainteresowani tym, czy zostało wydane postanowienie— <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, którego wierzytelnościami zarządzał <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> oraz Biuro <span class="anon-block">(...)</span> jako nabywca wierzytelności <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> W toku postępowania spadkowego ustalono, iż zmarły był rozwiedziony, ze związku małżeńskiego z <span class="anon-block">J. S.</span> posiadał dwie małoletnie wówczas córki- <span class="anon-block">N.</span> i <span class="anon-block">K.</span>. Do udziału w sprawie zostali również wezwani rodzice zmarłego jako dalsi spadkobiercy ustawowi- <span class="anon-block">L.</span> i <span class="anon-block">K. S. (1)</span>, przy czym początkowo w sprawie brał udział jedynie <span class="anon-block">L. S.</span>, którego wnioskodawca <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> omyłkowo wskazał jako syna spadkodawcy. Zawiadomienie o rozprawie wraz z odpisem wniosku zostało wysłane do <span class="anon-block">L. S.</span> na adres <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> i odebrał je osobiście, wezwanie na kolejną rozprawę odebrał w jego imieniu współpracownik. Później we wniosku Gminy <span class="anon-block">L.</span> wskazano już prawidłowo <span class="anon-block">L.</span> i <span class="anon-block">K. S. (1)</span> jako rodziców zmarłego, pisma w sprawie odbierała w ich imieniu <span class="anon-block">A. K.</span>, podpisująca się jako „synowa”. W toku postępowania spadkowego korespondencja sądowa do rodziców spadkodawcy była bowiem kierowana na adres ich zameldowania tj. <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>. W tym czasie jednak faktycznie tam nie przebywali, lecz mieszkali w <span class="anon-block">B.</span>. <span class="anon-block">A. K.</span> jako partnerka życiowa ich zmarłego syna miała od nich upoważnienie do odbioru korespondencji, odebrane z poczty listy po ich odebraniu przesyłała im do miejsca ich zamieszkania bez zapoznawania się z treścią tych pism. Tak też było z korespondencją sądową do sprawy spadkowej I NS 335/12. W wyniku czynności poszukiwawczych Sąd ustalił, iż zmarły oprócz dzieci małżeńskich posiadał również z nieformalnego związku z <span class="anon-block">A. K.</span> zd. <span class="anon-block">K.</span> trzecią córkę — małoletnią <span class="anon-block">Z. S.</span>, <span class="anon-block">urodzoną w (...)</span> r. Postanowieniem z dnia 8 marca 2013 r. wezwał ją do udziału w sprawie. Poczyniono czynności do ustalenia aktualnego adresu zamieszkania przedstawicielki ustawowej małoletniej. Na ówczesną chwilę <span class="anon-block">A. K.</span> nie miała zgodnie z danymi Ewidencji Ludności adresu zameldowania, sama małoletnia miała adres zameldowania taki jak ostatni adres zameldowania jej zmarłego ojca i aktualny adres zameldowania jego rodziców tj. <span class="anon-block">ul. (...)</span>, <span class="anon-block">L.</span>. W związku z powyższym Sąd ustanowił kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu <span class="anon-block">A. K.</span>, przedstawicielki ustawowej małoletniej uczestniczki. Wyznaczono jako kuratora aplikanta radcowskiego <span class="anon-block">P. P.</span>, który jednakże niestawiał się na wyznaczanych rozprawach ani nie wykonał innych czynności w związku z reprezentowaniem nieznanej z miejsca pobytu. W toku postępowania, pomimo prawidłowego doręczenia, uczestnicy nie stawiali się na wyznaczonych rozprawach. W konsekwencji Sąd nie mógł odebrać zapewnienia spadkowego, dokonał zatem ogłoszeń w trybie przewidzianym ustawą. Następnie Sąd Rejonowy w Chrzanowie postanowieniem dnia 24 marca 2015 r., sygn. I NS 335/12 stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">P. S.</span> nabyła w całości jego córka <span class="anon-block">Z. S.</span> z dobrodziejstwem inwentarza. <span class="anon-block">J. S.</span> w imieniu małoletnich <span class="anon-block">K. S. (2)</span> i <span class="anon-block">N. S.</span> bowiem odrzuciła w terminie spadek przypadający im po ojcu, w związku z czym pozostałe dzieci zmarłego zostały pominięte przy dziedziczeniu.</p>
<p>Wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia, Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności stwierdził, iż wątpliwości nie budziła dopuszczalność skargi, tj. spełnienie jej przesłanek formalnych. Skarga podlegała jednakże oddaleniu, gdyż nie było podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, a to wobec wydania postanowienia o oddaleniu wniosku o zatwierdzenie oświadczenia <span class="anon-block">Z. S.</span> o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia spadkowego w terminie. Małoletnia nie ma już bowiem przewidzianych prawem możliwości odrzucenia spadku po <span class="anon-block">P. S.</span>, stąd też jedynym orzeczenie, jakie może zapaść w niniejszym postępowaniu spadkowym, jest rozstrzygnięcie tożsame z postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt I Ns 335/12. Ponadto, Sąd Rejonowy przyznał wynagrodzenie i zwrot wydatków na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika małoletniej uczestniczki, orzekając zarazem o pozostałych kosztach postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Apelację </strong>od tego postanowienia złożyła małoletnia uczestniczka <span class="anon-block">Z. S.</span>, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, to jest:</p>
<p>1.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 412)">art. 412 k.p.c.</a> poprzez nieuwzględnienie skargi o wznowienie;</p>
<p>2.
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przedstawiciel ustawowy małoletniej uczestniczki <span class="anon-block">Z. S.</span>- matka <span class="anon-block">A. K.</span> już w 2016 r. wiedziała o wysokości zadłużenia spadkodawcy <span class="anon-block">P. S.</span>, podczas gdy opinia biegłego sądowego w ramach spisu inwentarza została sporządzona w 2018 r.;</p>
<p>3.
błąd w ustalaniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przedstawiciel ustawowy małoletniej uczestniczki <span class="anon-block">Z. S.</span>- matka <span class="anon-block">A. K.</span> wiedziała od pozostałych uczestników postępowania spadkowego o sprawie spadkowej oraz o wysokości długów, podczas gdy brak jest dowodów na wiedzę <span class="anon-block">A. K.</span> o zadłużenia <span class="anon-block">P. S.</span> za życia spadkodawcy jak i po jego śmierci;</p>
<p>4.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1019)">art. 1019 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 88)">art. 88 k.c.</a> poprzez błędną wykładnię podlegającą na przyjęciu, że małoletnia <span class="anon-block">Z. S.</span> nie spełnia wymogów uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">P. S.</span>;</p>
<p>5.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie;</p>
<p>6.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zakresie oceny zeznań przedstawicielki ustawowej małoletniej <span class="anon-block">Z. A.</span> <span class="anon-block">K.</span>;</p>
<p>7.
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zakresie oceny dokumentu urzędowego- postanowienia Sądu Rejonowego w Chrzanowie III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt III Nsm 541/21.</p>
<p>Formułując powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania, ewentualnie- o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o przyznanie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.</p>
<p>Rzecznik Praw Dziecka poparł apelację małoletniej uczestniczki.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</p>
<p>W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 1)">art. 1015 § 1 k.c.</a> potencjalny spadkodawca winien złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Wskazany przepis reguluje prekluzyjny termin zawity prawa materialnego do wykonania prawa kształtującego (<em>
<!-- -->por. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2018 r., III CZP 102/17, OSNC 2018/12/110</em>). Nie jest więc możliwe przywrócenie czy przedłużenie tego terminu. W imieniu spadkobiercy niemającego pełnej zdolności do czynności prawnych zarówno oświadczenie o odrzuceniu spadku, jak i o ewentualnym uchyleniu od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia spadkowego w terminie pod wpływem błędu, składa przedstawiciel ustawowy. Z upływem półrocznego terminu od momentu dowiedzenia o tytule powołania do spadku, spadkobierca, który nie złożył żadnego oświadczenia, nabywa spadek definitywnie i nie może go już odrzucić (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 2 k.c.</a>). Złożenie oświadczenia po upływie terminu nie rodzi żadnych skutków prawnych, rodząc skutki właściwe dla braku oświadczenia, określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 2 k.c.</a> (<em>
<!-- -->por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 grudnia 2012 r., V CSK 18/12, Legalis</em>). Uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w ustawowym terminie oświadczenia spadkowego, a więc biernego zachowania spadkobiercy, może nastąpić w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1019)">art. 1019 k.c.</a> i wymaga do swej skuteczności zatwierdzenia przez sąd.</p>
<p>Kwestia skuteczności uchylenia się małoletniej <span class="anon-block">Z. S.</span> od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia spadkowego w terminie stała się przedmiotem badania w postępowaniu sądowym, zakończonym prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21 stycznia 2022 r. o oddaleniu wniosku. Orzeczenie to uzyskało walor prawomocności w następstwie oddalenia złożonych przeciwko niemu apelacji, co nastąpiło na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt II Ca 613/22. Z kolei postanowieniem z dnia 21 września 2023 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, wywiedzionej przeciwko postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 17 listopada 2022 r. Z tą chwilą postępowanie w sprawie uchylenia się małoletniej od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia spadkowego w ustawowym terminie zostało definitywnie zakończone, a zapadłe w nim rozstrzygnięcie nie mogło zostać wzruszone. Z momentem uprawomocnienia orzeczenie sądowe korzysta z atrybutów mocy wiążącej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365)">art. 365 k.p.c.</a>) oraz powagi rzeczy osądzonej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 366)">art. 366 k.p.c.</a>). Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365)">art. 365 k.p.c.</a>) wywołuje ten skutek, że objęta nią kwestia prawna kształtuje się tak, jak to rozstrzygnięto we wcześniejszym prawomocnym rozstrzygnięciu, co gwarantuje poszanowanie dla orzeczenia sądu ustalającego lub regulującego stosunek prawny stanowiący przedmiot rozstrzygnięcia. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być ono już ponownie badane. W konsekwencji, prawomocne rozstrzygnięcie sądowe w przedmiocie oddalenia wniosku o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia spadkowego w terminie, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a>, miało charakter wiążący dla sądów obydwu instancji również w niniejszym postępowaniu, w którym niedopuszczalnym było ponowne badanie tegoż zagadnienia. Oznacza to, iż w rozpatrywanej sprawie sąd nie mógł prowadzić postępowania dowodowego na okoliczność ziszczenia się przesłanek przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1019)">art. 1019 k.c.</a> ani dokonywać w tym przedmiocie ocen odmiennych od rozstrzygnięcia zawartego w prawomocnym postanowieniu o oddaleniu wniosku o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia spadkowego w terminie. Niniejsze postępowanie nie może być bowiem traktowane jako przedłużenie ani swoista „trzecia instancja” prawomocnie zakończonego postępowania w sprawie o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia spadkowego w terminie. Wobec powyższego (stanowiące trzon apelacji) zarzuty, które wskazywały na ziszczenie się przesłanek przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1019)">art. 1019 k.c.</a> w odniesieniu do przedstawicielki ustawowej małoletniej spadkodawczyni w ogóle nie podlegały merytorycznemu rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu odwoławczym i jako takie musiały pozostawać <em>
<!-- -->a limine</em> bezskuteczne.</p>
<p>Z gruntu chybionym był również zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Zarzut nadużycia prawa podmiotowego, jako instytucja prawa materialnego, służy bowiem ograniczeniu bądź wyeliminowaniu możności postępowania danego podmiotu w sposób określony przez normy prawne. Innymi słowy podnoszący zarzut z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> sprzeciwia się korzystaniu z prawa podmiotowego przez podmiot, któremu prawo to przysługuje. Tymczasem w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku w ogóle nie ma mowy o „dochodzeniu roszczenia” ani wykonywaniu prawa podmiotowego. Kognicja sądu w tego typu sprawach jest ściśle określona, obejmując- w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 670)">art. 670 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 677)">art. 677 k.p.c.</a>- badanie z urzędu, kto jest spadkobiercą. Sąd nie może korygować swojej kognicji przez pryzmat klauzuli generalnej zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Innymi słowy, Sąd nie może ustalić porządku dziedziczenia w oparciu o zasady współżycia społecznego. Rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku powinno odzwierciedlać okoliczności sprawy, w tym- ustawowe przesłanki dziedziczenia, a interesy czy oczekiwania spadkobierców nie mają w tym kontekście istotnego znaczenia (<em>
<!-- -->por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 grudnia 2020 r., I CSK 47/19, LEX nr 3103833</em>). W konsekwencji, zaniedbania przedstawiciela ustawowego małoletniej w postaci uchybienia terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku nie mogą być sanowane poprzez zastosowanie klauzuli nadużycia prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>).</p>
<p>Z przedstawionych względów Sąd Okręgowy uznał zaskrżone rozstrzygnięcie za trafne i odpowiadające prawu, a apelację małoletniej uczestniczki jako bezzasadną oddalił, orzekając jak w punkcie 1. sentencji niniejszego postanowienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>W przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, mając na uwadze fakt, iż stanowiska uczestników co do treści orzeczenia spadkowego (kształtu rozstrzygnięcia) były zgodne, a w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku interesy uczestników są z zasady zbieżne- ów brak sprzeczności wyraża się bowiem w usunięciu stanu niepewności co do kręgu następców prawnych spadkodawcy.</p>
<p>Podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu stał się <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze</a> (<em>
<!-- -->j.t. Dz.U. z 2015 poz. 615. ze zm.</em>) w zw. z § 16 ust 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (<em>
<!-- -->Dz.U. z 2024 r., poz. 763</em>) oraz § 12 pkt 2 i § 4 ust. 3 tego rozporządzenia (stosownie do regulacji intertemporalnej zawartej w § 24 rozporządzenia), co skutkowało przyznaniem na rzecz adw. <span class="anon-block">M. W.</span>, który wywiódł imieniem małoletniej uczestniczki apelację oraz na rzecz adw. <span class="anon-block">B. M.</span>, reprezentującego skarżącą na rozprawie apelacyjnej, wynagrodzenia w kwotach po 120 zł, powiększonych o wartość podatku VAT.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Sędzia Magdalena Meroń- Pomarańska</em>
</p>
</div>