II GW 23/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Miasta Z. z dnia 29 czerwca 2020 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Z. a Prezydentem Miasta J. G. w przedmiocie potwierdzenia prawa (...) do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych postanawia oddalić wniosek. UZASADNIENIE Prezydent Miasta Zgierza wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Prezydentem Miasta Jelenia Góra w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla(...). Uznając się jednocześnie organem niewłaściwym do rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu wniosku podał, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS) w Jeleniej Górze zawiadomieniem z (...) przekazał MOPS w Zgierzu wniosek Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Zgierzu o wydanie decyzji dotyczącej dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla (...), który jest bezdomny. Wnioskodawca wskazał, że w przypadku braku miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, organ właściwy do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ustala się wg ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy. Stosownie do art. 25 k.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W związku z tym wnioskodawca wyjaśnił, że skoro (...) jest obecnie osobą bezdomną, a ostatnim udokumentowanym miejscem jego zamieszkania – potwierdzonym zameldowaniem na pobyt stały – był adres w Jeleniej Górze, zatem organem właściwym dla rozpatrzenia sprawy o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej jest Prezydent Miasta Jelenia Góra. Prezydent Miasta Jelenia Góra w odpowiedzi na ww. wniosek wniósł o wskazanie, że właściwym miejscowo do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla (...) jest Wójt Gminy (...). Co uzasadnił tym, że gdy (...) do MOPS w Jeleniej Górze wpłynął wniosek Szpitala o wydanie decyzji potwierdzającej prawo (...) do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, Szpital wskazał jako adres zameldowania (...) ul. (...) w (...). Jednak pod tym adresem (...) już nie mieszkał (był tam zameldowany od (...) do (...). MOPS w Jeleniej Górze (...). skierował (...) do schroniska dla osób bezdomnych w Jeleniej Górze, gdzie przebywał do (...), a po opuszczeniu noclegowni nie poinformował MOPS o nowym miejscu zamieszkania. W związku z poczynionymi ustaleniami, MOPS w Jeleniej Górze uznał się za niewłaściwy w sprawie wniosku Szpitala w (...) i (...) przekazał go według właściwości do MOPS w Zgierzu. W jego ocenie, w związku z tym, że nie można jednoznacznie ustalić miejsca zamieszkania lub pobytu (...), właściwość miejscową w zakresie wniosku o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych należy ustalić na podstawie art. 21 § 2 k.p.a., tj. według miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania. Następnie (...) do MOPS w Jeleniej Górze wpłynęło pismo Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (GOPS) w (...) z (..) informujące, że (...) przyznano decyzją z (...) nr zasiłek celowy (200 zł) na zakup żywności w marcu 2020 r., w związku czym wniesiono o dokonanie zwrotu tej kwoty. Do pisma załączono dokumenty, z których wynikało, że (...) w styczniu 2020 r. powrócił do Polski z zagranicy i zamieszkał u kolegi (...) w (...). Z dokumentacji wynikało także, że (...) przebywał w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Zgierzu od 1 do 12 lutego 2020 r., a zatem trafił do tego szpitala zamieszkując już w mieszkaniu (...) w (...) i ponownie powrócił do tego mieszkania po wyjściu ze szpitala. Dlatego też zwrócił się o świadczenia z pomocy społecznej do GOPS w(...). W związku z ustalonym w ten sposób stanem faktycznym MOPS w Jeleniej Górze pismem z (...) odesłał do GOPS w (...) notę księgową na udzielone (...) świadczenie wskazując, że (...) nie można uznać za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ od stycznia 2020 r. na podstawie umowy użyczenia zamieszkuje w lokalu (...) w (...) i w tym miejscu koncentrują się obecnie jego sprawy. Z tego względu, odwołując się do przepisu art. 25 k.c., tę właśnie miejscowość należy uznać za jego obecne miejsce zamieszkania lub co najmniej miejsce pobytu. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373 ze. zm.), zgodnie z którym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo, należy uznać, iż organem właściwym do wydania tej decyzji dla (...) jest Wójt Gminy (...). W tej bowiem miejscowości od stycznia 2020 r., tj. przed pobytem Szpitalu w (...), ma on swoje miejsce zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, zaistniał negatywny spór o właściwość, w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej dla (...), w związku z jego leczeniem w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Zgierzu, na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. W tej sprawie zarówno Prezydent Miasta Jelenia Góra jak i Prezydent Miasta Zgierz, uznali się z organy niewłaściwe z uwagi na fakt, że (...) nie zamieszkuje na terenie objętym ich właściwością miejscową. Przy czym z informacji udzielonych przez Prezydenta Miasta Jelenia Góra wynika, że (...) od stycznia 2020 r. zamieszkuje u (...) w (...). Oznacza to, że miejsce zamieszkania (...) nie znajduje się w granicach administracyjnych Jeleniej Góry i Zgierza lecz na terenie Gminy (...). Oznacza to, że organem właściwym do załatwienia sprawy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla (...) jest Wójt Gminy (...) w, który jednak nie bierze udziału w niniejszym postępowaniu sądowym. W związku z powyższym zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór o właściwość poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej. W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie jest to możliwe, gdyż ani Prezydent Miasta Jelenia Góra, ani Prezydent Miasta Zgierza, tj. żaden z organów administracji biorących udział w niniejszym postępowaniu sądowym nie jest organem właściwym do potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla (...). Z tych względów, złożony w tej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Jelenia Góra a Prezydentem Miasta Zgierza, podlegał oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.