X C 1075/24
Common courts2025-05-29
Case number
X C 1075/24
Judgment date
2025-05-29
Type
SENTENCE
Judges
Asesor Anna Bindas-Smoderek (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt X C 1075/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 29 maja 2025 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny w składzie:</p>
<p>Przewodnicząca: Asesor sądowy Anna Bindas-Smoderek</p>
<p>Protokolant: p.o. sekretarza sądowego Sylwia Gawrońska</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. w Toruniu sprawy</p>
<p>z powództwa <span class="anon-block">A. F.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> Spółce akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>I.
zasądza od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> Spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">A. F.</span> kwotę 12.213,14 zł (dwanaście tysięcy dwieście trzynaście złotych czternaście groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 24 września 2024 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>II.
zasądza od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> Spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">A. F.</span> 4.367 zł (cztery tysiące trzysta sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z dnia 18 czerwca 2024 r. powódka <span class="anon-block">A. F.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> Spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span> kwoty 12.213,14 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu wskazano, że 10 maja 2022 r. na rachunku należącym do powódki, a prowadzonym przez pozwanego doszło do wykonania nieautoryzowanej transakcji, które doprowadziły do powstania szkody majątkowej po stronie powódki. Transakcje były wynikiem wprowadzenia powódki w błąd za pośrednictwem portalu <span class="anon-block">W.</span>, dzięki czemu nieustalona osoba uzyskała dane dostępu do konta bankowego powódki i dokonała nieautoryzowanych transakcji z rachunku <span class="anon-block">(...)</span> na kwoty 9.770,51 zł oraz 2.442,63 zł. Łącznie 12.213,14 zł. Pomimo złożonych niezwłocznych reklamacji pozwany nie uznał żądań powódki. Powódka podkreśliła, że przedmiotowe transakcje nie były przez nią autoryzowane, co należy utożsamiać z wyrażeniem zgody na ich dokonanie. Nie ma zatem znaczenia, że transakcje zostały w sposób prawidłowy uwierzytelnione.</p>
<p>Nakazem zapłaty z dnia 2 września 2024 r. Sąd Rejonowy w Toruniu Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> Spółka akcyjna z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span> wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu.</p>
<p>Pozwany zarzucił, że w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek podstawy do uwzględnienia powództwa albowiem transakcje zostały prawidłowo autoryzowane przez powódkę. Zdaniem pozwanego gdyby na podstawie twierdzeń powódki uznać, ze nie składała oświadczeń woli w przedmiocie transakcji mających miejsce na rachunku bankowym, ale przy tym autoryzacja przebiegała w sposób poprawny z wykorzystaniem metod, danych i informacji znanych jedynie powódce, to dochodziłoby do niemal nieograniczonej odpowiedzialności Banku, który pozbawiony zostałby jakichkolwiek możliwości wykazania, że Klienci dobrowolnie i świadomie składają oświadczenia woli w przedmiocie zawieranych umów.</p>
<p>Pozwany zarzucił nadto, że w przypadku przyjęcia transakcji za nieautoryzowane, jego odpowiedzialność wyłącza rażące niedbalstwo powódki. Powódka miała bowiem obowiązek zachowania w poufności danych uwierzytelniających, w tym była zobowiązana do niepodawania osobom trzecim swoich danych do logowania, danych karty płatniczej czy kodów autoryzacyjnych przesyłanych przez Bank. Powódka była zobowiązana do ochrony urządzeń, przy pomocy których korzystała z bankowości elektronicznej. Powódka natomiast udostępniła osobom trzecim dane poufne, w tym co najmniej dane z karty debetowej, kod SMS i kod autoryzacyjny do aplikacji <span class="anon-block">(...)</span> oraz ujawniła indywidualne dane uwierzytelniające.</p>
<p>W piśmie z dnia 20 grudnia 2024 r. powódka podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zaznaczyła, że Bank nie współpracował z powódką, a swoim działaniem spowodował szkodę po jej stronie. Powódka jasno wyraziła swoją wolę odnośnie braku autoryzacji transakcji z rachunku – informację o tym Bank otrzymał zarówno ustnie podczas reklamacji zgłoszonej telefonicznie, jak i następczo na piśmie. Powódka podkreśliła, że to dostawca usług płatniczych czyli w niniejszym przypadku Bank ponosi całkowite ryzyko związane z nieautoryzowaną transakcją płatniczą. Wykazanie jedynie faktu zarejestrowania przez dostawcę używania instrumentu płatniczego nie wystarcza do stwierdzenia autoryzacji transakcji przez płatnika.</p>
<p>W dalszych pismach oraz na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.</p>
<p>Na rozprawie strona powodowa nie kwestionowała, że do dokonania transakcji doszło bez przełamania zabezpieczeń i z poprawnym podaniem danych karty płatniczej, kodu CVV. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235<sup>
<!-- -->2</sup> § 1 pkt 2 i 5 k.p.c.</a> pominął wniosek dowodowy zawarty w pkt 12 i 13 sprzeciwu od nakazu zapłaty.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje.</strong>
</p>
<p>W dniu 9 października 2004 roku <span class="anon-block">A. F.</span> zawarła z <span class="anon-block">(...)</span> S.A. umowę rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego <span class="anon-block">(...)</span>. Na mocy przedmiotowej umowy Bank zobowiązał się do prowadzenia do otwarcia i wprowadzenia rachunku oszczędnościowo rozliczeniowego super konto student o numerze <span class="anon-block">(...)</span>. W dniu 23 października 2004 roku strony zawarły umowę o wydaniu używanie karty <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>W dniu 2 listopada 2007 roku strony zawarły aneks numer <span class="anon-block">(...)</span> do umowy o wydanie i używanie karty <span class="anon-block">(...)</span> zgodnie z postanowieniami przedmiotowego aneksu zmianie uległy wysokości limitów wypłat gotówkowych oraz operacji płatniczych.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. F.</span> w dniu 12 czerwca 2009 roku złożyła wniosek o przekształcenie i prowadzenie rachunku o ww. numerze jako rachunku <span class="anon-block">(...)</span>. W dniu 12 czerwca 2009 roku strony zawarły umowę rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego <span class="anon-block">(...)</span>, usług bankowości elektronicznej oraz karty debetowej.</p>
<p>W dniu 17 marca 2014 roku <span class="anon-block">A. F.</span> złożyła wniosek o zmianę typu rachunek KONTO <span class="anon-block">(...)</span>. Zgodnie z umową rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego <span class="anon-block">(...)</span>, usług bankowości elektronicznej oraz karty debetowej, Bank zobowiązał się do prowadzenia rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego <span class="anon-block">(...)</span> w walucie polskiej o numerze walucie polskiej o numerze <span class="anon-block">(...)</span> na zasadach określonych w umowie i regulaminie, a także m.in. do wydawania karty debetowej do rachunku oraz rozliczenia operacji dokonanych przy użyciu tej karty na zasadach określonych w umowie regulaminie i zapewnienia posiadaczowi rachunku dostępu do jego rachunków i korzystania z usług bankowości elektronicznej. Zgodnie z umową posiadaczowi rachunku może być otwarty i prowadzony również rachunek oszczędnościowy.</p>
<p>W dniu 10 maja 2022 roku zasady świadczenia usług bankowości elektronicznej i usług bankowości telefonicznej określały szczegółowe warunki świadczenia usługi bankowości elektronicznej i usługi bankowości telefonicznej oraz szkolenia oświadczeń woli w <span class="anon-block">(...)</span> S.A. Innym dokumentem określającym warunki były ogólne warunki prowadzenia rachunków bankowych i świadczenia usług dla klientów i indywidualnych przez <span class="anon-block">(...)</span> S.A.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Niesporne a nadto:</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- umowa rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego z 9.10.2004 r. wraz z Tabelą Opłat, k. 91-93,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- umowa o wydanie i używanie karty <span class="anon-block">(...)</span>, k. 94</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- aneks nr <span class="anon-block">(...)</span>, k. 95</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- wniosek o przekształcenie rachunku, k. 96</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- umowa rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego <span class="anon-block">(...)</span> z 12 czerwca 2009 r., k. 97-98</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- wniosek o przekształcenie rachunku oraz umowa rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego <span class="anon-block">(...)</span> z 17 marca 2014 r., k. 99-102</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->
- Ogólne Warunki Prowadzenia Rachunków Bankowych i Świadczenia Usług dla Klientów Indywidualnych przez <span class="anon-block">(...)</span> S.A., k. 103-114</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- Szczegółowe Warunki Świadczenia <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> oraz Składania Oświadczeń w <span class="anon-block">(...)</span> S.A., k. 115-118</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">A. F.</span> jest inżynierem budownictwa. W 2022 r. <span class="anon-block">A. F.</span> przebywała na urlopie macierzyńskim, zajmując się na co dzień półroczną córką oraz dwuletnim synem.</p>
<p>W 2022 r. <span class="anon-block">A. F.</span> założyła konto w aplikacji <span class="anon-block">W.</span> na którym chciała sprzedawać ubrania i rzeczy po swoich dzieciach.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. F.</span> nie miała doświadczenia z aplikacją <span class="anon-block">W.</span>, nie rozmawiała o niej ze znajomymi, z uwagi na opiekę nad dziećmi nie miała kontaktu z wieloma osobami. Ogólnie <span class="anon-block">A. F.</span> korzystała wcześniej z takim platform jak <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- przesłuchanie <span class="anon-block">A. F.</span> w charakterze strony powodowej, k. 183v-185.</em>
</p>
<p>W dniu 10 maja 2022 r. <span class="anon-block">A. F.</span> wystawiła na swoim koncie w aplikacji <span class="anon-block">W.</span> pierwsze rzeczy. Po założeniu konta był to jej pierwszy kontakt z tą aplikacją.</p>
<p>Korzystając z wolnego popołudnia <span class="anon-block">A. F.</span> wystawiła na sprzedaż m.in. buty <span class="anon-block">L.</span> za kwotę 40 zł.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. F.</span> otrzymała od osoby zainteresowanej ww. produktem wiadomość na czacie w aplikacji z prośbą o podanie adresu e-mail. <span class="anon-block">A. F.</span> wskazała adres e- mail. <span class="anon-block">A. F.</span> nie znała aplikacji <span class="anon-block">W.</span>, taka wiadomość nie była dla niej niepokojąca.</p>
<p>Następnie na swój adres e-mail <span class="anon-block">A. F.</span> o godzinie 20.44 otrzymała wiadomość której nadawcą miało być <span class="anon-block">W.</span> o tytule „Otrzymano płatność”. Dalej w wiadomości e-mail wskazano, że: „Produkt: <span class="anon-block">(...)</span> została opłacona przez kupującego”. Wiadomość zawierała dalej takie informacje jak: „Mamy dobre wieści! Twój towar został opłacony przez klienta! Zamówienie ma być zaakceptowane w ciągu 3 godzin po otrzymaniu maila z informacją! Jak to działa? 1. Kupujący zapłaci za towar, czeka na sprzedającego!, 2. Kliknij „Zaakceptuj zamówienie”, aby otrzymać środki. 3. Potwierdź swój bank i otrzymaj swoje środki! Następnie był przycisk [hiperłącze] – „Zaakceptuj zamówienie”. Podpis <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Po otrzymaniu tej wiadomości e-mail <span class="anon-block">A. F.</span> bardzo się ucieszyła, że ktoś ta szybko zainteresował się rzeczami które wystawiła. Była przekonana, że tak wygląda procedura potwierdzania zamówienia, a że wcześnie nie podawała rachunku bankowego w celu otrzymania środków. Wobec tego kliknęła w przycisk w wiadomości e-mail. Nie miała wówczas podejrzeń, że wiadomość nie pochodzi od właścicieli aplikacji.</p>
<p>Będąc przekonaną, że postępuje prawidłowo w celu połączenia rachunku bankowego z platformą <span class="anon-block">W.</span> i uzyskania płatności na sprzedane rzeczy <span class="anon-block">A. F.</span> postępowała zgodnie ze wskazówkami na stronie internetowej. Po kliknięciu w przycisk w wiadomości e-mail, <span class="anon-block">A. F.</span> została przekierowana na stronę która przypominała stronę jej banku tj. <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span> Spółki akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span>.</p>
<p>W pierwszej kolejności po przekierowaniu <span class="anon-block">A. F.</span> według instrukcji podanej na stronie podała dane swojej karty debetowej, w tym numer CVV. Kolejno podejmowała próby zalogowania się do bankowości internetowej, podając login i hasło, próby te były nieudane. Niemniej przy jednej z prób udało jej się zalogować, wówczas też otrzymała telefon z Banku w którym podano jej kod do wpisania.</p>
<p>W trakcie wykonywania czynności o godzinie 21.07 otrzymywała również SMSy o treści „Mobilna autoryzacja została wlaczona na <span class="anon-block">(...)</span> zastapila dotychczasowe narzedzie autoryzacyjne. Zmiane możesz wykonać w ustawieniach aplikacji <span class="anon-block">(...)</span>” oraz „Aplikacja <span class="anon-block">(...)</span>została wlasnie aktywowana na telefonie o numerze <span class="anon-block">(...)</span> Jeśli aktywowal ja ktos inny niz Ty skontaktuj się z nami pod <span class="anon-block">(...)</span>. Były to wiadomości rzeczywiście pochodzące od<span class="anon-block">(...)</span> S.A. Numer telefonu <span class="anon-block">(...)</span> jest numerem <span class="anon-block">A. F.</span>.</p>
<p>W trakcie aktywacji zadzwonił również do <span class="anon-block">A. F.</span> automatyczny numer infolinii Bankowej i podał numer aktywacyjny aplikacji.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. F.</span> postępowała zgodnie z instrukcjami i była przekona, że jej postępowanie jest prawidłowe. Okazało się jednak, że padła ofiarą oszustwa i w ten sposób wyłudzono od niej dane do bankowości elektronicznej i dane karty płatniczej pozwalającej na wykonanie operacji na jej koncie bankowym bez jej zgody, w tym wyłudzono dane pozwalające na wykonanie transakcji bez fizycznego użycia karty za pomocą aplikacji <span class="anon-block">V.</span>.</p>
<p>Nieuprawnione osoby wykorzystując dane podane przez <span class="anon-block">A. F.</span> wpierw dokonali przelewu kwot z powiązanego rachunku oszczędnościowego <span class="anon-block">(...)</span> na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy nr <span class="anon-block">(...)</span> przelali kwotę 8.900 zł. Kolejno natomiast wykorzystując przelew kartą <span class="anon-block">V.</span> (bez fizycznego użycia karty) zlecili przelewy z karty na kwoty 500 EUR (transakcja nr 1936) oraz 2.000 EUR (transakcja nr <span class="anon-block">(...)</span>) tj. odpowiednio na kwoty 2.442,63 zł i 9.770,51 zł. Transakcje zostały zarejestrowanego jako mające miejsce w <span class="anon-block">H.</span>, <span class="anon-block">I.</span>.</p>
<p>Transakcje zostały wykonane o godzinie 21.11 oraz 21.14 <span class="anon-block">A. F.</span> nie miała świadomości wykonania przedmiotowych transakcji i nie wyrażała na nie zgody.</p>
<p>Sposób działania osób które za pośrednictwem ww. sytuacji wyłudziły dane od <span class="anon-block">A. F.</span> był na tyle szybki, że zanim <span class="anon-block">A. F.</span> zdążyła się zorientować, że padła ofiarą oszustów ww. transakcje zostały wykonane. <span class="anon-block">A. F.</span> nie mogąc zalogować się do swojego konta bankowego zorientowała się, że coś jest nie tak i niezwłocznie tj. o godzinie 21.18 zadzwoniła na infolinię Banku.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne oraz dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- wiadomość e-mail, k. 13,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- SMSy, k. 84 – w treści sprzeciwu od nakazu zapłaty,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- historia rachunku, k. 14-17,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->-nagranie rozmowy z 10.05.2022 r., godz. 21.18 – płyta k. 121, zapis k. 141-145,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zestawienie transakcji, k. 119</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- karta zgłoszenia nr <span class="anon-block">(...)</span>, k. 120</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- przesłuchanie <span class="anon-block">A. F.</span> w charakterze strony powodowej, k. 183v-185.</em>
</p>
<p>W dniu 10 maja 2022 r. o godz. 21.18 <span class="anon-block">A. F.</span> niezwłocznie zadzwoniła na infolinię Banku informując, że nie może zalogować się do bankowości internetowej po wcześniejszych próbach połączenia konta bankowego z aplikacją <span class="anon-block">W.</span>. Pracownik infolinii poinformował <span class="anon-block">A. F.</span> o tym, że takie połączenia są metodą oszustwa, wtedy dopiero <span class="anon-block">A. F.</span> zorientowała się, że padła ofiarą manipulacji, a jej środki bez zgody zostały przelane na konto <span class="anon-block">V.</span> na co nie wyrażała zgody. Podczas rozmowy pracownik Banku przekazał informację o tym że środki są w blokadzie jako transakcje kartowe, które są uznawane za niemalże zrealizowane, wobec tego nie miał możliwości ich cofnięcia.</p>
<p>Zgodnie z dyspozycjami pracownika Banku, podczas rozmowy <span class="anon-block">A. F.</span> złożyła reklamację ww. transakcji na łączną kwotę 12.213,14 zł, wnosząc o pomoc w odzyskaniu środków.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne oraz dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->-nagranie rozmowy z 10.05.2022 r., godz. 21.18 – płyta k. 121, zapis k. 141-145,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- przesłuchanie <span class="anon-block">A. F.</span> w charakterze strony powodowej, k. 183v-185.</em>
</p>
<p>W tym samym dniu tj. 10 maja 2022 r. <span class="anon-block">A. F.</span> niezwłocznie udała się na Policję w celu złożenia zawiadomienia o przestępstwie. W tym też celu tego samego dnia o godzinie 22.19 ponownie kontaktowała się z infolinią w celu ustalenia numeru reklamacji. Kolejno natomiast o godzinie 23.28 przekazała na infolinii Banku numer zgłoszenia sprawy na Policji.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne oraz dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->-nagranie rozmowy z 10.05.2022 r., godz. 22.19 – płyta k. 121, zapis k. 146,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->-nagranie rozmowy z 10.05.2022 r., godz. 23.28 – płyta k. 121, zapis k. 147,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- potwierdzenie złożenia zawiadomienia z 10.05.2022 r., k. 19</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- przesłuchanie <span class="anon-block">A. F.</span> w charakterze strony powodowej, k. 183v-185.</em>
</p>
<p>W dniu 11 maja 2022 r. <span class="anon-block">A. F.</span> ponownie kontaktowała się z infolinią Banku w celu przeprowadzenia bezpiecznego odblokowania konta i sposobów autoryzacji.</p>
<p>Na dzień 11 maja 2022 r. środki których dotyczyła reklamacja nadal znajdowały się w blokadzie konta, o czym informował ją pracownik Banku z którym rozmawiała na infolinii.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne oraz dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->-nagranie rozmowy z 11.05.2022 r., godz. 9.16 – płyta k. 121, zapis k. 150-154,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->-nagranie rozmowy z 11.05.2022 r., godz. 20.36 – płyta k. 121, zapis k. 155-156,</em>
</p>
<p>W dniu 12 maja 2022 r. transakcje, które zostały wykonane niezgodnie z wolą <span class="anon-block">A. F.</span> na konto <span class="anon-block">V.</span> zostały wykonane i sfinalizowane.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne oraz dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- historia rachunku, k. 14-17.</em>
</p>
<p>W dniu 12 maja 2022 r. <span class="anon-block">(...)</span> S.A. poinformowało, że nie uznaje reklamacji złożonej przez <span class="anon-block">A. F.</span> poprzez infolinię. Według Banku zgodnie z zapisami w systemie autoryzacyjnym reklamowane transakcje zostały przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z zapisami „Ogólnych warunków prowadzenia rachunków bankowych i świadczenia usług dla klientów indywidualnych przez <span class="anon-block">(...)</span> S.A.” tj. zostały podane dane wymagane do realizacji transakcji bez fizycznego użycia karty. Operacje zostały dokonane przy użyciu bezpiecznej weryfikacji 3D-Secure oraz dodatkowego uwierzytelnienia po stronie usługodawcy i zatwierdzone poprawnym kodem z narzędzia autoryzacyjnego przypisanego do posiadacza karty. Stwierdzono, że odpowiedzialność finansowa spoczywa na klientce Banku – <span class="anon-block">A. F.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne oraz dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>- pismo <span class="anon-block">(...)</span> S.A. z 12 maja 2022 r., k. 18</p>
<p>Pismem z dnia 9 czerwca 2022 r. <span class="anon-block">A. F.</span> złożyła ponownie reklamację, zaznaczając, że nieautoryzowana transakcja była wynikiem korzystania z portalu internetowego <span class="anon-block">W.</span> gdzie została wprowadzona w błąd przez innego użytkownika, a transakcje były reklamowane niezwłocznie po zdarzeniu.</p>
<p>W piśmie z dnia 18 lipca 2022 r. <span class="anon-block">(...)</span> S.A. poinformowało o nieuznaniu reklamacji. <span class="anon-block">(...)</span> S.A. wskazało, że wystąpienie reklamowanych transakcji nie wynikło z niewystarczających zabezpieczeń po stronie Banku lecz zostało spowodowane nieprawidłowym zachowaniem polegającym na nieprzestrzeganiu przez <span class="anon-block">A. F.</span> zasad bezpieczeństwa w zakresie nieudostępniania danych karty, nieujawniania osobom trzecim indywidualnych danych uwierzytelniających.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne oraz dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo z 9 czerwca 2022 r. wraz z załącznikami, k. 20-31</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo <span class="anon-block">(...)</span> S.A., k. 32-34</em>
</p>
<p>Pismem z dnia 3 sierpnia 2022 r. <span class="anon-block">A. F.</span> zwróciła się do Rzecznika Finansowego z wnioskiem o podjęcie interwencji w sprawie z podmiotem rynku finansowego w związku z nieuwzględnieniem roszczeń w trybie reklamacyjnym.</p>
<p>Pismem z dnia 29 maja 2023 r. Rzecznik Finansowy zobowiązał <span class="anon-block">(...)</span> S.A. do złożenia wyjaśnień w zakresie szczegółowo wskazanym w piśmie oraz przekazania ewentualnej propozycji polubownego rozwiązania zaistniałego sporu.</p>
<p>W piśmie z dnia 4 lipca 2023 r. <span class="anon-block">(...)</span> S.A. realizując wniosek Rzecznika Finansowego szczegółowo odniosło się do kwestii wskazanych w piśmie 29 maja 2023 r., niemniej Bank podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.</p>
<p>W piśmie z 25 lipca 2023 r. Rzecznik Finansowy przekazał <span class="anon-block">A. F.</span> informacje w związku z przeprowadzoną interwencją i wskazała że Bank nie uznał za zasadne dokonania zwrotu utraconych środków. Niemniej Rzecznik Finansowy przekazał, że w świetle jego oceny mogło dojść do naruszenia praw <span class="anon-block">A. F.</span>, szczególnie w świetle brzmienia przepisów prawa powszechnie obowiązującego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne oraz dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- wniosek z 3 sierpnia 2022 r. wraz z załącznikami, k. 35-54,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo Rzecznika Finansowego z 29 maja 2023 r., k. 55-59,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo <span class="anon-block">(...)</span> S.A. z 4 lipca 2023 r., k 60-61,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo Rzecznika Finansowego z 25 lipca 2023 r., k. 62-64.</em>
</p>
<p>Pismem z dnia 11 września 2023 r. <span class="anon-block">A. F.</span> wezwała <span class="anon-block">(...)</span> S.A. do zapłaty kwoty 12.213,14 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.</p>
<p>W piśmie z dnia 17 października 2023 r. <span class="anon-block">(...)</span> S.A. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Niesporne oraz dowód:</em>
</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- wezwanie z dnia 11 września 2023 r., k. 65-66,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- pismo <span class="anon-block">(...)</span> S.A. z 17 października 2023 r., k. 67-68.</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w pełni w oparciu o przedłożone przez strony dokumenty oraz nagrania z rozmów powódki z infolinią Banku. Wiarygodność przedłożonych dokumentów oraz nagrań nie budziła też wątpliwości Sądu, który dał im wiarę w całości.</p>
<p>Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły zeznania przesłuchanej w charakterze strony powodowej <span class="anon-block">A. F.</span>. Powódka zeznawała szczerze, szczegółowość jej zeznań odpowiadała zasadzie upływu czasu od daty zdarzenia. Jednocześnie zeznania te łącznie z pozostałym materiałem dowodowym w tym nagraniami z rozmów z infolinią Banku wzajemnie się uzupełniały oraz potwierdzały. Tym samym Sąd uznał zeznania powódki za w pełni wiarygodne i znajdujące potwierdzenie w materialne zgormadzonym w sprawie.</p>
<p>W sprawie Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235<sup>
<!-- -->(
2)</sup> § 1 pkt 2 i 5 k.p.c.</a> pominął wniosek dowodowy zawarty w pkt 12 i 13 sprzeciwu od nakazu zapłaty polegający na zobowiązaniu powódki do złożenia urządzeń z których korzystała w dniu 10 maja 2022 r. i przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego sądowego. Powódka była gotowa złożyć na zobowiązanie Sądu urządzenia za pomocą których korzystała z urządzeń bankowości elektronicznej w dniu zdarzenia (okazano na rozprawie), niemniej strona powodowa przyznała, że sporne nieautoryzowane transakcje przeprowadzone były po poprawnym podaniu danych karty płatniczej, w tym kodu CVV i uwierzytelnieniu w aplikacji mobilnej <span class="anon-block">(...)</span>, powiązanej z numerem <span class="anon-block">(...)</span> oraz braku przełamania zabezpieczeń systemu bankowości <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 10 maja 2022 r. i braku przerw technicznych, które mogłyby mieć wpływ na realizację spornych transakcji. W sprawie nie było bowiem sporne, że środki w kwocie dochodzonej pozwem zostały utracone na skutek poprawnego uzupełnienia danych karty płatniczej, w tym kodu CVV i uwierzytelnieniu w aplikacji mobilnej <span class="anon-block">(...)</span>, powiązanej z numerem <span class="anon-block">(...)</span>. Spór w sprawie sprowadzał się bowiem do oceny, czy pomimo użycia prawidłowych danych oraz braku przełamania zabezpieczeń, Bank w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111991175" title="Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 199, poz. 1175 ()">ustawy o usługach płatniczych</a> winien zwrócić przedmiotowe środki powódce z uwagi na to, że transakcje z 10 maja 2022 r. stanowiły nieautoryzowane transakcje płatnicze, czy też istnieją czynniki egzoneracyjne (takie jak ocena zachowania powódki które można by zakwalifikować, jako rażące niedbalstwo), które ten obowiązek by wyłączały. Tym samym skoro spór w sprawie sprowadzał się do oceny prawnej niespornego co do zasady stanu faktycznego, to przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego było zbędne i przyczyniłoby się jedynie do przedłużenia postępowania w sprawie i zwielokrotnienia jego kosztów.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.</p>
<p>Na wstępie należy zauważyć, że strony sporu łączyła umowa rachunku bankowego. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 725)">art. 725 k.c.</a>, przez umowę rachunku bankowego, bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego środków pieniężnych oraz jeżeli umowa tak stanowi, do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych. Umowa rachunku bankowego jest oparta na konstrukcji depozytu nieprawidłowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 845)">art. 845 k.c.</a>), co oznacza że bank nabywa własność wniesionych środków pieniężnych, a posiadacz rachunku bankowego nabywa roszczenie o zwrot sumy pieniężnej wynikającej z postanowień umowy łączącej klienta z bankiem. Tym samym wszelkie operacje dokonywane na rachunku bankowym wbrew woli posiadacza rachunku nie obciążają tego posiadacza, a jedynie Bank. Podkreślić także należy, że bank zobowiązany na mocy umowy rachunku bankowego do przechowywania środków pieniężnych i wypłacania ich tylko posiadaczowi rachunku lub jego pełnomocnikowi - odpowiada na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a> za szkodę wynikłą z wypłaty osobie nieuprawnionej (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 5 lutego 2014 r., I ACa 917/12, wyrok SN z dnia 24 lutego 1999 r., sygn. III CKN 393/98)</p>
<p>Kwestia odpowiedzialności w przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej została uregulowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111991175" title="Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 199, poz. 1175 ()">ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych</a> (Dz. U. z 2021 r., poz. 1907 ze zm.) – dalej „u.u.p.”.</p>
<p>Zgodnie z art. 46 ust. 1 u.u.p. z zastrzeżeniem art. 44 ust. 2 u.u.p. (wygaśnięcie roszczeń w przypadku ich niezgłoszenia w terminie 13 miesięcy), w przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej dostawca płatnika niezwłocznie, nie później jednak niż do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia wystąpienia nieautoryzowanej transakcji, którą został obciążony rachunek płatnika, lub po dniu otrzymania stosownego zgłoszenia, zwraca płatnikowi kwotę nieautoryzowanej transakcji płatniczej, z wyjątkiem przypadku gdy dostawca płatnika ma uzasadnione i należycie udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo, i poinformuje o tym w formie pisemnej organy powołane do ścigania przestępstw. W przypadku gdy płatnik korzysta z rachunku płatniczego, dostawca płatnika przywraca obciążony rachunek płatniczy do stanu, jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza. Data waluty w odniesieniu do uznania rachunku płatniczego płatnika nie może być późniejsza od daty obciążenia tą kwotą.</p>
<p>Z przepisu art. 2 pkt 33b u.u.p. wynika, że uwierzytelnianie oznacza procedurę umożliwiającą dostawcy usług płatniczych weryfikację tożsamości użytkownika lub ważności stosowania konkretnego instrumentu płatniczego, łącznie ze stosowaniem indywidualnych danych uwierzytelniających.</p>
<p>Autoryzacji dotyczy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111991175" title="Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 199, poz. 1175 (rozdział 2)">rozdział 2 ustawy o usługach płatniczych</a>. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111991175" title="Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 199, poz. 1175 (rozdział 2 art. 40;rozdział 2 art. 40 ust. 1)">art. 40 ust. 1</a> u.u.p. transakcję płatniczą uważa się za autoryzowaną, jeżeli płatnik wyraził zgodę na wykonanie transakcji płatniczej w sposób przewidziany w umowie między płatnikiem a jego dostawcą. Zgoda może dotyczyć także kolejnych transakcji płatniczych. Z ust. 2 wynika, że zgoda powinna być udzielona przez płatnika przed wykonaniem transakcji płatniczej albo kolejnych transakcji płatniczych, chyba że płatnik i jego dostawca uzgodnili, że zgoda może zostać udzielona także po ich wykonaniu. Zgody na wykonanie transakcji płatniczej można również udzielić za pośrednictwem odbiorcy, dostawcy odbiorcy albo dostawcy świadczącego usługę inicjowania transakcji płatniczej. Samo uwierzytelnienie transakcji za pomocą określonych danych jest zatem pojęciem odmiennym od pojęcia autoryzacji, które oznacza wyrażenie zgody na przeprowadzenie operacji.</p>
<p>W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że ryzyko dokonania wypłaty środków z rachunku bankowego do rąk osoby nieuprawnionej oraz dokonanie rozliczenia pieniężnego na podstawie dyspozycji wydanej przez osobę nieuprawnioną obciąża bank, także w sytuacji objęcia umowy rachunku bankowego bankowością elektroniczną. Wynika to z regulacji zawartej w art. 45 ust. 1 i 2 u.u.p.</p>
<p>Podkreślić należy, że dostawcy samodzielnie oraz zarobkowo organizują swoją działalność gospodarczą na rynku usług płatniczych, a zatem można od nich oczekiwać odpowiedniego poziomu profesjonalizmu i przypisać im ciężar udowodnienia, że transakcja, która podlega wykonaniu, została autoryzowana przez płatnika albo wystąpiły inne relewantne okoliczności dotyczące jego odpowiedzialności za transakcję nieautoryzowaną. Użytkowników - w relacjach z dostawcami - traktuje się jako stronę strukturalnie słabszą, która wymaga ochrony prawnej przez korzystne dla nich ukształtowanie reguł dowodowych w odniesieniu do autoryzacji transakcji płatniczych oraz kwestii pokrewnych związanych z odpowiedzialnością.</p>
<p>Powyższa reguła pozostaje również w związku z zasadą wskazaną w art. 46 ustawy, która kształtuje generalną zasadę odpowiedzialności dostawcy za nieautoryzowane transakcje płatnicze, która jest oparta na zasadzie ryzyka. Dostawca - bank nie może zwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że realizował umowę z zachowaniem należytej staranności. Podkreślenia wymaga, że udowodnienie autoryzowania transakcji nie może ograniczać się do wywodu (tak jak w niniejszej sprawie), że transakcje zostały potwierdzone przez wprowadzenie danych uwierzytelniających. Samo uwierzytelnienie transakcji za pomocą określonych danych jest pojęciem odmiennym od pojęcia autoryzacji. Obowiązek należytego zabezpieczenia środków powódki był obowiązkiem Banku.</p>
<p>Ciężar udowodnienia, że transakcja płatnicza była autoryzowana przez użytkownika lub że została wykonana prawidłowo, spoczywa na dostawcy tego użytkownika (ust. 1). Wykazanie przez dostawcę zarejestrowanego użycia instrumentu płatniczego nie jest wystarczające do udowodnienia, że transakcja płatnicza została przez użytkownika autoryzowana. Dostawca jest obowiązany udowodnić inne okoliczności wskazujące na autoryzację transakcji płatniczej przez płatnika albo okoliczności wskazujące na fakt, że płatnik umyślnie doprowadził do nieautoryzowanej transakcji płatniczej, albo umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa dopuścił się naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 ust. 2 u.u.p. Pojęcie instrumentu płatniczego, wyżej wskazana ustawa definiuje jako zindywidualizowane urządzenie lub uzgodniony przez użytkownika i dostawcę zbiór procedur, wykorzystywane przez użytkownika do złożenia zlecenia płatniczego.</p>
<p>Zdaniem Sądu wskazać należy, że samo wykazanie przez pozwanego, że bank stosuje odpowiednie systemy zabezpieczeń, a więc wykazanie staranności banku, nie uchyla jego odpowiedzialności z tytułu akceptacji nieautoryzowanych transakcji. W kontekście wykazania, że dana transakcja została przez płatnika autoryzowana, na pozwanym ciążył obowiązek udowodnienia jednej z trzech okoliczności wynikających z art. 45 ust. 2 u.u.p.</p>
<p>Po pierwsze, bank może uwolnić się od obowiązku niezwłocznego zwrotu kwoty transakcji w przypadku wykazania, że to osoba uprawniona do wykonywania operacji na tym rachunku była osobą, która dokonała autoryzacji. Jeszcze raz należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 40 u.u.p. transakcję płatniczą uważa się za autoryzowaną, jeżeli płatnik wyraził zgodę na wykonanie transakcji płatniczej w sposób przewidziany w umowie między płatnikiem a jego dostawcą. Zgoda może dotyczyć także kolejnych transakcji płatniczych (ust. 1). Zgoda powinna być udzielona przez płatnika przed wykonaniem transakcji płatniczej albo kolejnych transakcji płatniczych, chyba że płatnik i jego dostawca uzgodnili, że zgoda może zostać udzielona także po ich wykonaniu (ust. 2). Płatnik może w każdej chwili wycofać zgodę, nie później jednak niż do momentu, w którym zlecenie płatnicze zgodnie z art. 51 u.u.p. stało się nieodwołalne (ust 3).</p>
<p>Z treści powyższych przepisów wynika, że transakcja płatnicza jest autoryzowana, jeżeli zgodę na transakcję wyraził sam płatnik. Nie jest więc autoryzowaną taka transakcja, której dokonano przy użyciu instrumentu płatniczego należącego do płatnika i dokonano uwierzytelnienia, ale proces ten został dokonany bez zgody płatnika, np. gdy osoba trzecia wchodzi w posiadanie loginu i hasła płatnika i przy ich wykorzystaniu transakcja przechodzi proces uwierzytelnienia w wyniku ich poprawnego wpisania, w konsekwencji czego dochodzi do zarejestrowanego użycia instrumentu płatniczego, ale nie dochodzi do autoryzacji, bowiem płatnik nie wyraził zgody na daną transakcję.</p>
<p>Na gruncie przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia, że powódka <span class="anon-block">A. F.</span> w jakikolwiek świadomy sposób wyraziła zgodę na wykonanie przelewów w dniu 10 maja 2022 r. na łączną kwotę 12.214,13 zł.</p>
<p>Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika bowiem, że przed realizacją ww. transakcji poprzez uzyskanie danych dostępowych, nieustalone osoby przejęły dostęp do bankowości elektronicznej powódki, tak że ona sama nie miała dostępu i możliwości zalogowania się do aplikacji. Wpierw bowiem nieustalone osoby poprzez wprowadzenie w błąd powódki wyłudziły od niej dane takie jak login i hasło do bankowości elektronicznej, a także kod CVV z rewersu karty. Dopiero po uzyskaniu tych danych, a także sposobu uwierzytelniania transakcji poprzez mobilną autoryzację wykonano nieautoryzowane transakcje. Przejęte dane powódki takie jak kod CVV z rewersu karty, a także login i hasło, pozwoliły nieustalonym osobom na dokonanie transakcji bez wiedzy i zgody powódki za pośrednictwem platformy <span class="anon-block">V.</span> – zlecenie płatności kartowej bez fizycznego jej użycia. Transakcje zostały wykonane w czasie kiedy powódka nie miała dostępu do swojej bankowości elektronicznej. W toku procesu w żaden sposób nie udowodniono by to powódka zleciła przedmiotowe płatności i to ona posługiwała się kartą <span class="anon-block">V.</span>, poprzez którą doszło wpierw do blokady, a następnie ściągnięcia środków przez osoby nieuprawnione.</p>
<p>Przechodząc do kolejnych przesłanek, których udowodnienie zwolniłoby pozwany bank z odpowiedzialności, podkreślić należy, że pozwany nie udowodnił, że powódka jako płatnik umyślnie doprowadziła do nieautoryzowanej transakcji płatniczej, albo umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa dopuściła się naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 ust. 2 u.u.p. W tym miejscu zaakcentowania wymaga to, że zgodnie z art. 46 ust. 3 u.u.p., płatnik odpowiada za nieautoryzowane transakcje płatnicze w pełnej wysokości, jeżeli doprowadził do nich umyślnie albo w wyniku umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42. Tym samym przyjąć należy, że powołany przepis art. 46 u.u.p. jest przepisem szczególnym, regulującym odpowiedzialność banku w przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej. Odpowiedzialność banku za taką transakcję jest bowiem uchylona w razie doprowadzenia do nieautoryzowanej transakcji przez klienta w sposób umyślny lub wskutek umyślnego albo stanowiącego rażące niedbalstwo naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 42 u.u.p.</p>
<p>Zgodnie z art. 42 u.u.p., użytkownik uprawniony do korzystania z instrumentu płatniczego jest obowiązany: 1) korzystać z instrumentu płatniczego zgodnie z umową ramową oraz 2) zgłaszać niezwłocznie dostawcy lub podmiotowi wskazanemu przez dostawcę stwierdzenie utraty, kradzieży, przywłaszczenia albo nieuprawnionego użycia instrumentu płatniczego lub nieuprawnionego dostępu do tego instrumentu (ust. 1) W celu spełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, użytkownik, z chwilą otrzymania instrumentu płatniczego, podejmuje niezbędne środki służące zapobieżeniu naruszeniu indywidualnych zabezpieczeń tego instrumentu, w szczególności jest obowiązany do przechowywania instrumentu płatniczego z zachowaniem należytej staranności oraz nieudostępniania go osobom nieuprawnionym (ust. 2).</p>
<p>Podkreślić należy, że naruszenie obowiązków z art. 42 u.u.p. musi nastąpić umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa. O winie płatnika można mówić wówczas, gdy zaistniałe zdarzenie (czyli wystąpienie nieautoryzowanych transakcji) nastąpiło wskutek okoliczności, za które ponosi on odpowiedzialność.</p>
<p>Wypadek rażącego niedbalstwa wymaga uwzględnienia obiektywnego stanu zagrożenia oraz kwalifikowanej postaci braku zwykłej staranności w przewidywaniu skutków, a więc uwzględnienia staranności wymaganej od działającej osoby oraz okoliczności, w których doszło do zaniechania pożądanych zachowań z jej strony. Rażące niedbalstwo to bowiem coś więcej niż brak zachowania zwykłej staranności w działaniu (por. wyrok SO we Wrocławiu z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt II Ca 1353/17). Wykładnia tego pojęcia powinna zatem uwzględniać kwalifikowaną postać braku zwykłej lub podwyższonej staranności w przewidywaniu skutków działania. Chodzi tu o takie zachowanie, które graniczy z umyślnością. Przy czym ocenę, czy konkretne zachowanie poszkodowanego cechuje rażące niedbalstwo, odnosić należy do okoliczności konkretnej sprawy, wymagających jednak pogłębionej oceny (por. wyrok SN z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt V CSK 291/08). Przypisanie określonej osobie niedbalstwa uznaje się za uzasadnione wtedy, gdy osoba ta zachowała się w określonym miejscu i czasie w sposób odbiegający od właściwego dla niej miernika należytej staranności. Przez rażące niedbalstwo rozumie się natomiast niezachowanie minimalnych (elementarnych) zasad prawidłowego zachowania się w danej sytuacji. O przypisaniu pewnej osobie winy w tej postaci decyduje więc zachowanie się przez nią w określonej sytuacji w sposób odbiegający od miernika staranności minimalnej (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 25 lipca 2013 r., V ACa 472/12, i wyrok SN z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt III CK 522/04).</p>
<p>W świetle powyższych rozważań, Sąd stwierdził, że zachowaniu powódki, na skutek którego doszło do wyłudzenia od niej danych uwierzytelniających i umożlwiających dostęp do jej bankowości elektronicznej, nie sposób przypisać w żadnej mierze ani umyślności, ani też umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42.</p>
<p>W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, że powódka istotnie mogła być przekonana, że w celu uzyskania środków pieniężnych uzyskanych za sprzedaż swoich rzeczy na platformie sprzedażowej <span class="anon-block">W.</span>, powinna postępować w sposób przedstawiony jej w wiadomości e-mail. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu zdarzenia tj. 10 maja 2022 r. po raz pierwszy wystawiła rzeczy na ww. platformie, co więcej zdawała sobie sprawę, że nie ma podanego numeru rachunku bankowego na tej platformie w celu otrzymania środków. Powódka nie miała dużej wiedzy o sposobie funkcjonowania platformy, polegała na wskazówkach przekazanych jej w wiadomościach, w tym w feralnej wiadomości przesłanej w celu wyłudzenia danych.</p>
<p>Niemniej Sąd odnotował, że wiadomość e-mail, którą powódka otrzymała z linkiem przekierowującym, miała układ profesjonalny, a treść wiadomości co do zasady nie zawierała błędów czy literówek. Na pierwszy rzut oka wiadomość e-mail stwarzała bardzo duże pozory pochodzenia od rzekomego adresata tj. właściciela platformy <span class="anon-block">W.</span> tj. zawierała znaki graficzne charakterystyczne dla tej platformy, pod znakiem było pouczenie dotyczące Regulaminu, RODO. Nadto – wbrew twierdzeniom strony pozwanej – treść była sformułowana w sposób zasadniczo gramatycznie i ortograficznie poprawny, zawierała polskie znaki, a ewentualne błędy można było potraktować jako sposób generowania wiadomości przez system, który często nawet przy rzeczywistych transakcjach potwierdzenia zakupu (sprzedaży) przez Internet zawiera językowe błędy.</p>
<p>Można tylko na marginesie, że w tym zakresie to wiadomości SMS skierowane przez system bankowości internetowej pozwanego Banku do powódki w dniu 10 maja 2022 r. zawierały więcej błędów (brak polskich znaków) niż wiadomość e-mail rzekomo otrzymana z platformy <span class="anon-block">W.</span>. W świetle powyższego powódka miała uzasadnione podstawy myśleć, że wiadomość którą otrzymała stanowi część prawidłowej procedury w celu otrzymania środków. Szczególnie, że sam fakt otrzymania wiadomości e-mail potwierdzającej dokonany zakup, sprzedaż – jest w świetle doświadczenia życiowego – typowym elementem procedury zakupowej (sprzedażowej) przez Internet.</p>
<p>Jednocześnie po kliknięciu w link w wiadomości e-mail została przekierowana na stronę która odpowiadała znanej jej stronie internetowej pozwanego Banku. Zdaniem Sądu powódka miała prawo pozostawać w przekonaniu, że po kliknięciu w link zawarty w wiadomości e-mail została przekierowana na autentyczną stronę banku, której układ (layout) był – według powódki – tożsamy z autentyczną stroną Banku, wobec tego pozostając w pełnym przekonaniu co do bezpieczeństwa przeprowadzanych operacji, wpisała żądane od niej dane.</p>
<p>W trakcie dokonywania tych operacji miała zatem prawo pozostawać w przekonaniu że internetowe transakcje płatnicze a także samo zalogowanie się w pozwanym banku uwierzytelniane za pomocą loginu, hasła a następnie weryfikacyjnego kodu przesyłanego przez bank płatnikowi, są do tego stopnia bezpieczne, że ryzyko ingerencji niepożądanych osób trzecich jest znikome, a nawet niemożliwe, a bank przy wykorzystaniu stosownych systemów informatycznych, na każdym etapie ich wykonania weryfikuje tożsamość stron operacji.</p>
<p>W tym miejscu w kontekście powoływanych przez stronę pozwaną w sprzeciwie postanowień Ogólnych Warunków Prowadzenia Rachunków Bankowych i Świadczenia Usług dla Klientów Indywidualnych przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> S.A., a także Szczegółowych warunków świadczenia usług bankowości elektronicznej i usługi bankowości telefonicznej oraz składania oświadczeń w <span class="anon-block">(...)</span> Banku <span class="anon-block">(...)</span>, należy odnotować nie zostało w sprawie wykazane by powódka świadomie korzystała z bankowości elektronicznej oraz usługi bankowości telefonicznej w sposób sprzeczny z warunkami opisanymi ww. postanowieniach umownych. Przeciwnie powódka będąc przekonaną, że postępuje w sposób prawidłowy logowała się do bankowości elektronicznej z użyciem swoich danych uwierzytelniających. Udostępnienie przez nią danych nie było celowe i świadome, w swoim postępowaniu powódka pozostawała w przekonaniu zachowania poufności danych uwierzytelniających i postępowania zgodnie z procedurą Banku.</p>
<p>Nadto, należało odnotować, że w toku całego zdarzenia powódka otrzymywała SMSy oraz odsłuchiwała wiadomości, niemniej dotyczyły one urządzenia mobilnego związanego z jej numerem telefonu tj.<span class="anon-block">(...)</span> Żadna z wykonywanych czynności oraz otrzymywanych wiadomości nie wskazywała wprost, że powódka udostępnienia dane osobom trzecim. Powódka w zasadzie do czasu rozmowy z pracownikiem infolinii Banku, kiedy złożyła reklamację utraconych środków, była przekonana, że postępuje w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami Banku w celu powiązania swojego rachunku bankowego z platformą <span class="anon-block">W.</span>. Dopiero pracownik Banku wskazał powódce, że sposób który opisała jest działaniem w celu oszukania użytkowników platformy.</p>
<p>W ocenie Sądu samo kliknięcie w link i podanie danych uwierzytelniających, po zmanipulowaniu powódki w ustalonym w sprawie kontekście sytuacyjnym, nie może w żadnej mierze stanowić o rażącym niedbalstwie powódki. Należało odnotować, że całe zdarzenie od kliknięcia w link do przejęcia danych od powódki oraz przelew środków odbyło się bardzo szybko, w istocie w przeciągu 30 minut. Wiadomość e-mail otrzymała bowiem o godzinie 20.44, a przelew środków za pomocą karty <span class="anon-block">V.</span> nastąpił o godzinie 21.11 i 21.14. W takim układzie czasowym skoro powódka na początku wykonywania czynności, które według jej oceny miały służyć jej przysporzeniu (otrzymaniu środków za sprzedaż), i była przekonana o prawidłowym postępowaniu, a następnie zorientowanie się po kilkunastu minutach, że została wprowadzona w błąd oznacza, że jej postępowanie takie jak zaprzestanie wykonywania prób logowania i niezwłoczne skontaktowanie się z infolinią - było prawidłowe. Nie można natomiast podzielić stanowiska Banku, że skoro powódka – padła ofiarą manipulacji i dała się wprowadzić w błąd, przez co przekazała swoje dane uwierzytelniające – dopuściła się rażącego niedbalstwa. Przeciwnie okoliczności te nie przemawiają za umyślnością albo rażącym niedbalstwie powódki.</p>
<p>Drugi z obowiązków, którego naruszenie powodowałoby uchylenie odpowiedzialności pozwanego banku, a określonym w art. 42 ust. 1 pkt 2 u.u.p. polega na niezwłocznym zgłoszeniu dostawcy lub podmiotowi wskazanemu przez dostawcę stwierdzenia utraty, kradzieży, przywłaszczenia albo nieuprawnionego użycia instrumentu płatniczego lub nieuprawnionego dostępu do tego instrumentu.</p>
<p>Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, że w sprawie jednoznacznie wynika, że gdy powódka jak tylko zorientowała się, że nie może zalogować się do bankowości internetowej, niezwłocznie tj. o 21.18 czyli 4 i 7 minut od wykonania przez nieuprawnione osoby dyspozycji płatności kartą <span class="anon-block">V.</span>, skontaktowała się telefonicznie z infolinią pozwanego banku, aby zorientować się co do swojej i sytuacji i jednocześnie zareklamowała wykonane przelewy. W trakcie rozmowy z konsultantem uzyskała informację, że wykonanych przez nią przelewów nie można anulować. W zaistniałej sytuacji jeszcze tego samego dnia powódka zgłosiła się na Policję i zawiadomiła o zaistniałym zdarzeniu, w tym jeszcze raz skontaktował się z infolinią banku celem przekazania danych o prowadzonym postępowaniu.</p>
<p>W sprawie należało również odnotować, że transakcje wykonane przez nieuprawnione osoby chociaż zostały odnotowane w dniu 10 maja 2022 r. o godz. 21.11 oraz 21.14, to w rzeczywistości zostały zrealizowane dopiero w dniu 12 maja 2022 r. Kiedy to Bank miał świadomość złożonej reklamacji i braku autoryzacji przedmiotowych transakcji przez powódkę. Tym samym, o ile według stanowiska Banku ww. czynności niezwłocznie po ich zleceniu stały nie nieodwołane, to jednakże postępowanie Banku i brak procedur umożliwiających odzyskanie przedmiotowych środków naraził powódkę na szkodę, która dotychczas nie została w żaden sposób naprawiona.</p>
<p>W tym kontekście ubocznie można odnotować, że jeszcze przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111991175" title="Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 199, poz. 1175 ()">ustawy o usługach płatniczych</a> traktowano zobowiązanie banku z umowy rachunku bankowego jako mające charakter zobowiązania rezultatu, a nie starannego działania. W tym zakresie przytoczenia wymaga pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2001 r., sygn. II CKN 344/00, zgodnie z którym z treści zobowiązań banku w ramach umowy rachunku bankowego wynika, że bank przyjmuje obowiązki depozytariusza, z którymi związana jest powinność zwrotu zgromadzonych na rachunku środków pieniężnych na każde żądanie posiadacza rachunku. W tym przedmiocie odpowiedzialność banku trwa aż do chwili, gdy nastąpi rzeczywiste spełnienie świadczenia, bowiem w zakresie zwrotu przechowywanych środków, zobowiązanie banku ma charakter zobowiązania rezultatu, a nie starannego działania. W przypadku dokonania wypłaty pieniędzy na rzecz osoby nieuprawnionej, bank nie może uwolnić się od obowiązku wykonania zobowiązania względem posiadacza rachunku, na tej podstawie, że spełnił wymagania co do zachowania należytej staranności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 355)">art. 355 k.c.</a>). W takiej sytuacji uprawniony z umowy rachunku bankowego posiadacz rachunku zachowuje prawo żądania zwrotu przechowywanych środków, a ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza banku może tylko uzupełniać obowiązek wypłaty wkładu.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że powództwo w przedmiotowej sprawie zasługuje na uwzględnienie w całości co do kwoty 12.213,14 zł.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 k.c.</a> jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.</p>
<p>W tym stanie rzeczy Sąd zasądził na rzecz powódki odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty dochodzonej pozwem zgodnie z żądaniem tj. od dnia doręczenia pozwu stronie pozwanej tj. od dnia 24 września 2024 r. Powódka bowiem jeszcze przed rozpoczęciem procesu zarówno składała reklamację w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111991175" title="Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 199, poz. 1175 ()">ustawy o usługach płatniczych</a>, jak i późniejszymi pismami wzywała pozwanego do zapłaty.</p>
<p>W związku z tym należało orzec jak w pkt I wyroku o uwzględnieniu powództwa co do kwoty 12.213,14 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 24 września 2024 r. do dnia zapłaty.</p>
<p>O kosztach procesu orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98 § 1, 1<sup>
<!-- -->1</sup> oraz 3 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Strona powodowa wygrała proces w całości, ponosząc koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony w wysokości 4.367 zł. Na koszty te składają się: opłata od pozwu w kwocie 750 zł, wynagrodzenie pełnomocnika powoda w osobie adwokata w kwocie 3.600 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych; Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm. oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20062251635" title="Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635 (art. 1;art. 1 ust. 1;art. 1 ust. 1 pkt. 2)">art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej</a>; Dz. U. z 2023 r. poz. 2111; w zw. z pkt. IV załącznika do niej).</p>
</div>