II SA/Sz 896/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. K. i B. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...], Wojewoda (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania A. K. i B. W. (dalej: Skarżący) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] lutego 2021 r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą H. S. i K. S. (dalej: Inwestorzy) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], w obrębie ewidencyjnym [...] miasta D.. Jak podał w uzasadnieniu organ odwoławczy, decyzją z [...] lutego 2021 r. Starosta [...] zatwierdził na wniosek inwestorów projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Powyższa decyzją została zaskarżona odwołaniem przez Skarżących, którzy wskazywali w szczególności, że inwestycja nie posiada dostępu do drogi publicznej. Dodatkowo wykazywali na zaistniałe ich zdaniem nieprawidłowości w projekcie budowlanym, w tym dotyczące m.in. odprowadzenia wód deszczowych, ściany oddzielenia pożarowego, instalacji gazowych, czy też charakterystyki energetycznej budynku. Rozpatrując powyższe odwołanie Wojewoda ustalił, iż przedmiotem inwestycji jest budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wg projektu typowego wraz z zagospodarowaniem terenu oraz uzbrojeniem w obrębie działki Inwestorów. Dotyczy ona budynku wolnostojącego, dwukondygnacyjnego, bez podpiwniczenia, o konstrukcji tradycyjnej - murowanej, z dachem dwupołaciowym krytym dachówką o spadku 40°. Usytuowanie projektowanego budynku przewidziano przy granicy z działką Skarżących. Organ dokonał weryfikacji przedłożonego projektu pod kątem jego zgodności z planem miejscowym stwierdzając w szczególności, iż planowana inwestycja spełnia przewidziane w nim ustalenia. Na przedmiotowym terenie dopuszcza się bowiem zabudowę bliźniaczą i szeregową. Ponadto projektowany budynek jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, zaprojektowanym z uwzględnieniem przebiegających przez działkę nieprzekraczalnych i obowiązujących linii zabudowy. Powierzchnia zabudowy nie przekracza 30% powierzchni działki (23,31%), ani ilości kondygnacji nadziemnych określonych jako max. 3, trzecia w poddaszu (przewidziano 2 kondygnacje nadziemne - parter i poddasze). Wskaźnik intensywności zabudowy nie przekracza dopuszczalnej wartości 0,9 (0,34). Wysokość zabudowy nie przekracza 12,5 m (7,85 m). Przewidziano dach dwuspadowy o kącie nachylenia 40° (dopuszcza się dachy wielospadowe o kącie nachylenia od 25° do 45°). Projektowana powierzchnia biologicznie czynna przekracza minimalną wartość 50% (60%). Dojazd do nieruchomości przewidziano zgodnie z zapisami planu z terenu 23KDD i 25 KDD. Ilość miejsc parkingowych jest również zgodna z wymogami planu, albowiem zaprojektowano 2 miejsca postojowe (dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej min. 2 miejsca postojowe na każdej działce). Zgodnie z zapisami planu miejscowego, w oparciu o istniejące sieci inżynieryjne w przyległych ulicach, przewidziano zaopatrzenie nieruchomości w wodę, gaz, energię elektryczną oraz odprowadzanie ścieków i wód opadowych. Organ administracji dokonał także weryfikacji: zgodności projektu z wymaganiami ochrony środowiska, z przepisami techniczno-budowlanymi, jego kompletność a także zweryfikował posiadanie wymaganych uprawnień od osób które go opracowały. Całość rozważań doprowadziła organ do wniosku, iż projekt budowlany spełnia warunki wynikające z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Mając zatem na względzie, iż Inwestorzy przedłożyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pod rygorem odpowiedzialności karnej, zaskarżoną decyzję Starosty uznano za zgodną z prawem. Wojewoda wyjaśnił przy tym, iż w związku ze spełnieniem przez Inwestorów wymagań określonych w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z treścią art. 35 ust. 4, brak było podstaw do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Pismem z [...] czerwca 2021 r. pełnomocnik Skarżących wniósł na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 4 Prawa budowalnego w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowalnego w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowalnego, polegające na niewłaściwym braku zastosowania tych przepisów i utrzymaniu w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo że z rysunku zagospodarowania działki wynika, że tynk, część ocieplenia (5,5 cm) oraz część fundamentu (2,5cm) zostaną wykonane na sąsiedniej działce będącej własnością skarżących, a inwestorzy nie mają prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane; - art. 4 Prawa budowalnego w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowalnego w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowalnego, polegające na niewłaściwym braku zastosowania tych przepisów i utrzymaniu w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo że z projektu (rzutu parteru) wynika, że rura spustowa przewidziana jest poza warstwą ocieplenia, a to oznacza, że znajduje się już na sąsiedniej działce będącej własnością Skarżących, Inwestorzy nie mają prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane; - art. 35 ust. 1 pkt 1,2,3 Prawa budowalnego w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na niewłaściwym braku zastosowania tych przepisów i utrzymaniu w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo że projekt przewiduje posadowienie posadzki na wysokości 11,23 m n.p.m. co oznacza, że przy ścianie północnej będzie ona o ok. 90 cm wyżej od poziomu terenu na sąsiedniej działce nr [...], sposób zaprojektowania jedynej linii instalacji kanalizacji deszczowej wskazuje na to, że spływ wód opadowych będzie kierowany na sąsiednią nieruchomość nr [...], na rysunkach architektonicznych nie uwzględniono zmiany poziomu gruntu (fundament jest na jednym poziomie, w rysunkach elewacji i przekrojach poziom terenu jest również stały). Ponadto jak wynika z rys. [...] i [...] na działkę nr [...] odprowadzone są także wody z tarasu nad parterem; - art. 35 ust. 1 pkt 1,2,3 Prawa budowalnego w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowalnego w zw. z § 235 ust. 1 - 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na niewłaściwym braku zastosowania tych przepisów i utrzymaniu w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo że w projekcie budowlanym brak jest zarówno w części opisowej jak i na rysunkach zwymiarowanej ściany oddzielenia pożarowego, a przez to nie wiadomo na jaką odległość wystaje ona ponad dach i poza lico ściany, a ma to istotne znaczenie w sytuacji realizacji budowy tzw. "w granicy działki"; - art. 8 ust. 1 k.p.a., polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, z naruszeniem zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, przejawiającym się w uprzywilejowanym traktowaniu Inwestorów, pozwalając im wielokrotnie poprawiać, zmieniać i uzupełniać dokumenty projektowe w dogodnych dla nich terminach, podczas gdy w przypadku podobnego postępowania Skarżących organy zachowywały się odmiennie. Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżących zawnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Jak wskazano w uzasadnieniu skargi, jeżeli z projektu, który podlega w ramach toczącego się postępowania zatwierdzeniu wynika, że obrys budynku przekracza granice działki, to mamy do czynienia z sytuacją braku dysponowania nieruchomością na cele budowlane w tej części, w jakiej budynek ma powstać na sąsiedniej działce. Z kwestią odprowadzania wód opadowych związana jest kolejna nieprawidłowość projektu budowlanego zatwierdzonego zaskarżaną decyzją. Otóż projekt przewiduje posadowienie posadzki na wysokości 11,23 m n.p.m. co oznacza, że przy ścianie północnej będzie ona o ok. 90 cm wyżej od poziomu terenu na sąsiedniej działce nr [...]. Sposób zaprojektowania jedynej linii instalacji kanalizacji deszczowej przewidziany w ramach inwestycji wskazuje na to, że spływ wód opadowych będzie kierowany na nieruchomość Skarżących. Tymczasem obowiązujące przepisy wyraźnie zabraniają dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. W ocenie Skarżących nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego dopuszcza zabudowę budynkami nawet 3-kondygnacyjnymi do wysokości 12,5m. Jeżeli Skarżący skorzystaliby z takiej możliwości, bo mogą zgodnie z Planem wybudować budynek wyższy od projektowanego na działce Inwestorów, budynek budowany na podstawie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów § 218 ust. 1 Rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. W piśmie z [...] grudnia 2021 r. pełnomocnik Skarżących podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w skardze wywodząc w szczególności, że prawo własności działki nr [...] zostanie naruszone, gdyż usytuowanie fundamentu przekroczy granicę tej działki o ok. 3 cm. Wywiódł też, że z uwagi na brak zwymiarowania wysokości ściany oddzielenia pożarowego, usytuowanej przy granicy działki Skarżących, projekt nie uwzględnia w sposób zgodny z przepisami sąsiedztwa z działką nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) – na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty stanowił art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm. - dalej: Prawo budowalne). Zgodnie z powyższym przepisem, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowalnego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z powyższego przepisu wynika zatem, iż w przypadku nieruchomości położnej na obszarze objętych regulacjami planu miejscowego organ administracji jest zobowiązany wydać pozwolenie na budowę osobie dysponującej prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane po sprawdzeniu: 1) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W kontrolowanej sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej potwierdziły spełnienie przez Inwestorów powyższych wymogów w wymagany prawem sposób. Natomiast Skarżący zarzucają, iż projektowany budynek mieszkalny którego dotyczy zatwierdzony projekt wkracza na działkę sąsiednią, podczas gdy Inwestorzy nie posiadają prawa do dysponowania nią na cele budowalne. Skarżący kwestionują także prawidłowość przedłożonego projektu w zakresie jego zgodności z obowiązującymi przepisami. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, iż inwestycja mieści się w granicach nieruchomości Inwestorów a załączone do skargi rysunki nie znajdują odzwierciedlenia w faktycznej treści projektu budowlanego. Ani część opisowa, ani graficzna projektu budowalnego nie wskazuje bowiem aby Inwestorzy zmierzali do wykroczenia poza granice nieruchomości tym w szczególności w zakresie ocieplenia budynku czy też części jego fundamentu. Wręcz przeciwnie, z okoliczności sprawy wynika, iż Inwestorzy wyraźnie wskazywali na zamiar wykonania inwestycji wyłącznie na obszarze ich działki, która to okoliczność znajduje stosowne odzwierciedlenie w treści przedłożonego organom projektu. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów pełnomocnika Skarżących dotyczących zamierzonego naruszenia granic działki sąsiedniej co miałoby być następstwem wykonanie budynku zgodnie z zatwierdzanym projektem. Jeśli chodzi natomiast o zarzut dotyczący wywodzonego w skardze zamiaru odprowadzenia rury spustowej w stronę działki Skarżących, na rysunkach skorygowanych przed zatwierdzeniem projektu, przebieg przedmiotowej rury został zaktualizowany i zaadaptowany przez projektanta poprzez jej wykreślenie wraz z częścią dachu skierowaną w kierunku działki nr [...] (tak rys. [...], [...], [...], [...], [...]). Daje to podstawy do przyjęcia, iż rura spustowa wykonana zgodnie z przedmiotowym projektem nie będzie znajdowała się na działce Skarżących lecz wyłącznie na działce Inwestorów. Co do sposobu odprowadzenia wód opadowych z nieruchomości której dotyczy zatwierdzony projekt, z części rysunkowej wynika, że instalacja deszczowa poprzez rynnę znajdującą się na północnej ścianie budynku będzie odprowadzać wodę opadową do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej. Ponadto w treści projektu budowlanego (pkt 3.3 Instalacja deszczowa, str. 48) przewidziano, iż całość instalacji należy wykonać w sposób, który zabezpieczy użytkownika od sytuacji, w której wody opadowe odprowadzane będą w sposób niekontrolowany poza teren działki Inwestorów. Co do zarzutów w zakresie ukształtowania terenu z projektu wynika, że naturalny spadek terenu skierowany jest głównie w kierunku północnym, nie zaś w kierunku działki Skarżących. Ponadto w pkt 2.2. na str. 18 projektu budowlanego przewidziano jedynie niewielką niwelację terenu mającą być wykonaną ze względu na spadki terenu i odwodnienie powierzchni przy budynku. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, iż owa niwelacja spowoduje naruszenia stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich względnie niekorzystnego przekształcenia naturalnego terenu. W zakresie zarzutu braku zwymiarowania ściany oddzielenia pożarowego usytuowanej przy granicy działki Skarżących, w pkt 2.10 na str. 23 projektu budowlanego przedstawiono warunki ochrony przeciwpożarowej, w których uprawniony projektant sporządzając projekt budowalny przewidział w szczególności, że na granicy między działkami Inwestorów i Skarżących zaprojektowano ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, zaś pokrycie dachowe wykonane zostanie z materiałów nierozprzestrzeniających ognia. Co do zasady trafnie też organ wskazał, że merytoryczna kontrola projektu dokonywana przez organ, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji do ingerencji w merytoryczną treść projektu budowlanego, a jego kontrola ma wyłącznie charakter formalny (art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego). Stąd zarzut niewłaściwej weryfikacji powyższego aspektu projektu budowanego przez organy administracji nie jest uzasadniony. Mając natomiast na względzie zgłoszony w skardze zarzut naruszenia przez organ § 218 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.) należy wskazać, iż powyższy przepis odnosi się do sytuowania budynków w sąsiedztwie innych budynków. Tymczasem nieruchomość Skarżących jest aktualnie niezabudowana, co oznacza, iż brak jest budynku niższego lub wyższego co do którego można by określać wymagania na podstawie powyższego przepisu. Czyni to zarzuty dotyczące wadliwości zatwierdzanego projektu "z uwagi na brak zwymiarowania ściany oddzielenia pożarowego" niezasadnymi. Natomiast w zakresie zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego co miałoby zaistnieć z uwagi na "pozwalanie inwestorom na wielokrotnie poprawianie, zmienianie i uzupełnianie dokumentów projektowych w dogodnych dla nich terminach, podczas gdy w przypadku podobnego postępowania prowadzonego wobec Skarżących organy zachowywały się odmiennie", należy zauważyć, iż przedmiotem oceny Sądu jest konkretny akt administracyjny. Ustawodawca przewidział możliwość zmieniania oraz korygowania przedkładanych przez Inwestorów dokumentów, zatem w korzystaniu przez organ z takiej możliwości nie sposób dopatrzyć się nieprawidłowości, wręcz przeciwnie, należy ocenić je jako działanie zgodne z prawem. Z uwagi na treści skargi nie sposób stwierdzić na czym miałoby w istocie polegać odmienne traktowanie Skarżących w innym postępowaniu, niemniej jednak, jeśli dochodziło w jego toku do naruszanie obowiązujących przepisów, Skarżącym przysługiwały stosowne środki ochrony prawnej. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie dokonały trafnej wykładni przepisów ustawy Prawo budowlane oraz postanowień planu miejscowego mających zastosowanie w sprawie. Organy stosownie do posiadanych kompetencji prawidłowo zweryfikowały też przedłożony im projekt budowalny, umożliwiając wnioskodawcom stosowne korygowanie jego treści co doprowadziło do uzyskania przez ten dokument kształtu uzasadniającego jego zatwierdzenie. Sąd nie dopatrzył się także takich naruszeń przepisów postępowania administracyjnego które dawałyby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarga okazała się zatem nieuzasadniona i na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu.