I GZ 285/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 45/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2018r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" UZASADNIENIE Postanowieniem z 20 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 45/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w pkt 2 sentencji odrzucił skargę R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2018 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GZ 258/19, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Bydgoszczy z 24 maja 2019 r. wzywające stronę do uiszczenia wpisu od skargi. W związku z powyższym, zarządzeniem z 31 października 2019 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 24 maja 2019 r. w terminie siedmiu dni od doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącej 28 listopada 2019 r. Termin do uzupełnienia braków skargi upływał zatem 5 grudnia 2019 r. Z akt sprawy wynika, że strona nie uiściła wymaganej opłaty. W dniu 3 grudnia 2019 r. nadanym w dniu 4 grudnia 2019 r. skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie z dnia 31 października 2019 r. Ponadto złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w myśl art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Sąd zauważył, że wpis nie został w sprawie uiszczony, pomimo prawidłowego wezwania, co obligowało go do odrzucenia skargi na podstawie art. art. 220 § 3 p.p.s.a. Ponadto Sąd wskazał, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie wskazanym w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Ze skutku prawnego, jakim jest prawomocność postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2019r., sygn. akt I GZ 258/19 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego wynika obowiązek zapłaty przez skarżącą wymaganego wpisu od skargi oraz obowiązek sądu do wezwania do jego uiszczenia. Kolejny wniosek w sprawie zwolnienia od kosztów nie ma więc wpływu na bieg terminu wskazanego w zarządzeniu wzywającym do wykonania pierwotnego zarządzenia z dnia 24 maja 2019r. Jego uchybienie i nieuiszczenie wpisu w terminie będzie skutkować odrzuceniem skargi. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 2 i nadanie sprawie dalszego biegu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 2 i przekazanie sprawy WSA w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła, że wnosi o nie obciążanie jej żadnymi opłatami z tytułu wniesienia zażalenia, gdyż skarżąca znajduje się w bardzo trudnej sytuacji i nie posiada środków na opłacanie kosztów niniejszego postępowania. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Złożona w sprawie skarga jest pismem procesowym podlegającym opłacie. Zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (v. art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (v. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak określone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zasadność odrzucenia skargi przez Sąd I instancji. Na gruncie tej sprawy, bezsporną okolicznością jest, że strona nie uiściła wymaganego przepisami wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z [...] listopada 2018 r., będąc prawidłowo powiadomiona o skutkach prawnych nieuzupełnienia tego braku formalnego skargi. Należy zauważyć, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w tej sprawie zostało wydane 24 maja 2019 r. Zostało ono zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 28 sierpnia 2019 r. oddalił zażalenie. Wobec tego, po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia skarżącej na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, Sąd zarządzeniem z dnia 31 października 2019 r. wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2019 r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 28 listopada 2019 r. W takiej sytuacji siedmiodniowy termin do uiszczenia opłaty upłynął w dniu 5 grudnia 2019 r. Skarżąca nie uczyniła zadość temu wezwaniu. Złożenie przez skarżącą w dniu 23 października 2019 r. ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy (które ostatecznie skutkowało zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych – postanowieniem referendarza sądowego WSA w Bydgoszczy z 15 stycznia 2020 r.) nie miało wpływu na obowiązek uiszczenia wpisu w terminie zakreślonym w wezwaniu z 31 października 2019 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z 24 maja 2019 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała już obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 846/16). Innymi słowy, złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych po upływie terminu zakreślonego w zarządzeniu z 24 maja 2019 r. nie mogło uchronić skarżącej przed ujemnymi następstwami niewykonania tego (prawomocnego) zarządzenia. Z kolei wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przy skardze – pomimo wezwania – nie został sporządzony na urzędowym formularzu, wobec czego – zarządzeniem referendarza sądowego WSA w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2019 r. – został pozostawiony bez rozpatrzenia. Zarządzenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WSA w Bydgoszczy w dniu 17 maja 2019 r. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. z powodu nieziszczenia wpisu sądowego od skargi w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.