II SA/Wa 3114/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji oraz ustalenie związku inwalidztwa ze służbą postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić Skarżącemu – J. M.kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Centralna Komisja Lekarska (dalej "CKL") orzeczeniem z [...] lipca 2021 r., wydanym na podstawie art.. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.) utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie uznania funkcjonariusza – p. J. M. (dalej "Skarżący") – zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji oraz ustalenie związku inwalidztwa ze służbą W orzeczeniu CKL wskazano, że Skarżący jest niezdolny do służby w Straży Granicznej, przy zachowaniu zdolności do pracy, co pozwala zaliczyć go do III grupy inwalidzkiej. Inwalidztwo powstało w związku ze służbą. Orzeczenie wydano na podstawie skierowania wystawionego przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA. Skarżący jest emerytem Straży Granicznej. Pismem z [...] sierpnia 2021 r. J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżący podniósł, że CKL wydała orzeczenie na podstawie niepełnego i niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, formułując nieuprawnione wnioski nie poparte w wywiadzie, jak i w dokumentacji. Podniósł, że jego oceny stan, nierokujący poprawy, winien skutkować orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby w Straży Granicznej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby i przyznaniu grupy inwalidzkiej. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o jej odrzucenie wskazując, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą m.in. dla celów emerytalno-rentowych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Nadto CKL wskazała, iż w zakwestionowanym zakresie skarżącemu przysługuje prawo odwołania do sądu powszechnego od decyzji emerytalno-rentowej wydanej przez organ właściwy w sprawie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy, tj. decyzji wydanej przez Dyrektora ZER MSWiA. Sąd zważył, co następuje. Sąd rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy jest ona dopuszczalna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.) W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich, działających w sprawach funkcjonariuszy służb mundurowych, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy: ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyrok NSA sygn. akt I OSK 93/10 oraz 220/10, II OSK 667/08, uchwała SN z 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała NSA sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwane dalej "CBOSA"). Będące przedmiotem skargi orzeczenie z [...] sierpnia 2018 r. wydano w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę III grupy, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczenie to należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Równocześnie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby na zajmowanym stanowisku ani kandydata ani funkcjonariusza. Skarżący nie został poddany badaniu jako kandydat do służby. Skarżący nie został poddany badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę, gdyż skarżący jest byłym funkcjonariuszem. Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, ale orzeczenie w przedmiocie inwalidztwa, które nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Tego rodzaju orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., Sąd postanowieniem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ww. ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia. W zakresie zwrotu wpisu od skargi postanowił w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.