II SO/Po 25/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o wymierzenie Rektorowi Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] grzywny za nieprzekazanie skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia 1. wymierzyć Rektorowi Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] grzywnę w wysokości [...] zł ([...] złotych), 2. zasądzić od Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] na rzecz M. J. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] października 2021 r. M. J. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie Rektorowi Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] grzywny za nieprzekazanie skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na wniosek organa wniósł o nieuwzględnienie wniosku Skarżącej i nieobciążanie organu kosztami postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarga na decyzję Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] z dnia [...] listopada 2018 r. wpłynęła do organu w dniu [...] stycznia 2019 r., kiedy to w budynku Uczelni rozpoczęły się prace termomodernizacyjne na skutek których akta były przenoszone z pomieszczenia do pomieszczenia. Ponadto organ wskazał, iż skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a.") organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Należy w tym miejscu wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (dostępna na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której przesądzono o charakterze instytucji wymierzenia grzywny. Wskazano bowiem, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Przekroczenie terminu wiąże się bowiem z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed posiedzeniem sądu, czy też nie. W obu przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie, a różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, w drugim zaś już nie. Ponadto grzywna ma również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania bądź nieterminowego przekazania skargi sądowi administracyjnemu bez względu na powody niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi Sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. A zatem sąd administracyjny rozstrzygając w kwestii wysokości wymierzenia grzywny powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wskazać również trzeba, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. W świetle cytowanych przepisów przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia organowi grzywny są: (1) wniosek skarżącego oraz (2) stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Skarżąca złożyła stosowny wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Odnosząc się natomiast do kwestii terminowości przekazania skargi wskazać należy, iż skarga na decyzję Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] wpłynęła do tego organu w dniu [...] stycznia 2019 r., której to okoliczności nie kwestionuje organ w odpowiedzi na skargę. Natomiast skarga do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego została przekazana dopiero [...] grudnia 2021 r., a więc po ponad 35 miesiącach (tj. 2 latach i 11 miesiącach). Mając to względzie, należy stwierdzić, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem z całą pewnością organ uchybił, i to znacznie, terminowi określonemu w. art. 54 § 2 p.p.s.a. W tym miejscu należy wyjaśnić, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ ww. obowiązku, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Wysokość grzywny ustala się na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli wymierza się ją do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lutego 2021 r. (M.P. z 2021 r., poz. 137) – zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło [...] zł. W niniejszej sprawie Sąd określając wysokość grzywny na kwotę [...]zł z jednej strony miał na uwadze charakter orzekanej dolegliwości, mającej na celu zdyscyplinowanie organu do przekazania skargi oraz zapobieżenie wystąpienia takich naruszeń w przyszłości, z drugiej zaś wagę samego uchybienia z punktu widzenia negatywnych konsekwencji prawnych płynących dla strony z zaniechania uczynienia zadość obowiązkowi przekazania przez organ jej skargi. W niniejszej sprawie Sąd miarkując wysokość grzywny wziął w szczególności pod uwagę fakt, iż organ przekazał skargę dopiero po upływie prawie 3 lat (dokładnie po upływie 2 lat i 11 miesięcy) oraz fakt, iż organ wypełnił swój obowiązek dopiero po doręczeniu mu wniosku o wymierzenie grzywny. Z drugiej zaś strony Sąd miarkując wysokość grzywny miał na względnie, iż nie wypełnienie powyższego obowiązku nie wynikało z celowego działania organu oraz fakt, iż organ niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o wymierzenie grzywny przekazał skargę wraz z aktami sprawy do Sądu (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po [...]). Sąd wyjaśnia, że w ustalonych okolicznościach sprawy nie dopatrzył się, aby działanie organu charakteryzowały rażące nieprawidłowości (poza samą kwestią przekroczenia terminu przekazania skargi) lub intencjonalne w złej wierze postępowanie. Okoliczności podnoszone przez organ związane kwestiami organizacyjnymi wynikającymi z remontu budynku zostały uwzględnione przy miarkowaniu wysokości grzywny, ale w żadnym wypadku nie mogły uzasadnić odstąpienia od jej wymierzenia. Powyższe skłoniło Sąd do wymierzenia organowi grzywny w wysokości [...] zł – na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. (pkt 1 postanowienia). O kosztach postępowania (pkt 2 postanowienia) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu (100 zł).