VII U 366/24
Common courts2025-06-10
Case number
VII U 366/24
Judgment date
2025-06-10
Type
SENTENCE
Legal basis
Judgment text
<p>VII U 366/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>10 czerwca 2025 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie</p>
<p>VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie: Przewodnicząca: sędzia (del.) <strong>
<!-- -->Magdalena Pytel</strong>
</p>
<p>Protokolant: sekr. sądowy Maria Nalewczyńska</p>
<p>po rozpoznaniu 27 maja 2025 r. w Warszawie na rozprawie</p>
<p>sprawy <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>sp. j. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</strong>
</p>
<p>z udziałem ubezpieczonych <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">J. S.</span>, <span class="anon-block">J. J.</span> i <span class="anon-block">R. J.</span>
</strong>
</p>
<p>i zainteresowanego <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> Agencji Ochrony (...) spółka jawna</span>
<span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</strong>
</p>
<p>o <strong>
<!-- -->podleganie ubezpieczeniom społecznym i wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne</strong>
</p>
<p>na skutek odwołania <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">M. D. (1)</span> sp. j. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>z 23 listopada 2023 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> oraz z 7 sierpnia 2024 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>1)
oddala odwołania,</p>
<p>2)
zasądza od <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">M. D. (1)</span> sp. j. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 1080 zł (tysiąc osiemdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.</p>
<p>VII U 366/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z 23 listopada 2023 r. (nr <span class="anon-block"> (...)</span>) Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 1 a;art. 83 ust. 1 pkt. 3)">art. 83 ust. 1 pkt 1a i 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 2;art. 17;art. 17 ust. 1;art. 17 ust. 2;art. 18;art. 18 ust. 1;art. 20;art. 20 ust. 1;art. 41;art. 41 ust. 1;art. 46;art. 46 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, art. 17 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 46 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 58 § 2;art. 83;art. 83 § 1;art. 353(1))">art. 58 § 1 i 2, art. 83 § 1, art. 353<sup>
<!-- -->(
1)</sup> KC</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 69;art. 69 ust. 1;art. 76 a;art. 76 a ust. 1;art. 81;art. 81 ust. 1;art. 81 ust. 6;art. 85;art. 85 ust. 4)">art. 69 ust. 1, art. 76a ust. 1, art. 81 ust. 1 i 6 oraz art. 85 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 61;art. 61 § 1;art. 61 § 2;art. 61 § 3)">art. 61 § 1, 2 i 3 KPA</a>, stwierdził, że <span class="anon-block">J. S.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 14 grudnia 2021 r. u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">M. D. (1)</span> sp. j. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>. Jednocześnie organ rentowy ustalił na 0 zł podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne <span class="anon-block">J. S.</span> za okres od stycznia 2020 r. do grudnia 2021 r.</p>
<p>W uzasadnieniu wskazano, że ubezpieczona faktycznie wykonywała czynności jedynie na rzecz zleceniodawcy <span class="anon-block"> Agencji Ochrony (...) spółka jawna</span> <span class="anon-block">J. K.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> i to ten podmiot powinien być płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne od całego przychodu uzyskanego przez <span class="anon-block">J. S.</span>, w tym także kwot wynikających z umowy zlecenia z zawartej z <span class="anon-block"> (...)</span>(akta rentowe).</p>
<p>Analogiczne ustalenia i uzasadnienia zawierały decyzje z 7 sierpnia 2024 r.:</p>
<p>- nr <span class="anon-block"> (...)</span>, którą organ rentowy stwierdził, że <span class="anon-block">R. J.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 7 października 2020 r. do 31 października 2020 r., od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> sp. j. z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, a podstawa wymiaru składek powinna wynosić 0 zł;</p>
<p>- nr <span class="anon-block"> (...)</span>, którą organ rentowy ustalił na 0 zł podstawę wymiaru składki i kwotę składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne <span class="anon-block">J. J.</span> w okresie od listopada 2020 r. do grudnia 2021 r. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe (...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>sp. j (akta rentowe).</p>
<p>29 grudnia 2023 r. pełnomocnik <span class="anon-block"> spółki (...)</span> wniosła odwołanie od decyzji z 23 listopada 2023 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę poprzez stwierdzenie, że <span class="anon-block">J. S.</span> w spornym okresie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ustalenie podstaw wymiaru składek zgodnie z deklaracjami składanymi przez płatnika. Nadto, skarżąca wniosła o zasądzenie od organu rentowego na rzecz płatnika składek kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty</p>
<p>W uzasadnieniu strona odwołująca zaprzeczyła jakoby umowa zlecenia została zawarta dla pozoru, jedynie w celu zmniejszenia kwoty obowiązkowych składek. Przedstawiono także zasady współpracy w ramach konsorcjum odwołującego ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span> (k. 3).</p>
<p>Analogiczne żądania i argumentację zawarto w odwołaniach z 16 września 2024 r. od decyzji z 7 sierpnia 2024 r. (k. 3 akt VII U 1558/24 i VII U 1557/24).</p>
<p>W odpowiedziach na odwołania pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołań, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach. Domagał się także zasądzenie kosztów postępowania (k. 11, k. 10 akt VII U 1557/24 i VII U 1558/24).</p>
<p>Na rozprawie 27 maja 2025 r. sprawy dotyczące odwołania płatnika składek od decyzji odnoszącej się do ubezpieczonych <span class="anon-block">R. J.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> zostały na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 KPC</a> połączone ze sprawą z odwołania od decyzji dotyczącej <span class="anon-block">J. S.</span> celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (k. 122).</p>
<p>Również na rozprawie 27 maja 2025 r. zainteresowany <span class="anon-block"> Agencja Ochrony (...) spółka jawna</span> <span class="anon-block">J. K.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> przyłączył się do odwołania (k. 122).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe (...)</span>, <span class="anon-block">M. D. (1)</span> sp. j. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego 23 sierpnia 2006 r. pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span>, obecnie z siedzibą przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Wspólnikami są <span class="anon-block">S. K.</span> i <span class="anon-block">R. B.</span>. Od 9 lipca 2018 r. przedmiotem przeważającej działalności spółki jest m.in. działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa (k. 78 - informacja z KRS).</p>
<p>
<span class="anon-block"> Agencji Ochrony (...) spółka jawna</span> <span class="anon-block">J. K.</span> została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego 15 lutego 2002 r. pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span>, obecnie z siedzibą przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Spółka powstała wskutek przekształcenia spółki cywilnej w jawną na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników z 18 października 2021 r. Wspólnikami są <span class="anon-block">D. K.</span> i <span class="anon-block">A. K.</span>. Od 27 czerwca 2019 r. przedmiotem przeważającej działalności spółki jest m.in. działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa (k. 83 - informacja KRS).</p>
<p>Ww. płatników łączyły liczne umowy konsorcjum. Zgodnie z zawartymi umowami partnerzy tworzyli konsorcja w celu wzięcia udziału w postępowaniu o udzielenie zamówień przez podmioty (zamawiających) wskazane w poszczególnych umowach. Ww. zamówienia dotyczyły kompleksowego wykonania zadań z zakresu ochrony osób, obiektów, mienia czy obsługi parkingów. W przypadku wygrania przetargu do każdej umowy konsorcjum sporządza się porozumienie wykonawcze, w którym określa się procentowy udział oraz koszty przygotowania i złożenia oferty każdego partnera (zeznania <span class="anon-block">S. K.</span>, zeznania <span class="anon-block">D. K.</span>).</p>
<p>W szczególności <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> zawarły następujące umowy:</p>
<dl>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umowę konsorcjum z 5 listopada 2019 r. (którego liderem był <span class="anon-block"> (...)</span>) celem wzięcia udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie usługi w zakresie ochrony i monitorowania obiektów Urzędu Dzielnicy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na lata 2019 – 2021,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umowę konsorcjum z 17 grudnia 2019 r. (którego liderem była <span class="anon-block"> spółka (...)</span>) w celu wzięcia udziału w postępowaniu na wykonanie usługi w zakresie ochrony osób, mienia i obiektów <span class="anon-block"> (...) Centrum Pomocy (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> ,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umowę konsorcjum z 3 lutego 2020 r. (którego liderem był <span class="anon-block"> (...)</span>, a dodatkowym członkiem <span class="anon-block">(...)</span>. K. <span class="anon-block">J. R.</span>) w celu wzięcia udziału w postępowaniu na udzielenie zamówienia na wykonanie usług w zakresie ochrony fizycznej osób i mienia znajdującego się na nieruchomościach administrowanych przez Zarząd <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> ,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umowę konsorcjum z 5 marca 2020 r., (którego liderami byli <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>) w celu wzięcia udziału w postępowaniu publicznym na wykonanie usług w zakresie ochrony i dozoru mienia w obiektach Muzeum <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umowę konsorcjum z 7 sierpnia 2020 r. (którego liderem był <span class="anon-block"> (...)</span>, a dodatkowym członkiem <span class="anon-block"> spółka (...)</span>) w celu wzięcia udziału w postępowaniu publicznym na wykonanie zadania w zakresie ochrony obiektów i mienia <span class="anon-block"> (...) Instytutu (...)</span> - <span class="anon-block"> Państwowego Instytutu (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> ,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umowę konsorcjum z 3 września 2020 r. (którego liderem był <span class="anon-block"> (...)</span>, a dodatkowym członkiem <span class="anon-block"> spółka Biuro Ochrony (...)</span>) w celu wzięcia udziału w postępowaniu publicznym na wykonanie usługi w zakresie kompleksowej całodobowej ochrony osób, obiektów i mienia na terenie <span class="anon-block"> Instytutu (...)</span> wraz z obsługą miejsc parkingowych ,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umową konsorcjum z 1 grudnia 2020 r. (którego liderem był <span class="anon-block"> (...)</span>, a dodatkowym członkiem <span class="anon-block"> Biuro Ochrony PHU (...)</span> <span class="anon-block">K. R.</span>) w celu wzięcia udziału w postępowaniu publicznym na wykonanie usługi w zakresie ochrony fizycznej osób i mienia znajdującego na nieruchomościach administrowanych przez Zarząd Mienia <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> ,</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umowę konsorcjum z 24 lutego 2021 r. (którego liderem był <span class="anon-block"> (...)</span>, a dodatkowym członkiem <span class="anon-block"> spółka Biuro Ochrony (...)</span>) w celu wzięcia udziału w postępowaniu na wykonanie usługi w zakresie ochrony osób i mienia na terenie <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> .</p>
</dd>
<dt>⚫</dt>
<dd>
<p>umowę konsorcjum z 13 kwietnia 2021 r. (którego liderem był <span class="anon-block"> (...)</span>, a dodatkowymi członkami <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. S.</span>) w celu wzięcia udziału w postępowaniu na wykonanie usługi w zakresie obsługi parkingów w Kampusie <span class="anon-block">(...)</span> (akta kontroli).</p>
</dd>
</dl>
<p>Współpracę pomiędzy ww. płatnikami potwierdzają dowody finansowe w postaci faktur VAT, które zostały wystawione za ogólne usługi z zakresu ochrony obiektów w ramach konsorcjum albo za udziału konsorcjum (akta kontroli).</p>
<p>30 grudnia 2019 r. <span class="anon-block">J. S.</span> podpisała z <span class="anon-block"> (...)</span> reprezentowaną przez <span class="anon-block">S. K.</span> umowę zlecenia, w której zobowiązała się w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 17 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (akta rentowe).</p>
<p>Następnie, 31 grudnia 2020 r. <span class="anon-block">J. S.</span> podpisała z <span class="anon-block"> (...)</span> reprezentowaną przez <span class="anon-block">S. K.</span> kolejną umowę zlecenia, w której zobowiązała się w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 14 grudnia 2021 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 13,30 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (akta rentowe).</p>
<p>Równolegle <span class="anon-block">J. S.</span> zawierała z zainteresowanym umowy zlecenia również dotyczące ochrony (bezsporne).</p>
<p>
<span class="anon-block">J. S.</span> wykonywała czynności ochrony w Urzędzie Miasta dzielnicy <span class="anon-block">P.</span> w systemie 24/48. Pracowała według jednolitego grafiku, używała jednej książki służby, a jej pracę nadzorował inspektor <span class="anon-block">R. B.</span>. Otrzymała strój służbowy i dwa identyfikatory - od odwołującego i zainteresowanego. Ubezpieczona nie rozróżniała pracy dla odwołującego i zainteresowanego (zeznania <span class="anon-block">J. S.</span>).</p>
<p>7 października 2020 r. <span class="anon-block">R. J.</span> podpisał z <span class="anon-block"> (...)</span> reprezentowaną przez <span class="anon-block">S. K.</span> umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 7 października do 31 grudnia 2020 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 17 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 39 akt VII U 1558/24).</p>
<p>Następnie 31 grudnia 2020 r. <span class="anon-block">R. J.</span> podpisał z <span class="anon-block"> (...)</span> reprezentowaną przez <span class="anon-block">S. K.</span> umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 13,30 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 39 akt VII U 1558/24).</p>
<p>7 października 2020 r. <span class="anon-block">J. J.</span> podpisał z <span class="anon-block"> (...)</span> reprezentowaną przez <span class="anon-block">S. K.</span> umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 7 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 17 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 41 akt VII U 1557/24).</p>
<p>Następnie, 31 grudnia 2020 r. <span class="anon-block">J. J.</span> podpisał z <span class="anon-block"> (...)</span> reprezentowaną przez <span class="anon-block">S. K.</span> umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służ uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 18,30 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 41 akt VII U 1557/24).</p>
<p>
<span class="anon-block">J. J.</span> przesłuchiwany w toku postępowania wyjaśniającego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zeznał, że nie zawierał i nie podpisywał żadnych umów zlecenia z <span class="anon-block"> (...)</span>, ani nie wykonywał żadnej pracy na podstawie umowy zlecenia w tej firmie. Natomiast zatrudniony był na podstawie zlecenia jedynie w <span class="anon-block"> (...)</span> w latach 2019 - 2022 i wykonywał czynności polegające na dozorowaniu parkingu i obiektu (protokół przesłuchania – k. 256 - 259 akta kontroli).</p>
<p>Wiosną 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził u odwołującego kontrolę. Organ rentowy ustalił, że kontrolowany płatnik składek <span class="anon-block"> (...)</span> zatrudniał na podstawie umów zlecenia osoby, które jednocześnie miały zawarte umowy o pracę, bądź umowy zlecenia z płatnikiem składek <span class="anon-block"> (...)</span>. Były to w przeważającej większości czynności związane z ochroną osób i mienia oraz wykonywaniem obowiązków ochronnych. Umowy zlecenia z kontrolowaną <span class="anon-block"> firmą (...)</span> były zawierane w okresach pokrywających się z okresem zgłoszenia do ubezpieczeń w <span class="anon-block"> (...)</span>. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przyjętych w toku kontroli zeznań osób ubezpieczonych organ rentowy ustalił, że ubezpieczeniu świadczyli pracę w zakresie usług ochrony na obiektach wskazanych przez <span class="anon-block"> (...)</span>. Przesłuchani zleceniobiorcy nie byli w stanie stwierdzić, które czynności były wykonywali w ramach umowy z <span class="anon-block"> (...)</span>. Pomimo faktu, że sporządzono dwie umowy to zatrudnienie wykonywano w jednym miejscu realizując te same czynności. Niektórzy z przesłuchanych zleceniobiorców w ogóle nie byli świadomi, że mieli zawartą umowę zlecenia z <span class="anon-block"> (...)</span> , uważali że są zatrudnieni tylko w <span class="anon-block"> (...)</span> (akta kontroli).</p>
<p>Decyzjami z 6 lutego 2025 r. organ rentowy ustalił wysokość postawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne u płatnika <span class="anon-block"> (...)</span> za kolejne miesiące lat 2020 i 2021 z uwzględnieniem kwot wypłaconych na podstawie umów zawartych przez te osoby z <span class="anon-block"> (...)</span> (VII U 1557/24 k. 42, VII U 1558/24 k. 40).</p>
<p>Decyzją z 10 lutego 2025 r. organ rentowy stwierdził, że <span class="anon-block">J. S.</span> podlegała w okresie od 1 czerwca do 17 sierpnia 2020 r. oraz od 16 lipca do 14 grudnia 2021 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...)</span> na podstawie umowy zlecenia (k. 104).</p>
<p>Decyzje te nie są jeszcze prawomocne, płatnik <span class="anon-block"> (...)</span> złożył bowiem od nich odwołania.</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt dokumentów, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony, a także na podstawie zeznań <span class="anon-block">J. S.</span> i częściowo na podstawie zeznań stron <span class="anon-block">S. K.</span> i <span class="anon-block">D. K.</span>.</p>
<p>Sąd dał wiarę zeznaniom <span class="anon-block">J. S.</span>, bowiem uznał je za spójne i logiczne. Z zeznań ubezpieczonej wynika, że świadczyła usługi dla dwóch spółek w tym samym czasie i była to ta sama praca, wykonywana w tym samym miejscu.</p>
<p>Zeznania świadków <span class="anon-block">A. B.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span> okazały się nieprzydatne do ustalenia charakteru czynności wykonywanych przez ubezpieczonych na rzecz odwołującego, bowiem świadkowie nie znają ubezpieczonych.</p>
<p>Sąd nie dał wiary zeznaniom <span class="anon-block">S. K.</span> i <span class="anon-block">D. K.</span> co do niezależnego od siebie zatrudniania równolegle tych samych osób u odwołującego i zainteresowanego - twierdzenia te pozostawały bowiem w sprzeczności ze złożonymi dokumentami, które w sposób ogólny i ramowy zakreślały zakres współpracy i które nie były sprecyzowane w innych dokumentach.</p>
<p>Odwołujący i zainteresowany nie wykazali aby spółki zawierały odrębne umowy z poszczególnymi klientami dotyczącymi obsługi różnych obiektów w zakresie różnych usług, nie zostały także złożone do akt dokumenty potwierdzające szczegółowe rozliczenia między spółkami dotyczące przepływu pracowników.</p>
<p>Jakkolwiek spółki zawierały formalnie odrębne umowy z tymi samymi zleceniobiorcami, to nie wskazywały jakie dokładnie czynności i na jakich obiektach mają oni wykonywać. Podział wynagrodzenia na dwie umowy pozwalał na odprowadzenie składek na ubezpieczenia społeczne tylko od części wynagrodzenia i w konsekwencji zmniejszenie obciążeń odwołującego.</p>
<p>Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 3)">art. 235 (2) § 1 pkt 3 k.p.c.</a> pominął dowód z opinii biegłego z zakresu ochrony osób i mienia jako nieprzydatny do wykazania spornych faktów (k. 128). W niniejszej sprawie zgromadzone dowody w postaci dokumentów oraz zeznań świadków pozwalają na dokonanie ustaleń faktycznych i ocenę stanu prawnego bez potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie.</p>
<p>Istota przedmiotowego postępowania sprowadzała się do oceny prawidłowości zakwestionowania przez organ rentowy umów zlecenia zawartych przez ubezpieczonych z odwołującym i zainteresowanym.</p>
<p>W przedmiotowym postępowaniu, decydujące znaczenie miało zatem rozstrzygnięcie, czy doszło do zbiegu tytułów do objęcia ubezpieczeniem, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p>
<p>Zbieg tytułów ubezpieczenia występuje, gdy jedna osoba wykonuje kilka rodzajów działalności, z którymi wiąże się obowiązek ubezpieczenia społecznego. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w sytuacji zbiegu tytułów do podlegania ubezpieczeniu społecznemu daje możliwość wyboru jednego z tych tytułów ubezpieczonemu. Zamiarem ustawodawcy było stosowanie tej instytucji jedynie wówczas, gdy u danej osoby wystąpi rzeczywisty zbieg tytułów do podlegania ubezpieczeniu społecznemu, nie wtedy, gdy ubezpieczony w sposób sztuczny i nienaturalny doprowadza do wytworzenia takiego zbiegu, wyłącznie na użytek skorzystania ze swoistego ustawowego dobrodziejstwa przewidzianego w przepisie art. 9 ust. 2 ustawy systemowej. Istotne jest przy tym, aby zatrudnienie w oparciu o każdą z umów zlecenia miało dla podmiotów je zawierających realny wymiar i znaczenie.</p>
<p>W niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania regulacji z art. 9 ust. 2 ustawy systemowej, ponieważ materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu nie pozwala na uznanie, że ubezpieczonych łączyły z odwołującym i zainteresowanym odrębne stosunki zobowiązaniowe. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że pomimo podpisywania przez wskazane podmioty odrębnych umów w pokrywających się okresach, doszło de facto do powstania jednego stosunku zobowiązaniowego - umowy zlecenia, w ramach którego <span class="anon-block">J. S.</span>, <span class="anon-block">R. J.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> świadczyli czynności z zakresu ochrony osób i mienia na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Zasada swobody umów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup>
<!-- -->(
1)</sup> KC</a>) umożliwia stronom umowy ukształtowanie stosunku prawnego według ich uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Natomiast o czynności prawnej, która ma na celu obejście ustawy można mówić, gdy pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i tylko z takim zamiarem została dokonana (por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2006 r., II UK 51/05). Sztuczny podział jednego stosunku zobowiązaniowego na kilka umów zlecenia, w ocenie Sądu, miał na celu obejście <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p>
<p>Sąd miał przy tym na uwadze, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (dalej: ustawa systemowa) ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi. Przepis art. 12 ustawy systemowej stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.</p>
<p>Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4 - 6 i 10 ustawy systemowej, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 7 ustawy systemowej. W przypadku zbiegu kilku tytułów ogólnych obowiązuje zasada pierwszeństwa w czasie, co oznacza, że obowiązek ubezpieczenia istnieje z tego tytułu, który powstał najwcześniej, przy czym możliwa jest zmiana tytułu ubezpieczenia.</p>
<p>Zastosowanie w sprawie znalazł art. 9 ust. 1 ustawy systemowej, który stanowi, że osoby, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 3;art. 6 ust. 1 pkt. 7 b;art. 6 ust. 1 pkt. 10;art. 6 ust. 1 pkt. 20;art. 6 ust. 1 pkt. 21)">art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21</a>, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie.</p>
<p>Organ rentowy prawidłowo uznał zatem, że <span class="anon-block">J. S.</span>, <span class="anon-block">R. J.</span> i <span class="anon-block">J. J.</span> nie podlegali ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnym w <span class="anon-block"> (...)</span> i że spółka ta nie była zobowiązana do uiszczania z tego tytułu składek.</p>
<p>Na marginesie, odnosząc się do wniosku odwołującej się przekazanie sprawy do właściwego miejscowo oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia, wskazać należy, że organ rentowy skierował do NFZ wniosek o wydanie decyzji o niepodleganiu do ubezpieczenia zdrowotnego. Decyzją z 12 kwietnia 2024 r. nr 32/05/2024/Ub NFZ umorzył postępowanie administracyjne w całości jako bezprzedmiotowe, bowiem kwestia badania ważności umów należy do ZUS, a nie do Prezesa NFZ.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 KPC</a> oddalił odwołania od zaskarżonych decyzji.</p>
<p>O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 KPC</a> oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p>
<p>SSR (del.) Magdalena Pytel</p>
</div>