I GZ 349/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 572/20 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi S. na decyzję Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 572/20 wezwał pełnomocnika S. (wnoszącego zażalenie lub Stowarzyszenie) do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2000 zł w sprawie ze skargi na decyzję Zarząd Województwa Ś. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Wskazano, że wpisu sądowy od skargi należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem jej odrzucenia. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.). Stowarzyszenie złożyło zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj.: - art. 239 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, ze Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłaty sądowej, podczas gdy Skarżący jest organizacją pozarządową, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2020 r. poz. 1057 – dalej: u.d.p.p.i.w.). W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podkreślił, że jest organizacją pozarządową, o której mowa w art. 3 ust. 2 u.d.p.p.i.w., tj. nie jest jednostką sektora finansów publicznych i nie działa w celu osiągnięcia zysku, co potwierdza § 3 ust. 3 Statutu Skarżącego. Dodatkowo zaznaczył, że wniesiona skarga związana jest z zadaniem własnym Skarżącego i w związku z wykonywaniem programu finansowanego z środków publicznych (projekt unijny). W jego ocenie spełniona została również druga przesłanka określona w art. 239 § 2 p.p.s.a. Tym samym, Skarżący nie jest zobowiązany do uiszczenia opłaty sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skarga) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona wnosząca pismo ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 pkt 1 - 3 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). Zaznaczenia wymaga, że wnoszący zażalenie jako podstawę zwolnienia z kosztów sądowych wskazuje art. 239 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia Stowarzyszenie doprecyzowuje, że jest organizacją pozarządową, o której mowa w art. 3 ust. 2 u.d.p.p.i.w. NSA stwierdza, że skarżące Stowarzyszenie nie należy do kategorii podmiotów zwolnionych z obowiązków ponoszenia kosztów sądowych stosownie do art. 239 § 2 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z powyższym przepisem nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.i.w. w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zaznaczenia wymaga, że w art. 239 § 2 p.p.s.a. jest mowa o podmiotach wymienionych w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.i.w., tj. m. in. stowarzyszeniach jednostek samorządu terytorialnego, nie zaś – jak wskazuje Stowarzyszenie o art. 3 ust. 2 u.d.p.p.i.w. Poza tym organizacje pozarządowe są zwolnione od kosztów sądowych na podstawie powołanego przepisu ale zwolnienie to odnosi się do spraw własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Przedmiot niniejszej sprawy nie wskazuje, iż mamy do czynienia z taką sytuacją. Wobec tego nie sposób uznać, że skarżące Stowarzyszenie z mocy art. 239 § 2 p.p.s.a. korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych. Tym samym w niniejszej sprawie żadna z okoliczności zwalniających skarżącego Stowarzyszenia z obowiązku poniesienia kosztów sądowych nie wystąpiła. Naczelny Sąd Administracyjny zbadał ponadto zgodność zaskarżonego zarządzenia z prawem i uznał, że Przewodniczący Wydziału III WSA w Gliwicach wskazał prawidłowo podstawę prawną wpisu (§ 1 ust. 4 rozporządzenia) i jego wysokość, tj. 2000 zł. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.