III FZ 177/22

SENTENCJA Dnia 19 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2907/21 odrzucające skargę w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 października 2021 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1.1. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2907/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę G. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 października 2021 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. i I kwartał 2016 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 17 grudnia 2021 r. wezwano profesjonalnego pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz o podanie numeru PESEL skarżącego. Wezwano również skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego 3 stycznia 2022 r. Termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął z dniem 10 stycznia 2022 r. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 8 stycznia 2022 r. wskazał numer pesel skarżącego, oraz dołączył pełnomocnictwo z dnia 10 października 2020 r. do reprezentowania skarżącego we wszystkich instancjach właściwych w sprawie. Treść pełnomocnictwa obejmowało również "upoważnienie do reprezentowania mnie przed wszelkimi Organami, Urzędami, Policją oraz Prokuraturą". Sąd pierwszej instancji uznał, że pełnomocnik skarżącego nie uczynił zadość wezwaniu i nie uzupełnił braku formalnego skargi polegającego na złożeniu pełnomocnictwa procesowego uprawniającego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi i w konsekwencji czego odrzucił skargę. 1.2. Na powyższe postanowienie skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, złożył zażalenie, zawierające niepodpisane pełnomocnictwo. Zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił akta sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie celem wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, poprzez nadesłanie podpisanego pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. W dniu 18 lipca 2022 r. skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, uzupełnił brak formalny w postaci nadesłania podpisanego pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 2.2. Stosownie do art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a"), jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednym z warunków formalnych pisma procesowego, w tym skargi (art. 57 § 1 p.p.s.a.) jest obowiązek dołączenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu, jeżeli pismo to składa pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tego dokumentu przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Wynika to z art. 37 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub jego wierzytelny odpis. Ponadto, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. 2.3. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi pod rygorem odrzucenia skargi. Nie ulega wątpliwości, że strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych, gdyż nadesłany odpis pełnomocnictwa umocowywał pełnomocnika do występowania przed organami, urzędami, policją oraz prokuraturą. Odnotować bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 175 ust. 1 Konstytucji wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Analiza przytoczonego przepisu wskazuje, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że skoro pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania "we wszystkich instancjach" przed wszystkimi organami, urzędami, policją i prokuraturą, to uprawnia ono również do występowania w imieniu spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się przed sądem administracyjnym. Odnotować bowiem należy, że sąd administracyjny, jak wskazano to w przytoczonym powyżej art. 175 ust. 1 Konstytucji, jest jednym z przedstawicieli władzy sądowniczej, a nie organem władzy wykonawczej. Ponadto postępowania toczące się przed sądami administracyjnymi nie mają waloru spraw administracyjnych, ale spraw sądowoadministracyjnych, których przedmiotem jest kontrola działalności administracji publicznej. W konsekwencji powyższego wskazanie w treści pełnomocnictwa, że upoważnia ono do reprezentowania mocodawcy we wszystkich instancjach, nie powoduje, że pełnomocnik jest umocowany do występowania również w sprawach sądowoadministracyjnych. Sąd nie może również domniemywać pełnomocnictwa pełnomocnika do występowania przed sądami administracyjnymi. Brak jasnego wyszczególnienia instytucji przed którymi pełnomocnik może reprezentować swojego mocodawcę wykracza również poza charakter oczywistej omyłki pisarskiej. 2.4. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie nie mogła również odnieść skutku argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia, że pełnomocnictwa umocowujące pełnomocnika do reprezentowania skarżącego przed właściwymi organami, urzędami znajdowało się w aktach sprawy. Pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych nie wypełnia bowiem dyspozycji z art. 37 § 1 zd. pierwsze oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie może być traktowane jako skuteczne złożenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej w sprawie przed sądem. Wyjaśnić należy, że obecne brzmienie art. 46 § 3 p.p.s.a. wprowadzone zostało przez art. 1 pkt 12 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa – nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Aktualne brzmienie wskazanego przepisu nie nasuwa już jednak żadnych wątpliwości co do tego, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (por. postanowienia NSA: z 9 października 2018 r., I OZ 906/18; z 19 lipca 2018 r., I OZ 688/18 oraz z 28 czerwca 2017, II OZ 690/17). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie wnoszonym do sądu (skardze), a zatem pełnomocnik nie może powoływać się na istnienie pełnomocnictwa w aktach sądowych. Złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. 2.5. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.