II OSK 1522/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 1307/06 w sprawie ze skargi G. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: odrzucić skargę kasacyjną UZASADNIENIE II OSK 1522 / 07 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wniesioną przez G. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], którą to decyzją odmówiono stwierdzenia u G. O. choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) - dalej zwanego rozporządzeniem z dnia z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. Ś., w oparciu o art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.), stwierdził u G. O. chorobę zawodową w postaci zatrucia [...] w miejscu pracy z podrażnieniem dróg oddechowych [...], wymienioną w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Odwołanie od tej decyzji złożyła [...] S.A. [...] wnosząc o jej uchylenie. Decyzją z [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w sprawie G. O. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że pracując na stanowisku [...] w dniu [...], kiedy to doszło do wypadku [...], był on eksponowany na [...] powstałe w trakcie wybuchu i zapalenia się [...], gdzie uległ ostremu zatruciu [...] lekkiego stopnia. Następnie był leczony i diagnozowany w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie wydano orzeczenie lekarskie, w którym potwierdzono ostre zatrucie [...] lekkiego stopnia z podrażnieniem dróg oddechowych [...] i zakwalifikowano rozpoznaną chorobę do poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W wyniku skargi wniesionej przez skarżącą [...] SA [...], która nie podzieliła stanowiska organu odwoławczego i jego argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt 3/11 SA/Ka 1985/03 uchylił decyzję organu odwoławczego, jak również poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. Ś. z dnia [...]. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd podkreślił, iż w rozpoznawanej sprawie akta przedmiotowej sprawy nie zawierają wymaganych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. dokumentów tj. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej oraz oceny narażenia zawodowego, którą sporządza się przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej na podstawie odrębnych przepisów przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeśli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy. Powyższe pozwala zatem w ocenie Sądu przyjąć, iż w niniejszym postępowaniu pominięto całkowicie obowiązek przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego, co uniemożliwiło zajęcie i uzasadnienie stanowiska przez skarżącą [...] S.A. [...] w tej kwestii, a tym samym jej udziału w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej u G. O.. W ocenie Sądu uzasadnione jest również stanowisko, iż obwiązujący wykaz chorób zawodowych nie wymienia takiej choroby jak rozpoznana przez jednostkę diagnostyczną, tj. "zatrucie [...] lekkiego stopnia". W tym zakresie zdaniem Sądu organ nie przeprowadził jakiegokolwiek wywodu jakimi innymi substancjami chemicznymi zatruł się G. O., bowiem nie istnieje taka substancja chemiczna jak "[...]". Skoro organ przyjął, że zatrucie nastąpiło [...], to winien był ustalić jakie substancje chemiczne wchodzące w skład tych [...] i które z tych substancji spowodowały zatrucie u wymienionego pracownika. Sąd podkreślił również, że wypadek przy pracy i choroba zawodowa to dwa różne pojęcia prawne na oznaczenie skutków zadziałania na pracownika przyczyny zewnętrznej, związanej z pracą (art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Choroba zawodowa pozostaje w związku przyczynowym z samą pracą, jej rodzajem, charakterem, warunkami jej wykonywania. Wypadek zaś jest zdarzeniem nagłym, a więc mającym miejsce w krótkim czasie wywołanym przyczyną zewnętrzną, pozostającym w związku z pracą, różny jest więc charakter związku zachorowania z pracą. Choroba zawodowa jest zawsze skutkiem samych warunków pracy, a nie jakiejkolwiek innej przyczyny pozostającej w związku z wykonywaniem pracy (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 1999 r. II SA/Ka 1313/97, publik. Prawo pracy 2000/5/35). Zatem zdarzenia mającego cechy wypadku przy pracy nie można jednocześnie zakwalifikować jako choroby zawodowej. W rozpoznawanej sprawie organ administracji powinien był więc wykazać, że zachorowanie wymienione w wykazie chorób zawodowych jest skutkiem warunków pracy, a nie jakiejkolwiek innej przyczyny pozostającej w związku z wykonywaniem pracy, co wskazuje na naruszenie art. 80 k.p.a. Po powtórnym rozpoznaniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. Ś. decyzją z dnia [...]. wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej, stwierdził u G. O. (O.) chorobę zawodową w postaci ostrego zatrucia [...] lekkiego stopnia w miejscu pracy z podrażnieniem dróg oddechowych [...], wymienioną w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że rozpoznania klinicznego stanu zdrowia G. O. dokonał Instytut Medycyny Pracy Szpital w S., który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]. stwierdził u badanego wskazaną chorobę zawodową. Wyjaśnił, że z informacji zawartych w tym orzeczeniu, jak również z dochodzenia epidemiologicznego wynika, iż w dniu [...]. G. O. był zatrudniony na stanowisku [...] i wtedy to, przez kilka sekund, był eksponowany na [...], powstałe w wyniku zapalenia się i wybuchu [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyła [...] S.A. [...] wnosząc o jej uchylenie. Decyzją z dnia [...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. Ś. z dnia [...] i odmówił stwierdzenia u G. O. choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji, a dotyczące przebiegu pracy G. O. i wyjaśnił, opierając się na ocenie prawnej dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1985/03, że wypadek w pracy i choroba zawodowa to dwa różne pojęcia prawne na oznaczenie skutków zadziałania na pracownika przyczyny zewnętrznej związanej z pracą. Organ II instancji wskazał na to, że choroba zawodowa pozostaje w związku przyczynowym z samą pracą, jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania. Wypadek jest natomiast zdarzeniem nagłym, a więc mającym miejsce w krótkim czasie, wywołanym przyczyną zewnętrzną, pozostającą w związku z pracą. Zatem różny jest charakter związku zachorowania z pracą, dlatego zdarzenia mającego cechy wypadku przy pracy nie można jednocześnie zakwalifikować jako choroby zawodowej. G. O. w swojej codziennej pracy nie był narażony na kontakt z [...] a zdarzenie, w którym uczestniczył miało przypadkowy, krótkotrwały charakter i było charakterystyczne dla wypadku przy pracy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik G. O. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego, jako krzywdzącej i niezgodnej z rzeczywistym stanem rzeczy oraz wydanej z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./-dalej zwanej p.p.s.a. rozpoznając niniejszą sprawę Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1985/03. Zdaniem Sądu organ odwoławczy wykonując zalecenia zawarte w powołanym wyroku, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, trafnie przyjął w zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę definicję prawną choroby zawodowej oraz pogląd prawny wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że stwierdzone u skarżącego schorzenie nie odpowiada pojęciu choroby zawodowej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż bezspornym w sprawie jest, że w dniu [...] skarżący był zatrudniony na stanowisku [...] i wówczas był przez kilkanaście minut eksponowany na [...] oraz [...], powstałe w czasie wybuchu i zapalenia [...]. Przesłanki materialno-prawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował prawo, ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w konsekwencji przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik. Nadto, przekonywująco uzasadnił swoje stanowisko rozstrzygając występujące w sprawie sporne zagadnienie. Zatem, wobec zaistnienia wszystkich przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji. W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ odwoławczy wykonał w całości zalecenia Sądu oraz prawidłowo zinterpretował i zastosował prawo i z tych względów oddalono skargę na mocy art. 151 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł G. O., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie "naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych przez jego niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że schorzenie to nie może być uznane za zawodowe w związku z krótkotrwałym narażeniem na działanie czynnika szkodliwego, lecz jest ono następstwem wypadu w pracy, mimo że narażenie to, choć krótkotrwałe, wywołało u skarżącego nieodwracalne skutki chorobowe." Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zakwestionował twierdzenie Sądu, jak i organu sanitarnego, jakoby krótkotrwałość narażenia na czynnik szkodliwy eliminowała możliwość stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Faktem jest, że narażenie było krótkotrwałe, lecz czynnik szkodliwy w środowisku pracy wystąpił, a jego natężenie było na tyle intensywne, iż stało się przyczyną poważnych zmian chorobowych, jakim jest zatrucie gazami pożarowymi. Zdaniem skarżącego krótkotrwałość, czy długotrwałość narażenia nie może stanowić podstawy dla odmowy stwierdzenia choroby zawodowej albowiem znaczenie ma to, że narażenie to wystąpiło i stało się przyczyną zmian chorobowych. W tej sytuacji jeżeli u odwołującego wykryto schorzenie -ostre zatrucie gazami pożarowymi, a przyczyny jego wystąpienia wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową, zaś organ orzekający nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z pracą w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego to Sąd winien był uchylić zaskarżoną decyzję jako sprzeczną z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga więc nie tylko ich prawidłowego określenia w samej skardze, ale stosownie do art. 176 p.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem skarżącego przez Sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96, postanowienia NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 9). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut nieokreślonego naruszenia prawa materialnego, czy też zarzut naruszenia nie wskazanych przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 22 lipca 2004 r., GSK 356/04, ONSA WSA 2004, nr 3, poz. 72, s. 142). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna ograniczyła się do przedstawienia jako zarzutu "naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r." bez wskazania jakiegokolwiek przepisu prawa, któremu w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok. Zważywszy na to, iż wskazane w zarzucie rozporządzenie zawiera zarówno normy prawa procesowego, jak i normy prawa materialnego, a z kolei uzasadnienie samej kasacji wskazuje na zarzuty zmierzające do podważenia ustaleń dokonanych przez organ i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, to nie sposób do tak sformułowanego zarzutu kasacji odnieść się merytoryczne. Należy przy tym podkreślić, iż skarga kasacyjna została sporządzona przez pełnomocnika mającego służyć stronie profesjonalną pomocą prawną. Brak przytoczenia we wniesionej skardze kasacyjnej podstaw stanowi niespełnienie wymagań przepisanych dla skargi kasacyjnej, a przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. i nie podlega sanacji. Z uwagi na to, że wymagania te są elementami konstrukcyjnymi, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy, wobec tego skarga kasacyjna jako sporządzona z naruszeniem art. 176 p.p.s.a., na podstawie art. 178 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.