I OW 227/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a Burmistrzem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. S. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej i ustalenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy w sprawie. , , UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 2 października 2015 r. Prezydent Miasta [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość powstałego pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta [...], w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o skierowaniu Z.S. do domu pomocy społecznej i ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że Z.S. miał w G. ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały. W piśmie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 19 sierpnia 2015 r. skierowanym do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] jednoznacznie określono, że Z.S. jest osobą bezdomną, dlatego gmina G. jest gminą właściwą do wydania skierowania do domu pomocy społecznej. Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] ustalił jednak, że po śmierci matki Z.S., która zmarła w dniu 29 maja 2014 r., Z.S., z powodu konfliktu jaki istniał pomiędzy nim a jego bratem, zmuszony był opuścić swoje dotychczasowe miejsce zamieszkania. Razem z synem M. wyjechał do U. Z uwagi na trudne warunki lokalowe i brak możliwości zamieszkania z rodziną, M. S. wynajął ojcu Z. S. pokój w domu prywatnym. Z powodu pogorszenia stanu zdrowia, Z. S. trafił do szpitala, skąd został przeniesiony do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w [...], gdzie przebywa do dziś. Z nadesłanej dokumentacji przez MOPS w [...] wynikają sprzeczne informacje. W przeprowadzonym w dniu 9 czerwca 2015 r. wywiadzie pracownik socjalny dokonał wpisu o następującej treści: "Jednocześnie Pan Z.S. wnosi o umieszczenie w Uzdrowiskowym Centrum Aktywnego Seniora "[...] " U. ul. [...]". Z kolei w protokole z dnia 6 sierpnia 2015 r. znajduje się informacja, że Z.S. chce wrócić do G. i z tym miastem wiąże swoje plany na przyszłość. Z.S. został wymeldowany decyzją administracyjną wydaną w dniu [...] listopada 2014 r. z lokalu w G. przy ul. [...]. Postępowanie było prowadzone na wniosek współwłaściciela nieruchomości, T. S. będącego bratem Z. S., dlatego Z. S. wyprowadził się do U. nie czyniąc wcześniej żadnych starań, ażeby pozostać na terenie miasta G. Nie czynił starań o skierowanie go do schroniska dla osób bezdomnych, nie złożył wniosku na mieszkanie z zasobów gminy G. Wyjazd z miasta G. i brak od tego czasu jakiejkolwiek aktywności życiowej, czy też koncentracji jakichkolwiek interesów osobistych i majątkowych na terenie miasta wskazuje na brak zamiaru przebywania w G. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że z akt sprawy nie wynika, aby Z.S. był osobą bezdomną. Do czasu pogorszenia stanu zdrowia i momentu kiedy to znalazł się w szpitalu nie zamierzał bowiem powrócić do G. Co prawda, karty leczenia szpitalnego wskazują adres zamieszkania G, taki też został podany na pierwszej stronie wywiadu, nie jest on jednak aktualny. Wywiad zawiera zapis, że Z. S. ma możliwość pozostania w dotychczasowym miejscu w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w [...], ale jedynie na miejscu komercyjnym. Dokumentacja z dnia 6 sierpnia 2015 r. oraz dołączony protokół sporządzony przez pracownika socjalnego MOPS w [...] zawiera zapis, że Z.S. deklaruje chęć zamieszkania na terenie G., chce wrócić i wiąże swoje plany z tym miastem. Z zebranej w sprawie dokumentacji nadesłanej przez MOPS w [...] nie wynika jednak, dokąd miałby Z.S. wrócić i gdzie miałyby się koncentrować jego sprawy życiowe, jeżeli nie ma mieszkania i od czasu dobrowolnego opuszczenia miasta G. nie czynił żadnych starań o mieszkanie w G. Z. S. przed umieszczeniem go w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w [...]. zamieszkiwał w U. i nie był osobą bezdomną, zatem gminą właściwą do rozpatrzenia wniosku Z. S. jest Gmina [...]. W odpowiedzi udzielonej przez Burmistrza Miasta [...] wskazano, że Z.S. 1 maja 2014 r. przyjechał do swojego syna M. w odwiedziny do U. i z uwagi na trudności lokalowe nie przebywał u syna, a początkowo w pensjonacie, którego koszt okazał się dla Z. S. za wysoki. Z tego względu pomieszkiwał bezumownie w budynku przy ul. [...]. Nigdy nie był zameldowany na terenie U. Obecnie nie ma nigdzie stałego miejsca zameldowania, ponieważ [...] listopada 2014 r. został wymeldowany ze stałego pobytu w G., gdzie mieszkał od dzieciństwa, a od 15 lat przy ul. [...]. Do czasu ataku padaczkowego, kiedy to Z.S. trafił do Szpitala [...] w C. w październiku 2014 r., jego pobyt w U. nie został sformalizowany i nie nosił cech pobytu stałego. Zgodnie z oświadczeniem jego syna M., przyjechał on do U. tylko z walizką i z zamiarem odwiedzin, a nie przeprowadzki do U. U syna zamieszkać nie mógł (syn zajmuje z rodziną jeden pokój), a wynajmowanie mieszkania na stałe okazało się dla niego zbyt kosztowne. Zarzut wnioskodawcy, że Z. S. po wymeldowaniu go z G. nie ubiegał się o skierowanie do schroniska jest bezzasadny, gdyż w dacie decyzji o wymeldowaniu przebywał po ciężkim urazie mózgu w Zakładzie Opiekuńczo - Leczniczym w [...] i jest wysoce prawdopodobne, że decyzji o wymeldowaniu w ogóle nie otrzymał. Po krótkim pobycie w Szpitalu [...] w C. Z.S., od 13 października 2014 r., przebywa w Zakładzie Opiekuńczo - Leczniczym w [...]. Jest osobą uzależnioną od alkoholu i z uwagi na przebyty udar mózgu porusza się przy pomocy wózka inwalidzkiego. Nie ma faktycznie żadnego stałego miejsca zamieszkania w U., które można by było uznać za jego centrum życiowe. Przebywa aktualnie w Zakładzie Opiekuńczo - Leczniczym w [...], który stosownie do art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 163, ze zm.) nie stanowi lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Spełnia on zatem przesłanki uzasadniające uznanie go za osobę bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się wg miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast w wypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo gminą, jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej ppsa, wynika m.in., że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi. W rozpatrywanej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a Burmistrzem Miasta [...], które to organy nie mają wspólnego organu wyższego stopnia, dlatego właściwym do jego rozstrzygnięcia jest Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, osoba bezdomną w rozumieniu przepisów tej ustawy jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Z ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie wynika, że Z.S. przebywał dotychczas w Zakładzie Opiekuńczo - Leczniczym w [...], co nie stanowi zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, o którym mowa w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Nie posiada również miejsca stałego zameldowania, a miejsce ostatniego pobytu w wynajmowanym okazjonalnie pokoju również nie jest miejscem jego zamieszkania. Oznacza to, że Z.S. jest osobą bezdomną w rozumieniu powołanego wyżej art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, dlatego organem właściwym do rozpatrzenia jego wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej - zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej - jest Prezydent Miasta [...], jako organ właściwy dla osoby bezdomnej, skoro ostatnim miejscem zameldowania Z.S. na pobyt stały było Miasto [...]. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.