II OW 87/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków [...] a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku i wydania decyzji nakazującej usunięcia stwierdzonych zagrożeń w budynku będącym zabytkiem niewpisanym do rejestru zabytków postanawia: odrzucić wniosek UZASADNIENIE Pismem z [...] stycznia 2020 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków [...] (dalej: WKZ [...]) przekazał na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej: k.p.a., do załatwienia według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB w [...]) pismo P. K. dotyczące budynków [...], które znajdują się w złym stanie technicznym i stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia oraz grożą katastrofą budowlaną, w związku z czym powinny zostać zabezpieczone i poddane remontowi. W odpowiedzi na powyższe, Powiaty Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w piśmie z [...] marca 2020 r. przekazał z powrotem według właściwości do WKZ [...] pismo z wnioskiem o zabezpieczenie budynków [...], zagrażających zdrowiu i życiu, twierdząc, że zostało ono skierowane do prawidłowego adresata. W piśmie z [...] kwietnia 2020 r. WKZ [...] zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu organów administracji publicznej o właściwość rzeczową pomiędzy [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków [...] a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] i wskazanie tego ostatniego jako właściwego w sprawie. Zdaniem wnioskodawcy, obiekty, których dotyczy sporne pismo nie są ujęte w rejestrze zabytków, co skutkuje uznaniem, że nie są one objęte indywidualną ochroną konserwatorską określoną w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2020 r.poz. 282) – dalej: ustawa o ochronie zabytków. Organem właściwym do rozpoznania sprawy jest PINB w [...], co wynika z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) – dalej: prawo budowlane. PINB w [...] odpowiadając na wniosek wskazał, że jest wyłączony z rozpoznawania spraw dotyczących obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów i obszarów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie art. 2 ust. 2 pkt 3 prawa budowlanego stanowiącym, że przepisy omawianej ustawy nie naruszą przepisów odrębnych, a w szczególności o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Właściwość rzeczowa WKZ [...] wynika z brzmienia art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą, w określonym terminie, przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał odrzuceniu. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 p.p.s.a. oraz art. 22 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków [...] a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie rozpoznania pisma P. K. zawierającego wniosek o zabezpieczenie budynków, których zły stan techniczny zagraża zdrowiu i życiu. Zgodnie z art. 89 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków, organem ochrony zabytków jest wojewoda, w którego imieniu wojewódzki konserwator zabytków wykonuje zadania i kompetencje w zakresie ochrony zabytków. Wojewoda powołuje i odwołuje wojewódzkiego konserwatora zabytków na wniosek Generalnego Konserwatora Zabytków lub za jego zgodą (art. 91 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków). Jak wynika z art. 92 ust. 1 omawianej ustawy wojewódzki konserwator zabytków wchodzi w skład zespolonej administracji wojewódzkiej. Pozycja ustrojowa powiatowego inspektora nadzoru budowlanego wynika natomiast z przepisów ustawy – prawo budowlane. Stosownie do art. 80 ust. 2 prawa budowlanego zadania nadzoru budowlanego wykonują powiatowy inspektor nadzoru budowlanego oraz wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest organem pierwszej instancji w zakresie zadań i kompetencji wskazanych w przepisie, a organem wyższego stopnia w stosunku do niego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 i 2 prawa budowlanego). Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego powoływany jest przez wojewodę za zgodą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (art. 87 ust. 1 prawa budowlanego). Analiza przepisów ustrojowych wykazuje, że zarówno [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków [...], jak i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wchodzą w skład organów administracji rządowej zespolonej w województwie, której zwierzchnikiem jest wojewoda (art. 51 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie – t.j.Dz.U. z 2019 r. poz. 1464). Należy dodatkowo zauważyć, że podobny spór o właściwość między organami o tej samej pozycji ustrojowej był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II OW 37/10, w której sąd odrzucił wniosek WKZ [...]. Biorąc pod uwagę powyższe i uwzględniając treść art. 22 § 1 pkt 3 k.p.a. należy wskazać, że spór o właściwość między organami administracji zespolonej w jednym województwie rozstrzyga wojewoda. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między organami administracji rządowej zespolonej. Brak właściwości sądu do rozpoznania sprawy stanowi przesłankę do odrzucenia wniosku (art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.