I FZ 267/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 76/22 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 18 października 2021 r., nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji 1.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 76/22, odmówił O. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 18 października 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2017 r. 1.2. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że Skarżąca nie kwestionowała, że doszło do skutecznego odbioru korespondencji (przesyłka sądowa zawierająca zarządzenie o wpisie z dnia 4 kwietnia 2022 r. została dwukrotnie awizowana i uznano ją za doręczoną w dniu 22 kwietnia 2022 r., natomiast wysłane omyłkowo wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 4 kwietnia 2022 r. zostało odebrane przez pracownika Spółki w dniu 13 maja 2022 r.). Spółka podnosiła zaś, że "wezwanie nie dotarło w terminie do zarządu Spółki oraz nie było możliwości przekazania informacji z powodu choroby członka zarządu". W takich okolicznościach - Sąd pierwszej instancji ocenił - że Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do opłacenia skargi. 2. Zażalenie W zażaleniu (zawartym w piśmie z dnia 11 lipca 2022 r. i uzupełnionym pismem z dnia 12 września 2022 r.) Spółka stwierdziła, że "choroba zarządu stanowiła okoliczność nie do przewidzenia i tym samym nie można było w żaden sposób dokonać takich zmian organizacyjnych, aby opłacić skargę w terminie". 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 3.2. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast według art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z takim wnioskiem należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnić w nim okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a także dokonać czynności sądowej, której niedokonano w terminie. Z przywołanych regulacji wynika zatem, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, jeżeli strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego i możliwego zarazem w danych warunkach wysiłku. 3.3. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji. Powołane przez Spółkę okoliczności, które doprowadziły do nieopłacenia skargi, nie mogły być uznane za świadczące o braku winy (zachowaniu należytej staranności) Spółki w nieterminowym dokonaniu rzeczonej czynności procesowej. Odwołanie się przez Stronę do choroby członka zarządu stanowiło przyczynę zbyt ogólną, aby na jej podstawie możliwe okazało się przyjęcie, że prawdopodobne było to, że stanowiła ona niemożliwą do pokonania przez Spółkę przeszkodę w uiszczeniu wpisu. Spółka, odwołując się do choroby członka zarządu, powinna wykazać, dlaczego właśnie w terminie otwartym do uiszczenia wpisu, stan zdrowia członka zarządu uniemożliwił Spółce dokonanie czynności procesowej. Sama okoliczność wystąpienia choroby (notabene nie wykazana w sprawie dowodowo) była tutaj niewystarczająca. Przyjmując inaczej należałoby uznać, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności jest zawsze zasadne, gdy wnioskujący/jego reprezentant ma problemy zdrowotne. Z taka tezą nie sposób się z oczywistych względów zgodzić. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że w interesie spółki prawa handlowego jest takie zorganizowanie procesu odbioru korespondencji i zarządzania przedsiębiorstwem, aby choroba jednego (nawet jedynego) członka zarządu nie paraliżowała zupełnie działania spółki. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę pracowników, których strona upoważniła do dokonywania określonych czynności w tym m.in. odbioru korespondencji. Błędy i zaniedbania osoby, która działała na rzecz Skarżącej obciążają ją samą, a tym samym nie uwalniają one Strony od winy w niezachowaniu terminu. Spółka w postępowaniu zażaleniowym nie przedstawiła argumentacji skutecznie kwestionującej motywy Sądu pierwszej instancji. W istocie poprzestała ona na gołosłownej i zarazem hasłowej konstatacji o "chorobie członka zarządu". Słuszna więc była finalna ocena Sądu pierwszej instancji co do nieuprawdopodobnienia przez Spółkę braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. 3.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.