II SA/Gd 403/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. - W. na uchwałę Rady Miasta z dnia 19 lutego 1998 r. nr [...] w przedmiocie podwyższenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (trzysta złotych). UZASADNIENIE J. S.-W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 19 lutego 1998 r., nr XXXVII/434/98 w sprawie podwyższenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych, domagając się stwierdzenia nieważności jej § 1 ust. 2, mocą którego ustalono stawkę procentową opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów pod lokalami użytkowymi w wysokości 15% ceny gruntu z wyłączeniem pracowni artystycznych. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie: - art. 76 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 3 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na podwyższeniu stawki procentowej opłaty rocznej od lokali użytkowych z 3% do wysokości 15% w sposób dowolny, rażąco przewyższający najwyższą, ustawowo przewidzianą w dacie podejmowania przedmiotowej uchwały, stawkę procentową opłaty rocznej; - art. 76 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu podwyższonej stawki procentowej opłaty rocznej względem kategorii nieruchomości ustalonej bez związku z celem, na jaki nieruchomości zostały oddane w użytkowanie wieczyste lecz w odniesieniu do sposobu ich zagospodarowania. Skarżący wyjaśnił przy tym, że w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały był użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w S. przy ul. W., oznaczonej jako działka nr [..] i pozostawał nim do dnia 25 listopada 2015 r., kiedy to zbył swój udział w znajdującym się na tej nieruchomości lokalu. Stawka opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego została dla skarżącego ustalona w oparciu o zaskarżoną uchwałę a aktualnie przez Sądem Rejonowym pod sygn. akt [..] toczy się sprawa dotycząca aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste za okres, kiedy użytkownikiem tym był skarżący. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi z powodu braku naruszenia interesu prawnego skarżącego przez zaskarżoną uchwałę, ewentualnie o oddalenie skargi w całości, a także o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.) – zwanej dalej u.s.g. stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (ust. 1). Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił (ust. 2). W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w powołanym art. 101 ust. 2 u.s.g. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 323/16, wydanym po rozpoznaniu skargi B. G. i J. G., stwierdził nieważność § 1 ust. 2 uchwały Rady Miasta z dnia 19 lutego 1998 r., nr XXXVII/434/98, w sprawie podwyższenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych (punkt 1 wyroku), w pozostałym zakresie odrzucił skargę (punkt 2 wyroku) oraz zasądził od Rady Miasta solidarnie na rzecz skarżących kwotę 780 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt 3 wyroku). Z kolei, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 100/17, uchylił powyższy wyrok w punktach 1 i 3 i w tym zakresie skargę oddalił. B. G. i J. G. we wniesionej skardze zarzucali przede wszystkim, że § 1 ust. 2 uchwały Rady Miasta z dnia 19 lutego 1998 r., nr XXXVII/434/98, narusza przepisy art. 76 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 3 pkt 5 u.g.n. Tym samym, prawidłowość kwestionowanego przez skarżącego § 1 ust. 2 uchwały Rady Miasta z dnia 19 lutego 1998 r., nr XXXVII/434/98, została już przesądzona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 100/17, również w kontekście podniesionych przez skarżącego zarzutów. W przypadku wystąpienia sytuacji, o której mowa w art. 101 ust. 2 u.s.g. mamy do czynienia ze szczególnym przypadkiem powagi rzeczy osądzonej. W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 212/19, Lex nr 2656496) wskazuje się, że powaga rzeczy osądzonej, o której stanowi norma art. 101 ust. 2 u.s.g., dotyczy sprawy, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił, z wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów (a zwłaszcza ewentualnego nadużycia wobec nich władztwa planistycznego gminy). Konsekwencją tego jest związanie sądu orzekającego o legalności aktu prawa miejscowego, po jego wcześniejszej kontroli sądowej ze skargi innego podmiotu, tymi ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów oraz obowiązek sądu rozpoznania tych zarzutów, które mając charakter indywidualny nie mogły być przedmiotem rozpoznania sądu wcześniej orzekającego o legalności aktu, o którym mowa. To oznacza, że jeżeli o legalności aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami w zakresie, o którym mowa, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach, w jakich nie była rozpoznawana wcześniej, to jest naruszenia indywidualnego interesu skarżącego. W okolicznościach niniejszej sprawy, uznać należy, że złożenie nowej skargi przez innego skarżącego nie znosi tej przeszkody, o której mowa w art. 101 ust. 2 u.s.g., ponieważ sąd administracyjny już wypowiedział się co do meritum sprawy. W niniejszej sprawie, dokładanie tak samo jak w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 100/17, domagano się bowiem stwierdzenia nieważności § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały, mocą którego ustalono stawkę procentową opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów pod lokalami użytkowymi w wysokości 15% ceny gruntu z wyłączeniem pracowni artystycznych. W obu sprawach skarżący zarzucali, że § 1 ust. 2 uchwały Rady Miasta z dnia 19 lutego 1998 r., nr XXXVII/434/98, narusza przepisy art. 76 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 3 pkt 5 u.g.n. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 100/17, wskazał zaś, że zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o art. 76 u.g.n., zgodnie z którym stawka procentowa opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe, o których mowa w art. 72 ust. 3 pkt 5, może być podwyższona zarządzeniem wojewody w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub uchwałą odpowiedniej rady lub sejmiku w stosunku do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Podwyższenie stawki procentowej może nastąpić tylko przed oddaniem nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. Przepis art. 76 ust. 1 u.g.n. zawiera zatem upoważnienie dla rady gminy, która – w odniesieniu do gruntów stanowiących własności danej gminy - gdy wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu (nie wymienionego w art. 72 ust. 3 pkt 1 – 4 u.g.n.) została określona w wysokości 3% ceny, mogła podwyższyć tak określoną stawkę procentową. Przepis ten nie zakreśla granic tych podwyżek. Trudno zatem przyjąć, że nastąpiło przekroczenie granic upoważnienia ustawowego, w sytuacji gdy ustawodawca nie przewidział żadnych kryteriów, jakimi powinna była kierować się rada gminy. W takim wypadku należy kierować się dyrektywami prawa cywilnego, m.in. zasadą swobody umów. W tym stanie rzeczy nie można wyeliminować tej uchwały z obrotu prawnego skoro Rada Miasta nie przekroczyła granic upoważnienia ustawowego, zgodnie z którym mogła podwyższyć stawkę procentową tej opłaty. Sąd administracyjny dokonał już zatem kontroli zgodności z prawem § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały w zakresie ogólnym i w zakresie podnoszonych przez skarżącego zarzutów a nie tylko odnoszącym się do interesu prawnego skarżących. Powyższe, uczyniło wniesioną w niniejszej sprawie skargę niedopuszczalną, mimo że została wniesiona przez inny podmiot i nie zachodzi tożsamość skarżących (zob.: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, wyd. LexisNexis, komentarz do art. 54 oraz postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 129/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), co uzasadnia odrzucenie skargi J.S.-W. Mając to na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 2 u.s.g., orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. Z kolei, w punkcie 2 postanowienia Sąd orzekł o zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu sądowego na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.