I SA/Bd 518/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres kwiecień-maj 2020 r. oddala skargę UZASADNIENIE Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r., powołując się na przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), dalej: "ustawa o COVID." Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia do maja 2020 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na wniosek skarżącego decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2020 r. odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu ww. składek. W uzasadnieniu organ, powołując się na art. 31zq ust. 1 i ust. 3 ustawy o COVID wskazał, że płatnik składek, który ubiega się o zwolnienie z ich opłacenia, zobowiązany był przesyłać do ZUS dokumenty rozliczeniowe za marzec, kwiecień i maj 2020 r., chyba że zgodnie z tymi przepisami był zwolniony z obowiązku ich składania. Organ podkreślił, że przesłanie dokumentów rozliczeniowych nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. stanowi warunek zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Po ponownej analizie konta płatnika składek w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS stwierdził, że skarżący nie przesłał do dnia 30 czerwca 2020 r. dokumentów rozliczeniowych za kwiecień i maj 2020 r. Dokumenty rozliczeniowe za te miesiące zostały przekazane 15 lipca 2020 r. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu ww. składek. W skardze do Sądu skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją. W uzasadnieniu wyjaśnił, jaka była przyczyna złożenia wymaganych dokumentów z opóźnieniem. Wskazał, że przyczyną powstania braku deklaracji przekazanych do ZUS była wymiana oprogramowania podstawowego sieci komputerowej w biurze rachunkowym, z którego usług korzysta. Nadto, do programów wkradł się błąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy o COVID. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] października 2020 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r. skarżący wystąpił do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacenia za okres od marca do maja 2020 r. jako płatnik składek, który ma zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych innych ubezpieczonych (również siebie). Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Prezes ZUS, na podstawie art. 31zo ust. 1 i art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności składkowych na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia do maja 2020 r., z uwagi na to, że skarżący nie przesłał do dnia [...] czerwca 2020 r. dokumentów rozliczeniowych za powyższy okres. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że dokumenty rozliczeniowe za kwiecień i maj 2020 r. zostały przesłane przez płatnika w dniu 15 lipca 2020 r. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Natomiast w myśl art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Z kolei art. 31zq ust. 7 stanowi, że odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji. Z powyższych przepisów wynika, że przedsiębiorcy przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek za okres od 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli: 1) był zgłoszony w określonym czasie jako płatnik, 2) zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, 3) przesłał deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Powyższe warunki muszą być spełnione łącznie. W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że skarżący w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r. nie przesłał dokumentów rozliczeniowych za kwiecień i maj 2020 r. Nie był on przy tym zwolniony z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych za wskazany okres. W konsekwencji Zakład zasadnie odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za ten okres. W skardze strona podniosła, że przyczyna opóźnienia w terminowym złożeniu deklaracji za kwiecień i maj 2020 r. powstała z przyczyn leżących po stronie biura rachunkowego, które sporządza deklaracje. W tym czasie biuro dokonywało wymiany oprogramowania, a na dodatek w programach wkradł się błąd. Zdaniem Sądu podnoszone przez stronę okoliczności nie mogą być podstawą uznania, że skarżący spełnił wszystkie przesłanki, od których zależy zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Z art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID wprost wynika, iż warunkiem zwolnienia jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięczne za kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. W sprawie nie budzi wątpliwości, że termin ten został przez skarżącego przekroczony. Wskazać przy tym należy, że termin ten nie dotyczy uprawnień procesowych strony. Ogranicza on w czasie możliwość składania dokumentów rozliczeniowych i od jego zachowania uzależnione jest przyznanie zwolnienia z opłacania składek. Obowiązek przesłania wymienionych dokumentów do dnia 30 czerwca 2020 r. stanowi jeden z warunków zwolnienia, oprócz innych warunków podmiotowo-przedmiotowych (por. por. K.W. Baran (red.), Komentarz do niektórych przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, (w:) Tarcza antykryzysowa 1.0 - 4.0, ustawa o dodatku solidarnościowym i inne regulacje, jako szczególne rozwiązania w prawie pracy, prawie urzędniczym i prawie ubezpieczeń społecznych związane z COVID-19, Lex, stan prawny na 20 lipca 2020 r., Komentarz do art. 31zq). Wskazany termin jest zatem terminem materialnoprawnym. Niedochowanie tego terminu wywołuje ten skutek, że zwolnienie podatkowe nie przysługuje, nawet przy spełnieniu innych warunków tego zwolnienia. W rezultacie wskazywane przez stronę powody z jakich dokumenty rozliczeniowe zostały przesłane z opóźnieniem (wymiana oprogramowania, błąd w programie), nie mogą wywołać zamierzonego przez stronę skutku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. s.U.Wiśniewska s.H.Adamczewska-Wasilewicz s.L.Kleczkowski